Michigan Eyalet Üniversitesi’nden (MSU) bilim insanları, agresif meme kanserini hedef alan yeni bir ışığa duyarlı tedavi yöntemi geliştirdi. Geliştirilen bu “akıllı bomba” yöntemi, kanser hücrelerini yok ederken sağlıklı dokulara zarar vermiyor.
MSU’dan biyokimya ve moleküler biyoloji profesörü Dr. Sophia Lunt ile kimya mühendisliği profesörü Dr. Richard Lunt’un liderliğinde yürütülen çalışma, Kaliforniya Üniversitesi Riverside’dan kimya profesörü Dr. Vincent Lavallo’nun katkılarıyla hayata geçirildi. Ekip, “siyanin-karboran tuzları” adını verdikleri yeni kimyasalları kullanarak, fotodinamik tedavide (PDT) önemli bir atılım gerçekleştirdi.
Fareler üzerinde yapılan deneylerde bu yeni kimyasallar, metastatik meme kanseri tümörlerini yüksek başarı oranıyla yok etti. Üstelik tedavi sırasında ve sonrasında görülen yan etkiler geleneksel yöntemlere göre oldukça azdı.
Prof. Dr. Sophia Lunt, geliştirdikleri yöntemin özellikle sınırlı tedavi seçeneği olan hastalar için umut verici olduğunu vurgulayarak, “Yenilikçi siyanin-karboran tuzlarımız, hedefe yönelik ve yan etkisi düşük bir seçenek sunuyor. Bu çalışmanın daha güvenli ve etkili tedavilere öncülük edeceğine inanıyoruz,” dedi.
Geleneksel PDT’nin Ötesinde Bir Yöntem
Fotodinamik tedavi, ışığa duyarlı kimyasalların vücuda enjekte edilmesi ve ardından belirli dalga boyundaki ışıkla aktive edilerek kanser hücrelerinin yok edilmesi esasına dayanıyor. Ancak mevcut FDA onaylı PDT kimyasalları vücutta uzun süre kaldığı için hastaların aylarca güneş ışığından kaçınması gerekiyor.
MSU’da doktora sonrası araştırmacı olan Hyllana Medeiros, bu konuda önemli bir farkı şöyle anlattı:
“Geleneksel PDT sonrası hastalar, en ufak ışıkla bile ciddi cilt yanıkları yaşayabiliyor. Ancak bizim geliştirdiğimiz yeni kimyasallar, vücuttan çok daha hızlı atılıyor ve tedavi sürecini hasta için daha güvenli hale getiriyor.”
MSU yüksek lisans öğrencisi ve çalışmanın ilk yazarı Amir Roshanzadeh ise, yöntemin sadece meme kanseriyle sınırlı kalmayıp diğer kanser türlerine yönelik uygulamalar için de kapı araladığını belirtti:
“Bu çalışma, kanser tedavisinde hedefe yönelik ilaç taşıma ve daha etkili sonuçlar için yeni olanaklar sunuyor.”
Disiplinler Arası İş Birliği Başarı Getirdi
MSU’dan Prof. Dr. Richard Lunt, elde edilen başarının farklı disiplinlerin iş birliği sayesinde mümkün olduğunu vurguladı:
“Kanser gibi karmaşık sağlık sorunlarına çözüm getirmek, biyoloji, kimya ve mühendislik gibi farklı alanlardan uzmanların bir araya gelmesiyle mümkün olur. Bu proje, böyle bir iş birliğinin gücünü açıkça gösteriyor.”
Araştırma ekibi, bir sonraki aşamada bu “akıllı bomba” kimyasallarının diğer kanser türlerinde de etkili olup olmadığını test etmeyi planlıyor.
Kaynak: msutoday.msu.edu/news/2025/msu-researchers-use-smart-bomb-therapy-to-destroy-breast-cancer
