Asım Orhan Barut, 24 Haziran 1926 tarihinde Malatya’da doğdu. Temel parçacıkların simetri özelliklerinin açıklanması konusunda yeni bir çığır açan fikir ve buluşların ortaya çıkmasında büyük rol oynayan Barut’un verimli ömrü, 68 yaşında Colorado’da son buldu.
Oldukça renkli bir hayat anlayışıyla tanınan Barut, 1980 yılında İstanbul Boğazı’nı yüzerek geçmişti. Kariyeri sırasında Trakya ve Karadeniz Teknik Üniversitesi’ne de destek sağladı. Ünlü fizikçinin not defterini görmek için tıklayınız.
Asım Barut’un çalışmaları 3 ana başlıkta toplanabilir:
1- Kuramsal Fiziğin Temel Problemleri
Bu bölümde, dinamik grup kuramı ve uygulamaları, sonsuz-bileşenli göreli hareket denklemleri, kimyasal elementlerin periyodik cetvelinin grup kuramı, klasik elektrodinamikte ışınım problemi, kuantum elektrodinamiğinin öz-alan yaklaşımı, elektromagnetik ve zayıf etkileşmelerin saçılma matrisi kuramı sayılabilir. Grup gösterimlerini dinamik sistemlere ilk uygulayan Asım Barut oldu; böylece de dinamiğin altında geniş bir geometrik yapının yer almış olabileceği düşüncesi kuvvet kazandı.
2- Matematiksel Fizik
Bu bölümün alt başlıkları ise, göreli saçılma matrisinin simetri özellikleri ve göreli denklemler, Lagrange değişim ilkesinin yüksek basamaklı sistemlere genişletilmesi, kompakt olmayan grupların matematiksel ve fiziksel özellikleri, konform gruplar ve uygulamaları, çizgisel olmayan dinamik sistemler ve grup özellikleri olarak sıralanabilir.
3- Temel Parçacıklar Fiziği
Barut’un çalışmalarının büyük bir kısmı bu alandadır. Bu doğrultudaki çalışmalarına temel parçacıkların sınıflandırılmasıyla başlamış; Gell-Mann ve Neeman’dan üç yıl önce Nuovo Cimento dergisinde mezon ve baryonların sekizli simetri diyagramlarını yayımlayarak “sekizli” simetriye dikkatleri çekmişti. Son zamanlarda, temel parçacıkların yapıtaşları ve bunların arasındaki temel kuvvetler konusunda, “kuark modeli”ne karşı bir seçenek olarak “magnetik model”i geliştirmişti.
Asım Orhan Barut Biyografi
- 1943 yılında Malatya Lisesi’nden mezun oldu.
- 1943 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’ne girdi.
- 1950-1953 yılları arasında İsviçre’nin Zürih kentinde Eidgenössische Technische Hochschule’de Araştırıcı olarak görev yaptı.
Asim Orhan Barut – Doktors der Technischen Wissenschaften – Die Eidgenössische Technische Hochschule in Zürich
Asim Orhan Barut – Doktors der Technischen Wissenschaften – Die Eidgenössische Technische Hochschule in Zürich - 1953-1954 tarihlerinde Chicago Üniversitesi Matematik bölümünde bir yıllık Rockefeller bursiyerliği kazandı.
- 1954-1955 tarihlerinde Reed College’da Asistan Profesör olarak görev aldı.
- 1955-1956 tarihlerinde Montreal Üniversitesi’nde Kanada Bilimsel Araştırma bursiyeri olarak Asistan Profesörlük görevini üstlendi.
- 1956-1959 yılları arasında Syracuse Universitesi’nde (Syracuse, New York, ABD) Asistan Profesör olarak görev aldı.
- 1959-1960 İsviçre’nin Cenevre kentindeki CERN Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nde (CERN: Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire – The European Organization for Nuclear Research) Araştırmacı olarak görev üstlendi.
- 1959-1961 yıllarında New York ABD’de bulunan Syracuse Üniversitesi’nde Doçentlik görevinde bulundu.
- 1961-1962 Lawrence Radiation Laboratory and Physics Department University of California’da (Berkeley, California, ABD) çeşitli çalışmalar yaptı.
- 1962 University of Colorado’da (Boulder, Colorado, ABD) Profesör olarak görev yaptı.
- 1964 American Physics Society Bursiyerliği; Avrupa Fizik Derneği, İsviçre Fizik Dernekleri, AAAS.
- 1964 Edinburg Üniversitesi, Misafir Profesör
- 1964-1965 International Centre for Theoretical Physics, Trieste, İtalya, Yönetici
- 1967 Oregon üniversitelerinde öğretim üyeliği ve programcılık görevleri
- 1967 İstanbul’da NATO Advanced Study Institute Direktörlüğü
- 1968-1969 International Centre for Theoretical Physics, Trieste, İtalya, Yönetici
- 1968-1969 University of Colorado, Fakültenin Araştırıcı Bursiyeri
- 1969 Ankara Üniversitesi, Misafir Profesör
- 1969-1972 Journal of Mathematical Physics, Editörlüğü
- 1970 University of Canterbury, New Zealand, Araştırmacı
- 1970 İstanbul’da NATO Advanced Study Institute Direktörlüğü
- 1970-1972 Institute for Theor. Phys., University of Colorado, Direktör ve Monographs in Teor. Physics. (Marcel Dekker Pub.Co.) Editör
- 1971 Christchurch Üniversitesi, Misafir Profesörlük
- 1972 İstanbul’da NATO Advanced Study Institutes Direktörlüğü
- 1972 American Institute of Physics, Misafir Öğretim Üyesi
- 1972 Poland National Academy of Sciences, Varşova, Misafir Profesör
- 1972 Varşova Üniversitesi, Misafir Profesör
- 1972-1973 International Centre for Theoretical Physics, Trieste, İtalya, Yönetici
- 1972-1973 Univ of Colorado, Fakültenin Araştırıcı Bursiyeri
- 1973 Dijon Üniversitesi ve Stockholm Üniversitesi, Misafir Profesör
- 1974 Universidad de Chile, Misafir Profesör
- 1974 Letters in Mathematical Phys. Editörlüğü
- 1974-1975 Münih Üniversitesi, Misafir Profesör
- 1974-1976 Alexander von Humboldt Bilim Ödülü
- 1975 Mexico Üniversitesi, Misafir Profesör
- 1976-1977 Münih Üniversitesi, Misafir Profesör
- 1977 NATO İleri Etüdler Direktörü
- 1978 “Foundation of Physics” Editörlüğü
- 1978 İstanbul Boğaziçi Üniversitesi, Birleşmiş Milletler Misafir Profesör
- 1978 La Jolla Institute Üyeliği
- 1979 Caracas Üniversitesi Misafir Profesör
- 1979 Trabzon UNESCO Math. Phys. Kollokyumu Direktörü
- 1980 Heidelberg Üniversitesi “W. Wessel Kollokyum” Sözcüsü
- 1981 Güney Afrika Üniversitesi’nde Misafir Profesörlük
- 1982 Karadeniz Teknik Üniversitesi Onur Doktorası
- 1982 TÜBİTAK 1982 Bilim Ödülü
- 1982 Yüksek Enerji Fiziği Araştırma Okulu Direktörü-Trabzon
