Batı Antarktika’yı çevreleyen okyanus koylarında iki ayrı Turquet ahtapotu (Pareledone turqueti) popülasyonu bulunmaktadır. Atalarının paylaştığı sırlar, gezegenin uzun vadeli sağlığı için iyiye işaret olmayabilir.
Bilim insanlarının incelemesinden önce, coğrafi olarak farklı iki ahtapot popülasyonunun yakın zamanda yapılan bir DNA araştırması, aslında aynı geniş aileye ait olduklarını ortaya koydu.
Bu “doğrudan tarihsel bağlantı”, iki koyu birbirinden ayıran 2,2 milyon kilometreküplük (530.000 milküplük) devasa Batı Antarktika buz tabakasının yaklaşık 125.000 yıl önce tamamen parçalanarak sulara gömüldüğünü gösteriyor.
Hem Weddell hem de Ross Denizlerindeki ahtapot popülasyonlarının genomlarını sıralayan araştırmacılara göre, Batı Antarktika Buz Tabakası muhtemelen bir zamanlar günümüz Weddell Denizi ve Ross Denizi’ni birbirine bağlayan eski bir deniz yolu tarafından yarılmıştı. Bu bulgu, Batı Antarktika Buz Tabakasının yaklaşık 70.000 yıl önce bir kez kırıldığını göstermektedir.
Yazarlar, “Bu ancak, yaklaşık 68 ila 265 [bin yıl önce] arasında meydana geldiğini tahmin ettiğimiz bir buzullar arası dönemde Batı Antarktika Buz Tabakasının tamamen çökmesiyle mümkün olabilir” diye yazdı.
Eğer o zamanlar böyle bir şey olduysa, dünya sıcaklıkları benzer bir eşiğe yaklaştığı için şimdi tekrar olabilir.
Batı Antarktika’nın iklim krizinin bir sonucu olarak tamamen çökme tehlikesiyle karşı karşıya olup olmadığı şu anda bilim insanları tarafından bilinmiyor. Bu, iklim modellerindeki çözülmesi gereken en büyük belirsizliklerden biri.
Bazı uzmanlar 50 yıl kadar önce bölge hakkında korkunç uyarılarda bulunurken, sadece 10 yıl önce oluşturulan diğer iklim modelleri Antarktika’nın önümüzdeki yüzyıl boyunca kayda değer bir buz kaybı yaşamayacağını öngörüyordu.
Bunun ne kadar yanlış olduğu ortaya çıktı.
Büyük metropoller büyüklüğündeki buzdağlarının erimesi şu anda Batı Antarktika’da kıtanın geri kalanına kıyasla çok daha hızlı gerçekleşiyor.
Buzullarından biri “Kıyamet Günü Buzulu” olarak anılıyor çünkü çökmesi halinde deniz seviyesi 65 santimetre yükselebilir. Kısa bir süre önce iklim uzmanları buzulun güçlükle ayakta durduğu uyarısında bulundu.
Peki bölge daha ne kadar uçurumun üzerinde tehlikeli bir şekilde asılı kalacak?
Doğal olarak, bir önceki çöküşe neden olan şey Dünya’nın iklimindeki bir döngüdür. Günümüz iklim bilimcilerinin gezegenin soğuduğu varsayılan bir dönemde insanların fosil yakıt emisyonlarına bağladığı hızlı küresel ısınma buna neden olmadı.
Batı Antarktika buz tabakasının tamamının insan kaynaklı küresel ısınma nedeniyle çökmesi ve güney denizlerinde bir takımada oluşturması halinde ortaya çıkacak çevresel felaketi hayal etmek zordur.
Bilim insanlarına göre, deniz seviyeleri dünya genelinde 3,3 ila 5 metre (11 ila 17 feet) yükselerek kıtaların kıyı şeritlerini kökten değiştirebilir ve küresel su döngüsünü altüst edebilir.
Ahtapot makalesinin yazarlarına göre, “yüz yıllık zaman ölçeklerinde gelecekteki Batı Antarktika buz tabakasının çökmesi şu anda düşük olasılıklı bir süreç olarak kabul edilmektedir.”
Bununla birlikte, geleceğe yönelik en iyimser tahminler bile hava sıcaklıklarının 2100 yılına kadar 1,2 ila 1,7 °C’ye yükseleceğini göstermektedir ki bu da yazarlara göre “potansiyel olarak gelecekteki Batı Antarktika buz tabakası çöküşünün devrilme noktası içindedir”.
Antarktika buz tabakasını destekleyen buz sahanlıklarının yarısından fazlası şu anda çökme tehlikesi altında ve bu da telafisi mümkün olmayan kayıplara yol açabilir.
Turquet ahtapotlarının güney denizlerindeki uzun süredir kayıp olan akrabaları bir gün bulunursa, gezegenimiz ciddi anlamda tehlikeli sulara girmiş olacak.
Kaynak: sciencealert.com
