Nobel Kimya Ödülü 2021 Nelere Verildi?

Benjamin List and David MacMillan
Benjamin List ve David MacMillan

Molekül inşa etmek zor bir sanattır. Benjamin List ve David MacMillan, moleküler yapı için kesin yeni bir araç geliştirdikleri için 2021 Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldü. Buna organokataliz deniyor. Moleküller oluşturmak için ustaca bir araç ta diyebilirz.

Bunun ilaç araştırmaları üzerinde büyük etkisi oldu ve kimyayı daha yeşil doğa ile daha barışık bir hale getirdi. Bu seneki Fizik ve Kimya ödüllerine baktığımızda doğanın korunması üzerine yapılan çalışmaların ödül vermede etkili olduğu görülmekte.

Birçok araştırma alanı ve endüstri, kimyagerlerin elastik ve dayanıklı malzemeler oluşturabilen, pillerde enerji depolayabilen veya hastalıkların ilerlemesini engelleyebilen moleküller oluşturma yeteneğine bağlıdır.

Bu çalışma, nihai ürünün bir parçası olmadan kimyasal reaksiyonları kontrol eden ve hızlandıran maddeler olan katalizörleri gerektirir. Örneğin, arabalardaki katalizörler, egzoz dumanındaki zehirli maddeleri zararsız moleküllere dönüştürür. Vücudumuz ayrıca, yaşam için gerekli molekülleri kesen enzim formunda binlerce katalizör içerir.

Katalizörler bu nedenle kimyagerler için temel araçlardır, ancak araştırmacılar uzun zamandır prensipte sadece iki tür katalizörün mevcut olduğuna inanıyorlardı: metaller ve enzimler.

Benjamin List ve David MacMillan, 2021’de Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldü. Çünkü 2000 yılında birbirlerinden bağımsız olarak üçüncü tip bir kataliz geliştirdiler. bu asimetrik organokataliz olarak adlandırılır. Kurulduğu yapı da küçük organik moleküller üzerinedir.

Nobel Kimya Komitesi başkanı Johan Åqvist, “Bu kataliz kavramı basit olduğu kadar dahice ve gerçek şu ki birçok insan bunu neden daha önce düşünmediğimizi merak etti” diyor.

Organik katalizörler, daha aktif kimyasal grupların bağlanabileceği kararlı bir karbon atomu çerçevesine sahiptir. Bunlar genellikle oksijen, azot, kükürt veya fosfor gibi ortak elementler içerir. Bu, bu katalizörlerin hem çevre dostu hem de üretilmesi ucuz olduğu anlamına gelir.

Organik katalizörlerin kullanımındaki hızlı genişleme, öncelikle asimetrik katalizi yürütme yeteneklerinden kaynaklanmaktadır.

Moleküller inşa edilirken, tıpkı ellerimiz gibi, birbirinin ayna görüntüsü olan iki farklı molekülün oluşabileceği durumlar sıklıkla ortaya çıkar. Kimyagerler, özellikle ilaç üretirken genellikle bunlardan sadece birini isteyeceklerdir.

Organokataliz 2000’den beri baş döndürücü bir hızla gelişti. Benjamin List ve David MacMillan bu alanda lider olmaya devam ediyor ve organik katalizörlerin çok sayıda kimyasal reaksiyonu yürütmek için kullanılabileceğini gösterdiler.

Bu reaksiyonları kullanarak, araştırmacılar artık yeni farmasötiklerden güneş pillerinde ışığı yakalayabilen moleküllere kadar her şeyi daha verimli bir şekilde inşa edebilirler. Bu şekilde organokatalistler insanlığa en büyük faydayı sağlıyorlar.

Kaynak: nobelprize.org/prizes/chemistry/

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*