Çin’in çeşitli üniversitelerinden ve Cordoba Üniversitesi’nden bir grup akademisyen, yaklaşık bir milyon galaksi üzerinde zorlu bir istatistiksel analiz gerçekleştirdikten sonra çalışmanın bulgularını Nature Astronomy dergisinde yayınlamayı başardı. Araştırmacılar, kozmolojik mesafenin belirlenmesinde yeni ve gelişmiş bir hassasiyet düzeyine olanak sağlayacak olan bu araştırma üzerinde iki yıldan fazla bir süredir çalışıyorlardı.
Araştırma, Baryon Akustik Salınımlarını (BAO) tanımlamak için yepyeni bir teknik üretti. Büyük Patlama’nın evrende hala bulunabilen birkaç işaretinden biri olan bu dalgaların varlığı ilk kez 2005 yılında kanıtlanmıştı.
Evrenin varoluşunun ilk 380.000 yılı boyunca bu dalgalar genişledi, o kadar sıcaktı ki bir taşın gölete düşürüldüğünde olduğu gibi akışkan bir şekilde hareket ediyordu. Daha sonra evren büyüdü ve bu dalgalar uzay-zamana hapsolana kadar soğudu.
Neredeyse evrenin tüm tarihine tanıklık etmiş olan bu salınımlar ilgi çekicidir, çünkü şu anda tam sürelerinin bilgisini kullanarak galaksiler arasındaki mesafelere dayalı kozmik mesafeleri ölçmek mümkündür. Evreni çok uzak noktalara kadar doğru bir şekilde haritalandırmak için, onları tespit edebilmek ve boyutlarını belirleyebilmek çok önemlidir.
Yerçekimi nedeniyle galaksiler tipik olarak yön bakımından daha fazla galaksinin bulunduğu bölgelere doğru uzanır, ancak evrende bu etkinin o kadar güçlü olmadığı bazı yerler de vardır. Antonio J. Cuesta, istatistiklere göre, Baryon Akustik Salınımlarının galaksilerin olması gereken yere işaret etmediği yerlerde bulunduğunu, çünkü bu dalgaların aynı zamanda yerçekimi kaynağı olarak da hizmet ettiğini söyledi.
Araştırmacı, “Bir anlamda geçmişe de bakıyoruz, ancak bu çalışmanın sahip olabileceği ilk pratik uygulama, galaksilerin nerede bulunduğunu ve Dünya ile aralarındaki mesafeyi daha kesin olarak belirlemektir.
Baryon akustik salınımlarını incelemeye yönelik bu yeni yöntem, astronomi alanının kapılarını açıyor ve kozmosla ilgili en önemli sorunlardan bazılarını çözmenin anahtarını elinde tutuyor. Buna karşılık, kozmolojik mesafelerin belirlenmesi, evrenin genişleme zaman çizelgesine ilişkin yeni bilgiler sağlar ve kozmosun en zor ve şaşırtıcı unsurlarından ikisi olan karanlık madde ve enerjiyi anlamamıza yardımcı olur.
Kaynak: phys org/news/2023-08-method-cosmological-distances-accurately
