Elektrik iletim hatlarında üzerinde gerilim taşıyan bağımsız enerji dalları faz olarak adlandırılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, enerji sistemlerinde, stator üzerinde 120 derecelik açılarla sarılan sargılar, rotorun dönme hareketiyle birlikte oluşan manyetik alanın etkisiyle sargı üzerinde 120 derecelik açı farkıyla elektrik enerjisi oluşturmaktadır.
Mono sözcüğü, bir ya da tek manasına gelmektedir. Monofaz da, tek faz anlamı taşımaktadır. Alternatif akımın yanı sıra bir nötr hat ve bir fazdan oluşan elektrik beslemesi şeklinde tanımlanan monofaz, Türkiye’de 220 volt gerilim olarak ve 50 Hz hıza sahiptir. Bu özellikle çeşitli mono faze ürünler bulabilmek mümkün olurken, monofaze regülatör, monofaze priz, monofaze motor, analog mofaze regülatör, monofaze sayaç ve monofaze kauçuk ürünler bunlardan yalnızca bazılarıdır.
Monofaze Nedir?
Elektrik ile yakından ilişkili olan monofaze terimi, tek faz anlamına gelmektedir. Alternatif elektrik akımı ile birlikte gerilim taşıyan bağımsız enerji dalı ve nötr hattan oluşan elektrik beslemesi olarak ifade edilen monofaze, Türkiye’de 50 Hz hız ile faaliyet göstermektedir. Ayrıca gerilim tipi de 220 volt olarak bilinen bu besleme, 230 Volta kadar çıkabilmektedir. Çoğu zaman soğutucu, fan, ısıtıcı ve öğütücü gibi çeşitli küçük elektrikli aletler kullanılmaktadır.
Monozafe olarak geliştirilen sistemlerde, devreyi oluşturabilmek adına iki farklı kabloya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu iki kablodan biri faz, diğeri ise nötrdür. Bu gibi sistemlerde faz elektrik akımını, diğer bir değişle gerilimi taşırken, nötr ise akımın dönüş yolu görevini üstlenmektedir.
Trifaze Nedir?
Tri kelimesi Latinceden gelmektedir ve üç anlamını taşımaktadır. Trifaze, dükkanlarda ve sanayide kullandığımız üç fazlı beslemedir. Ülkemizde 380 volt gerilime sahip sanayi elektriği olarak bilinmektedir.
Trifaze üretim, monofaze üretime benzer. Monofaze sistemlerde manyetik alan içerisinde dönen bir bobin varken, trifaze sitemlerde 3 adet bobin vardır. Bobinler 120 derecelik açı ile birbirlerine yerleştirilmiştir. Tek fazlı sistemlerde güç dalgalı olmasına rağmen, çok fazlı sistemlerde düzgün haldedir. Bu yüzden çok fazlı sitemlerde motorların momenti, tek fazlı sistemlere nazaran daha düzgündür. Trifaze motorlar, monofaze motorlara kıyasla daha basit yapıdadırlar, daha az bakım gerektirirler ve verimleri daha yüksektir.
Monofaze Ürünler Nelerdir?
Monofaze ürünler çeşitlilik gösterebilmektedir. Sayaç, motor, regülatör, kontaktör, sigorta, poka şalter, priz, analog monofaze regülatör ve bunun gibi elektrikle alakalı çeşitli araçlar, mono faze ürünler olarak gösterilebilmektedir.
Monofaze ve Trifaze Arasındaki Farklar Nelerdir?
Trifaze, üç faz ve bir nötrden meydana gelen bir elektrik besleme olurken, monofaze ve trifaze arasında pek çok farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıkları ise şu şekilde sıralandırabilmek mümkündür.
Monofaze türünden elektrik beslemede güç, yalnızca bir iletkenden iletilirken, trifazede ise üç farklı iletken mevcuttur. Trifaze sistemin verimliliği, monofazeye kıyasla daha yüksektir. Bunun nedeni ise, eşdeğer devre açısından üç iletkenin bir faza kıyasla daha güçlü olması olarak gösterilebilmektedir. Monofaze sistemde gerilim en fazla 230 volta kadar yükselirken, trifazede bu gerilim 400 voltu bulabilmektedir.
Monofaze sistemde ağı bir araya getiren nötr ve faz olmak üzere iki kablo bulunmaktadır. Trifaze sistemde ise üç faz ve bir nötr olmak üzere dört kablo bulunmaktadır. Monofaze sistem, daha çok bakıma ihtiyaç duymaktadır. Dolayısıyla trifaze sistem ile kıyaslandığında maliyeti daha yüksektir.
Monofaze sistem genellikle ev ortamlarında ve ufak çaplı gerilimleri iletmek üzere kullanılan bir sistemdir. Trifaze sistem ise çoğunlukla fabrika, sanayi ve endüstri gibi alanlarda büyük çaplı ve ağır yükleri iletmek üzere kullanılmaktadır.
