20 Mart, Miladi takvime göre yılın 79. (artık yıllarda 80.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 286.
Bilim Tarihinde Bugün
- 20 Mart 1916 – Albert Einstein, görecelik kuramını yayınladı.
- 20 Mart 2015 – Tam güneş tutulması gerçekleşti. Tam tutulma, Norveç’in kuzeybatısından, İzlanda’nın güneyinden ve Svalbard’tan gözlemlenebildi.
- 20 Mart 1840 – Franz Mertens, Polonyalı matematikçi doğdu.
- 20 Mart 1878 – Julius Robert von Mayer, Alman fizikçi öldü.
Olaylar
- 1602 – Hollanda Doğu Hindistan Şirketi kuruldu.
- 1792 – Fransa Millî Meclisi, giyotinle idamı onayladı. Adını, mucidi Fransız doktor Joseph Ignace Guillotin’den alan giyotin, ilk kez 25 Nisan 1792’de kullanıldı.
- 1815 – Napolyon, Elbe adasından kaçışının ardından, 140.000 kişilik düzenli ordu ve 200.000 kişilik gönüllü güçler eşliğinde Paris’e girdi.
- 1852 – ABD’de Harriet Beecher Stowe’un ünlü kölelik karşıtı romanı, Tom Amca’nın Kulübesi ilk kez yayımlandı.
- 1861 – Arjantin’in Mendoza şehri, şiddetli bir depremle büyük hasar gördü.
- 1899 – Sing Sing Hapishanesi’nde Martha M. Place, elektrikli sandalyede idam edilen ilk kadın oldu.
- 1913 – Çin Milliyetçi Partisi’nin (Kuomintang) kurucusu Sung Çiao-jen, bir suikast girişiminde yaralandı ve 2 gün sonra öldü.
- 1916 – Albert Einstein, görecelik kuramını yayınladı.
- 1922 – ABD’nin ilk uçak gemisi USS Langley hizmete girdi.
- 1918 – Türk Kadını Dershanesi açıldı. Dershanede yabancı dil, Türkçe ve müzik dersleri ile konferanslar verildi.
- 1933 – Dönemin Münih Polis Şefi olan Heinrich Himmler, Naziler’in ilk toplama kampı, Dachau Toplama Kampı’nın kurulmasını emretti ve Theodor Eicke’yi de Kamp Komutanı olarak atadı.
- 1942 – Naziler, Polonya’nın Zgierz kentinde 100 Polonyalıyı bir çalışma kampından alıp öldürdüler.
- 1942 – Alman Schutzstaffel Birlikleri, batı Ukrayna’nın Rohatin kentinde 600’ü çocuk, 3000 Yahudiyi bir gün içinde öldürdüler.
- 1945 – Adana – Ceyhan’da meydana gelen 6 büyüklüğündeki deprem; 39 can aldı, 328 ev yıkıldı.
- 1956 – Tunus, Fransa’dan bağımsızlığını kazandı. Tunus’un ilk Devlet Başkanı Habib Burgiba oldu.
- 1969 – John Lennon ile Yoko Ono evlendi.
- 1974 – Konya’da Rıdvan Karaköse adlı bir kişi, kardeşleri Cavit, Süleyman ve İsmail Karaköse ile birlikte kan davasından bir anne ve oğlunu pusu kurup öldürdü. Rıdvan, Cavit ve Süleyman Karaköse, 12 Eylül döneminde idam edildi.
- 1977 – “Diyarbakır” adlı yolcu uçağı, İsmail Açan ve Hanefi Güzel adlı 17 yaşındaki iki öğrenci tarafından Beyrut’a kaçırıldı. Olayda pilot Ethem Durak hafif yaralandı.
- 1981 – Arjantin’in eski Başkanı Isabel Peron, rüşvet suçundan 8 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
- 1986 – Jacques Chirac, Fransa Başbakanı oldu.
- 1987 – Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi, (FDA) AIDS tedavisinde kullanılan AZT (azidothymidine) adlı ilaca onay verdi. Retrovir adıyla piyasaya verilen ilaç, onaylanmış ilk AIDS ilacı oldu.
- 1990 – Ferdinand Marcos’nun dul eşi İmelda Marcos; rüşvet, zimmetine para geçirme ve şantaj suçlarından mahkemeye çıkarıldı.
- 1996 – Alternatif Bank, Anadolu Grubu tarafından satın alındı.
- 1996 – İngiltere’de Hükûmet, deli dana (Mad Cow Disease – MCD) hastalığının insanlara da bulaştığını açıkladı.
- 1997 – Robert Koçaryan, Ermenistan Başbakanı oldu.
- 1997 – Avrupa Birliği Ortaklık Komitesi, 106. dönem toplantısı yapıldı.
- 2003 – Irak Savaşı: ABD, Irak’ı istila etmeye başladı. Bağdat hava bombardıman saldırısına uğradı (Şok ve Dehşet Harekâtı).
- 2005 – Mersin’de Metropol miting alanında yapılan Nevruz kutlamalarının ardından, Türk bayrağını yere atıp yakma girişiminde bulunuldu. Olay, yurtta infiale yol açtı.
- 2005 – Japonya’nın Fukuoka şehrinde meydana gelen 6,6 şiddetindeki depremde; 1 kişi öldü, yüzlerce yaralı var.
- 2006 – Çad’ın doğusunda 150’den fazla Çad askeri, isyancılar tarafından öldürüldü.
- 2015 – Tam güneş tutulması gerçekleşti. Tam tutulma, Norveç’in kuzeybatısından, İzlanda’nın güneyinden ve Svalbard’tan gözlemlenebildi.
- 2016 – Galatasaray – Fenerbahçe futbol maçı, İstanbul Valiliği tarafından güvenlik gerekçesiyle iptal edildi. Önce, maçın seyircisiz oynanması yönünde karar alındı. Kısa bir süre sonra ise, ‘bombalı araç’ istihbaratı üzerine derbi iptal edildi. İstanbul Terör Polisi, TT Arena çevresinde alarma geçti.
Doğumlar
- MÖ 43 – Publius Ovidius Naso, Romalı şair (ö. 17)
- 1606 – Georg von Derfflinger, Brandenburg-Prusya ordusu feldmareşali (ö. 1695)
- 1612 – Anne Bradstreet, İngiliz-Amerikalı feminist şair (Amerikan kolonilerindeki ilk kadın şair) (ö. 1672)
- 1725 – I. Abdülhamid, Osmanlı’nın 27. Padişahı (ö. 1789)
- 1737 – I. Rama, Tayland kralı (ö. 1809)
- 1765 – Karl Daub, Alman filozof (ö. 1836)
- 1770 – Friedrich Hölderlin Alman şair (ö. 1843)
- 1780 – José Joaquín de Olmedo, Ekvador devlet başkanı, avukat, politikacı ve yazar (ö. 1847)
- 1794 – René Primevère Lesson, Fransız cerrah, doğa bilimci, ornitolog ve herpetolog (ö. 1849)
- 1809 – Johann Philipp Becker, Alman devrimci (ö. 1886)
- 1811 – II. Napolyon, Fransa İmparatoru (ö. 1832)
- 1823 – Nâsıf Maluf, Lübnanlı sözlükbilimci (ö. 1865)
- Henrik Ibsen, Norveçli yazar (ö. 1906)
- Friedrich Karl, Prusya prensi (ö. 1885)
- 1840 – Franz Mertens, Polonyalı matematikçi (ö. 1927)
- 1851 – İsmail Gaspıralı, Kırım Tatarı gazeteci (ö. 1914)
- 1856 – Frederick Winslow Taylor, Amerikalı mühendis (ö. 1915)
- 1865 – Jeanne d’Alcy, Fransız film oyuncusu (ö. 1956)
- 1870 – Paul von Lettow-Vorbeck, Alman general (ö. 1964)
- 1879 – Hüseyngulu Sarabski, Azeri operacı, oyuncu, yönetmen (ö. 1945)
- 1882 – René Coty, Fransa’da Dördüncü Cumhuriyet’in son cumhurbaşkanı (ö. 1962)
- 1884 – Philipp Frank, Avusturyalı fizikçi, matematikçi ve akademisyen (ö. 1966)
- 1887 – Hovsep Orbeli, Sovyet şarkiyatçı ve akademisyen (ö. 1961)
- 1891 – Edmund Goulding, İngiliz film yönetmeni, oyun yazarı ve tiyatro yönetmeni (ö. 1959)
- 1892 – Ludwig Crüwell, Alman general (ö. 1958)
- 1894 – Hans Langsdorff, Alman deniz subayı (ö. 1939)
- 1899 – Cafer Cabbarlı, Azeri şair, yazar, senaryo yazarı ve yönetmen (ö. 1934)
- 1908 – Michael Redgrave, İngiliz oyuncu, yönetmen ve yazar (ö. 1985)
- 1911 – Alfonso García Robles, Meksikalı diplomat (ö. 1991)
- 1915 – Sviatoslav Richter, Ukraynalı piyanist (ö. 1997)
- 1917 – Yigael Yadin, İsrailli asker ve arkeolog (ö. 1984)
- 1919 – Gerhard Barkhorn, Nazi Almanyasının Luftwaffe as pilotu (ö. 1983)
- 1922 – Suphi Konak, Türk siyasetçi (ö. 1964)
- 1926 – Marge Calhoun, Amerikalı sörfçü (ö. 2017)
- 1932 – Ryszard Kotys, Polonyalı aktör (ö. 2021)
- 1937 – Lois Lowry, Amerikalı yazar
- 1939 – Brian Mulroney, Kanadalı siyasetçi
- 1940 – Paul Neville, Avustralyalı politikacı (ö. 2019)
- 1943 – Cevdet Selvi, Türk siyasetçi
- 1944 – Erwin Neher, Alman biyolog
- 1945 – Pat Riley, Amerikalı basketbol oyuncusu
- 1948 – Bobby Orr, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu
- 1948 – Nikos Papazoğlu, Yunan şarkıcı, söz yazarı, müzisyen ve albüm yapımcısı (ö. 2011)
- 1950 – William Hurt, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2022)
- 1952 – Sadettin Teksoy, Türk sunucu, gazeteci ve program yapımcısı
- 1953 – Sait Genay, Türk oyuncu
- 1955 – Zerrin Güngör, Türk hukukçu ve Danıştay Başkanı
- 1956 – Ayşenil Şamlıoğlu, Türk oyuncu, yönetmen ve yazar
- 1956 – Catherine Ashton, İngiliz politikacı
- 1957 – Elizabeth Bourgine, Fransız kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1957 – Oğuz Haksever, Türk haber sunucusu, muhabir ve editör
- 1957 – Spike Lee, Amerikalı yönetmen ve prodüktör
- 1958 – Holly Hunter, Amerikalı sinema oyuncusu
- 1961 – Mustafa Karataş, Türk akademisyen ve hadis bilgini
- 1963 – David Thewlis, İngiliz oyuncu
- 1964 – Natacha Atlas, Mısırlı müzisyen
- 1976 – Chester Bennington, Amerikalı rock solisti (ö. 2017)
- 1982 – Fatma Kaplan Hürriyet, Türk siyasetçi
- 1982 – Tomasz Kuszczak, Polonyalı profesyonel kaleci
- 1983 – Selin Demiratar, Türk oyuncu
- 1984 – Christy Carlson Romano, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
- 1984 – Fernando Torres, İspanyol futbolcu
- 1986 – Ruby Rose, Avustralyalı oyuncu, model ve VJ
- 1987 – Jô, Brezilyalı futbolcu
- 1989 – Xavier Dolan, Kanadalı aktör ve film yapımcısı
- 1993 – Sloane Stephens, Amerikalı tenisçi
Ölümler
- 1239 – Hermann von Salza, Alman Haçlıları’nın kurduğu Töton Şövalyeleri adlı askeri tarikatın başkanı (1210-1239) (d. 1170)
- 1390 – III. Aleksios, Trabzon imparatoru (d. 1338)
- 1413 – IV. Henry veya Henry Bolingbroke, 1399 – 1413 yılları arasındaki İngiltere ve İrlanda kralı (d. 1367)
- 1568 – Albrecht, Töton Şövalyeleri’nin büyük üstadı ve Prusya’nın ilk hükümdarı (d. 1490)
- 1619 – Matthias, 1611-1617 Bohemya Kralı olarak hükmetti (d. 1557)
- 1673 – Augustyn Kordecki, Leh din adamı (d. 1603)
- 1816 – I. Maria, 1777-1816 yılları arasında Portekiz’in 1815-1816 yılları arasında Brezilya’nın Kraliçeliğini yapmış hükümdardır (d. 1734)
- 1851 – Ali Paşa Rıdvanbegoviç, Hersekli siyasetçi (d. 1783)
- 1878 – Julius Robert von Mayer, Alman fizikçi (d. 1814)
- 1894 – Lajos Kossuth, Macaristanlı siyasetçi (d. 1802)
- 1897 – Apollon Maykov, Rus şair (d. 1821)
- 1898 – İvan Şişkin, Rus manzara (peyzaj) ressamı, gravürcü ve teknik çizimci (d. 1832)
- 1924 – Fernand Cormon, Fransız ressam (d. 1845)
- 1925 – George Curzon, İngiliz devlet adamı (d. 1859)
- 1929 – Ferdinand Foch, Fransız asker (d. 1851)
- 1930 – Hoca Ali Rıza, Türk ressam (d. 1858)
- 1931 – Hermann Müller, Alman devlet adamı ve Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD) lideri (d. 1876)
- 1934 – Waldeck ve Pyrmont Prensesi Emma, Hollanda Kraliçesi ve Lüksemburg Büyük Düşesi’ydi (d. 1858)
- 1935 – Jón Þorláksson, İzlanda eski Başbakanı (d. 1877)
- 1938 – Aleksandr Malinov, Bulgar siyasetçi (d. 1867)
- 1941 – Oskar Baum, Çek müzik eğitimcisi ve yazarı (d. 1883)
- 1947 – Victor Goldschmidt, Norveçli mineralog (d. 1888)
- 1954 – Mehmet Emin Kalmuk, Türk hendese (Geometri) muallimi ve telgraf ve telefon müderrisi (d. 1869)
- 1962 – C. Wright Mills, Amerikalı sosyolog (d. 1916)
- 1962 – Hüsrev Gerede, Türk asker ve politikacı (d. 1884)
- 1971 – Falih Rıfkı Atay, Türk gazeteci ve yazar (d. 1894)
- 1972 – Marvel Marilyn Maxwell, Amerikan oyuncu ve komedyen (d. 1921)
- 1984 – Kerime Nadir, Türk romancı (d. 1917)
- 1987 – Towser, İskoç kedisi (d. 1963)
- 1990 – Lev Yaşin, Sovyet futbolcu (d. 1929)
- 1993 – Polykarp Kusch, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1911)
- 1998 – George Howard, Amerikalı müzisyen (d. 1956)
- 2004 – Juliana, 1948’den 1980’deki feragatına kadar Hollanda kraliçesi (d. 1909)
- 2007 – Taha Yasin Ramazan, Iraklı siyasetçi (d. 1938)
- 2009 – Abdüllatif Filali, Faslı siyasetçi ve diplomat (d. 1928)
- 2015 – John Malcolm Fraser, Avustralyalı liberal politikacı, eski başbakan (d. 1930)
- 2017 – David Rockefeller, Amerikalı bir bankacı (d. 1915)
- 2018 – Dilbar Abdurahmanonova, Sovyet-Özbek kemancı ve orkestra şefi (d. 1936)
- 2020 – Amadeo Raúl Carrizo, Arjantinli millî futbolcu ve teknik direktördür (d. 1926)
- 2020 – Levent Ünsal,Türk oyuncu,sunucu ve seslendirme sanatçısı (d. 1932)
- 2020 – Muhterem Nur,Türk sinema ve ses sanatçısı (d. 1932)
- 2020 – Kenny Rogers, Amerikalı country ve country pop şarkıcısı, müzik yazarı ve aktör (d. 1938)
Tatiller ve özel günler
- Sonbahar Ekinoksu (Güney Yarım Kürede)
- İlkbahar Ekinoksu (Kuzey Yarım Kürede)
- Dünya Mutluluk Günü
- Dünya Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Günü
- Dünya Serçe Günü
