Onaylanan gezegen Venüs’ün kütlesinin yaklaşık yarısı kadar ve yıldızına çok yakın bir yörüngede dönüyor ve bir “yılı” sadece üç gün sürüyor. Ve Barnard’ın Yıldızı’nın yörüngesinde en az üç gezegen daha olabilir.
Barnard Yıldızı Doğrulanmış Bir Gezegen
Barnard Yıldızı güneşe bu kadar yakın olmasına rağmen gökbilimciler, etrafında bir gezegen olduğunu henüz doğrulamamışlardı. Ama şimdi, en azından bir tane olduğunu biliyoruz.
Şili’deki Çok Büyük Teleskobu’nu (VLT) kullanan uluslararası gökbilimci ekibi, 1 Ekim 2024’te Venüs’ün kütlesinin yaklaşık yarısı kadar bir gezegeni teyit ettiklerini açıkladı. Barnard b olarak adlandırılan gezegen, kırmızı cüce yıldızın çevresindeki bir yörüngeyi yalnızca 3,15 Dünya gününde tamamlıyor.
Yeni Gezegeni Nasıl Doğruladılar?
Barnard Yıldız çevresinde 233 günde bir yörüngede dönen küçük bir gezegenin varlığının geçici olarak tespit ediliyor, ancak hiçbir zaman doğrulanamamıştı. Gökbilimciler yeni keşfedilen ötegezegenin 2018’deki adayla aynı olmadığını vurguluyor.
Keşif, Şili’deki Çok Büyük Teleskop ile beş yıl süren gözlemlerin ardından geldi. İspanya’daki Kanarya Adaları Astrofizik Enstitüsü’nden başyazar Jonay González Hernández şöyle açıklıyor: “Uzun zaman alsa da her zaman bir şeyler bulabileceğimize inanıyorduk.”
Gökbilimciler Barnard Yıldızı’nın çevresindeki yaşanabilir bölge içinde ya da yakınında olası gezegenler arıyorlardı. Bu, sıcaklığın sıvı suyun var olmasına izin verebileceği mesafedir. Bu tür gezegenleri kırmızı cüce yıldızların etrafında bulmak daha kolaydır, çünkü bu yıldızlar güneşimiz gibi yıldızlardan daha az parlaktır.
Barnard b Fazla Sıcak Bir Gezegen
Barnard b, Dünya standartlarına göre yaşanabilir olmak için yıldızına biraz fazla yakın. Yıldızın yörüngesinde Merkür’ün Güneş’in yörüngesinde döndüğünden 20 kat daha yakın oluyor. Yıldızının yörüngesinde dönmesi sadece 3,15 gün sürüyor. Barnard’ın Yıldızı Güneş’ten çok daha soğuk olsa da, hala çok yakın. Barnard b’nin tahmini yüzey sıcaklığı 125 °C dir.
Hernández’in belirttiği gibi: “Barnard b, bilinen en düşük kütleli dış gezegenlerden biri ve Dünya’nınkinden daha az kütleye sahip bilinen birkaç gezegenden biri. Ancak gezegen ev sahibi yıldıza çok yakın, yaşanabilir bölgeden daha yakın. Yıldız güneşimizden yaklaşık 2.500 derece daha soğuk olsa bile, yüzeydeki sıvı suyunu tutmak için çok sıcaktır.”
Araştırmacılar, gezegeni bulmak için teleskopta ESPRESSO adı verilen bir araç kullandılar. ESPRESSO dış gezegenleri radyal hız yöntemini kullanarak tespit ediyor. Bu yöntemde bir teleskop, gezegenlerin yerçekimi yıldızlarını çekerken, bir yıldızın yaptığı küçük “yalpalamayı” ölçer.
Başka gezegenler mi?
İlginçtir ki, Barnard’ın Yıldızı sisteminde daha fazla gezegen de olabilir. Araştırma ekibi Barnard Yıldızı’nın yörüngesinde en az üç gezegenin daha olduğuna dair ipuçları buldu. Ancak bunların gerçekten gezegen olup olmadıklarını doğrulamak için daha fazla gözlem yapılması gerekecek.
Alejandro Suárez Mascareño şunları söyledi: “Şimdi diğer aday sinyalleri doğrulamak için bu yıldızı gözlemlemeye devam etmemiz gerekiyor. Ancak bu gezegenin keşfi, Proxima b ve d gibi diğer önceki keşiflerle birlikte, kozmik arka bahçemizin düşük kütleli gezegenlerle dolu olduğunu gösteriyor.”
Sonuç: Gökbilimciler, Güneşimize en yakın tek yıldız olan Barnard Yıldızı’nın etrafında dönen küçük bir dış gezegeni doğruladılar. En az üç gezegenin daha olduğuna dair ipuçları da var.
https://fizikhaber.com/2023/03/gezegenlerin-yasanabilirligi-gundemdeki-yerini-korumaya-devam-edecek/
https://fizikhaber.com/2022/11/james-webbten-bir-kesif-daha-otegezegen-atmosferinin-kimyasi/
Kaynak: Earthsky.org/space/barnards-star-exoplanets-very-large-telescope/
Haberi Derleyen: Elif Gül Türkmen-Eskişehir Teknik Üniversitesi – Yüksek Lisans Öğrencisi