Yaşamımızda bu da var mı diyeceğimiz bir haberle daha karşılaşıyoruz. Bal arıları çoğumuzun bildiği üzere doğada en yararlı hayvanlardan biridir. Yararlarını ve çalışma düzenleri ile ilgili yüzlerce eser oluşturulmuştur. Bal arıları, “kovanları bir parazit tehdidi altındayken sosyal mesafeyi artırıyor” haberini de görünce hemen üzerine atladık. Bunu yayınlamalıyız diye düşündük.
İtalya Sassari Üniversitesi’ndeki araştırmacılar ve uluslararası bir ekip tarafından yönetilen bir çalışma bal arılarına parazit tehdidi konusunu içeriyor. Science Advances’te yayınlanan çalışma, bal arısı kolonilerinin, genç ve yaşlı arılar arasındaki sosyal mesafeyi artırmak için alan kullanımını ve yuva arkadaşları arasındaki etkileşimleri değiştirerek zararlı bir kaynaktan gelen istilaya tepki verdiğini belirtiyor.
Biraz öncelikle bal arılarını tanıyalım. 2-3 paragraf yeter diye düşünüyorum;
Bal Arıları ve Yaşamları
Bir bal arısı tamamı Avrasya’ya özgü olan, arı soyunun Apis cinsi içinde yaşayan aynı zamanda sosyalleşmiş olan uçan bir böcektir. Balmumundan çok yıllık koloni yuvaları inşa etmeleri, kolonilerinin büyüklüğü ve balın fazla üretimi ve depolanmasıyla tanınırlar.
Kovanları bal porsukları, ayılar ve insan avcı-toplayıcılarının hedefleri arasında yer almaktadır. Tarihsel olarak 7 ila 11 tür tanınmasına rağmen, toplam 43 alt tür ile sadece sekizi hayatta kalan bal arısı türü tanınır. Bal arıları, kabaca 20.000 bilinen arı türünün yalnızca küçük bir kısmını temsil eder. En iyi bilinen bal arısı, bal üretimi ve mahsul tozlaşması için evcilleştirilen batı bal arısıdır (Apis mellifera); diğer tek evcilleştirilmiş arı, Güney Asya’da bulunan doğu bal arısıdır (Apis cerana).
Diğer bazı ilgili arı türleri bal üretir ve depolar. İğnesiz arılar da dahil olmak üzere insanlar tarafından bu amaçla tutulmuştur. Ancak yalnızca Apis cinsinin üyeleri gerçek bal arılarıdır. Modern insanlar ayrıca mum, sabun, dudak balsamı ve çeşitli kozmetik ürünlerin yapımında kullanım için balmumuna değer verir.
Tekrar çalışmamızın içeriğine dönersek;
Çalışmanın yazarlarından Dr. Alessandro Cini (UCL Biyoçeşitlilik ve Çevre Araştırmaları Merkezi, UCL Biosciences) şunları söyledi: “Burada, bal arılarının ortak bir parazite tepki olarak sosyal etkileşimlerini ve kovanlarında nasıl hareket ettiklerini değiştirdiğine dair ilk kanıtı sağladık.
“Arılar sosyal bir hayvandır, çünkü sorumlulukları ve karşılıklı tımar gibi etkileşimleri olan böceklerdir.
Ancak bu sosyal aktiviteler enfeksiyon riskini artırabildiğinde, arılar sosyal mesafeyi benimseyerek riskleri ve faydaları dengelemek için evrimleşmiş gibi görünmektedir. ”
Hayvanlar arasında, milyonlarca yıllık evrimle ayrılan çok farklı türlerde sosyal mesafe örnekleri bulunmuştur.
Gastrointestinal enfeksiyonlu bireyleri temizleme olasılığı daha düşük olan babunlar yardımcı oldukları hayvanlardır.
Yeni çalışma, bal arısı kolonilerinde ektoparazit akarı Varroa yıkıcısının varlığı üzerinedir.
Bu parazitin kovandaki yayılmasını azaltabilecek arların sosyal organizasyonunda değişikliklere neden olup olmadığını değerlendirdi.
Bal arılarını etkileyen stres faktörlerinden Varroa akarı, arılar üzerinde virüs bulaşması da dahil olmak üzere bireysel ve koloni düzeyinde bir takım zararlı etkilere neden olduğu için ana düşmanlardan biridir.
Bal arısı kolonileri iki ana bölmeye ayrılır. Dış bölme toplayıcılar tarafından işgal edilir ve en iç bölme hemşireler, kraliçe ve kuluçka tarafından doldurulur.
Bu koloni içi uzaysal ayrışma, iki bölme arasındaki etkileşimlerin her bölmedekinden daha düşük sıklıkta olmasına yol açar. En değerli bireylerin (kraliçe, genç arılar ve kuluçka) dış ortamdan ve dolayısıyla hastalıkların gelişinden korunmasını sağlar. .
Araştırmacılar, Varroa akarı tarafından istila edilmiş veya edilmemiş kolonileri karşılaştırarak, akar bulaşmasını artırabilecek bir davranış olan yiyecek arama danslarının, istila edilmişse kovanın orta kısımlarında daha az sıklıkla meydana geldiğini bulmuşlardır.
Ayrıca, tımar davranışlarının merkezi kovanda daha yoğun hale geldiğini buldular.
Araştırmacılar, genel olarak, toplayıcıların (yaşlı arılar) yuvanın çevresine doğru hareket ettiğini, genç hemşire ve bakıcı arıların ise bir istilaya yanıt olarak iki grup arasındaki mesafeyi artırmak için yuvanın merkezine doğru hareket ettiğini belirtiyor.
Baş yazar Dr. Michelina Pusceddu şunları söyledi: bal arıları patojenler ve parazitlerle savaşmak için evrimleşmiştir.
“Bir hastalık tehdidine yanıt olarak sosyal yapılarını uyarlama ve bireyler arasındaki teması azaltma yetenekleri, mümkün olduğunda sosyal etkileşimlerin faydalarını en üst düzeye çıkarmalarını ve gerektiğinde bulaşıcı hastalık riskini en aza indirmelerini sağlar.
“Bal arısı kolonileri, sosyal mesafeyi incelemek ve bu davranışın değerini ve etkinliğini tam olarak anlamak için ideal bir model sağlar.”
Bizler sosyal mesafemizi koruyamazken bal arılarının bunu zaten biliyor olması garip değil mi? Aslında bu sorunun sorulması bile garip olsa da yanlışımızın vurgulanması açısından da bir parça doğru olduğunu düşünüyorum.
Kaynak: phys
