Bilim Tarihinde Bugün : Halley Kuyruklu Yıldızı Dünya’ya Yaklaştı

Halley Kuyruklu Yildizi
Halley Kuyruklu Yildizi

19 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 139. (artık yıllarda 140.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 226.

Bilim Tarihinde Bugün

  • 19 Mayıs 1857’de, “şehirler için elektromanyetik yangın alarm telgrafı” için ilk ABD patenti William Francis’e verildi.
  • 19 Mayıs 1884 – Ringling Kardeşler, ABD Baraboo’da ilk sirklerini açtılar. 1919’da Ringling Bros. and Barnum & Bailey Sirki ile birleştiler.
  • 19 Mayıs 1896’da Edward G. Acheson, en sert endüstriyel maddelerden biri olan karborundum (silisyum karbür) üretmek için kullanılan bir elektrikli fırın için bir ABD patenti aldı.
  • 19 Mayıs 1906 yılında Simplon Tüneli resmi olarak dünyanın en uzun demiryolu tüneli olarak açıldı.
  • 19 Mayıs 1910 – Halley kuyruklu yıldızı Dünya’ya yaklaştı.
  • 19 Mayıs 1959’da iki nükleer reaktörlü ilk denizaltı tamamlandı.
  • 19 Mayıs 2009 – Amerikalı nükleer fizikçi Herbert York öldü.
  • 19 Mayıs 2019 – Namibyalı siyasetçi ve fizikçi Nickey Iyambo öldü.

Olaylar

  • 639 – Chieh-she-shuai ve yandaşları, Tang İmparatoru Tai Tsung’un yazlık sarayı olan Chiucheng Sarayı’nı bastılar.
  • 1515 – Kemah Kuşatması
  • 1897 – Oscar Wilde, 1895’ten beri “ahlak dışı yaşam” suçlamasıyla kürek cezası çekmekte olduğu Reading Zindanı’ndan çıktı.
  • 1919 – Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu Müfettişi olarak Anadolu’ya Samsun’dan ayak basması ve Millî Mücadele’yi başlatması.
  • 1924 – Musul sorunuyla ilgili Türk-İngiliz heyetleri arasında, “Haliç Konferansı” diye adlandırılan görüşmeler başladı. 9 Haziran’a kadar sürecek görüşmelerden sonuç alınamayınca, konu Milletler Cemiyeti’ne götürüldü.
  • 1934 – Bulgaristan’da faşistler darbeyle iktidarı ele geçirdi.
  • 1935 – Frankfurt – Darmstadt arasında ilk Autobahn açıldı.
  • 1938 – Atatürk, son defa Gençlik ve Spor Bayramı gösterilerini izledi ve Hatay sorunu ile ilgili olarak -rahatsızlığına rağmen- Güney gezisine çıktı.
  • 1940 – İstanbul’da Dolmabahçe Stadı’nın temeli atıldı.
  • 1943 – Ankara’da Gençlik Parkı törenle açıldı.
  • 1968 – Türkiye İşçi Partisi’nin Kayseri’deki toplantısına saldırıldı; konuşmacılar yaralandı, bayrak ve flamalar yırtıldı.
  • 1975 – ABD Senatosu, Türkiye’ye silah ambargosunun kaldırılmasını kararlaştırdı.
  • 1979 – 1 Mayıs günü sokağa çıktıkları için tutuklanan Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Behice Boran ve 330 partili serbest bırakıldı.
  • 1981 – Türkiye’de Atatürk Yılı kutlamaları kapsamında “Gençlik ve Spor Bayramı”nın adı Kenan Evren tarafından “19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” olarak değiştirildi ve ülkenin her yerinde törenler yapıldı.
  • 1981 – Atatürk’ün Selanik’te doğduğu ev yeniden düzenlenerek Devlet Bakanı İlhan Öztrak tarafından hizmete açıldı. Atatürk Orman Çiftliği’nde, Atatürk’ün evinin benzerinin temeli, Başbakan Bülend Ulusu tarafından atıldı.
  • 1981 – Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Samsun’da gençlere seslendi: “Gerici, bölücü, yıkıcı ve aşırı değil; yapıcı, yaratıcı, dengeli ve yurdunu, ulusunu her şeyden çok seven, Atatürk gibi seven gerçek Atatürkçüler olunuz.”
  • 1982 – Türkiye, Fransa’dan Yılmaz Güney’in iadesini istedi.
  • 1989 – Kadın Kurultayı toplandı. İlk kez kapalı bir salonda yapılan kadın toplantısına yaklaşık 2 bin 500 kadın katıldı.
  • 1990 – Polis, Kadıköy’de bir eve baskın düzenledi. Çıkan çatışmada, Hatice Dilek Aslan ve İsmail Oral öldü.
  • 1991 – Hırvatistan’da referandum yapıldı. Halkın % 94’ü bağımsızlık için oy kullandı. Referanduma katılım oranı % 86 oldu.
  • 1993 – Atatürkçü Düşünce Derneği resmen kuruldu.
  • 2000 – Fiji’de, silahlı bir grup parlamento binasını basıp, Başbakan Mahendra Chaudhry ile 7 bakanı rehin alarak darbe yaptı.
  • 2004 – ABD işgal güçleri, Irak’ın batısındaki Ramadi kentinde bir eve düzenlediği bombalı saldırıda 45 kişiyi öldürdü.
  • 2006 – Türkiye Gençlik Birliği kuruldu.
  • 2011 – Kütahya Simav’da 5.9 şiddetinde bir deprem oldu. 3 kişi hayatını kaybetti, 120 kişi yaralandı.

Doğumlar

  • 1584 – Miyamoto Musaşi, Japon kılıç üstadı (ö. 1645)
  • 1701 – Alvise Giovanni Mocenigo, Venedik Dükü (ö. 1778)
  • 1762 – Johann Gottlieb Fichte, Alman filozof (ö. 1814)
  • 1881 – Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu (ö. 1938) (19 Mayıs, onun Samsun’a çıktığı güne atfedilmiş sembolik doğum günüdür.)
  • 1890 – Ho Şi Mingh, Vietnam bağımsızlık hareketinin lideri (ö. 1969)
  • 1910 – Burhan Arpad, Türk gazeteci ve yazar (ö. 1994)
  • 1911 – Ahmet Orhan Arda, Türk yüksek mimar ve Anıtkabir mimarlarından (ö. 2003)
  • 1914 – Max Perutz, Avusturyalı-İngiliz moleküler biyolog (ö. 2002)
  • 1919 – Georgie Auld, Amerikalı Tenor Saksofon ve Klarnet müzisyeni, grup lideri (ö. 1990)
  • 1921 – Daniel Gélin, Fransız sinema oyuncusu (ö. 2002)
  • 1923 – Peter Lo Sui Yin, Malezyalı siyasetçi (ö. 2020)
  • 1925 – Malcolm X, Amerikalı siyahi lider (ö. 1965)
  • Pol Pot, Kamboçyalı komünist lider (ö. 1998)
  • 1947 – David Helfgott, Avustralyalı piyanist
  • 1954 – Gürbüz Çapan, Türk siyasetçi ve Esenyurt Kurucu Belediye Başkanı
  • Nükhet Duru, Türk pop şarkıcısı
  • 1962 – Serpil Çakmaklı, Türk sinema oyuncusu
  • 1966 – Polly Walker, İngiliz oyuncu
  • 1972 – Özcan Deniz, Türk şarkıcı, besteci, oyuncu ve yönetmen
  • 1973 – Bülent İnal, Türk oyuncu
  • 1973 – Servet Kocakaya, Türk müzisyen
  • 1974 – Emma Shapplin, Fransız soprano
  • 1974 – Zhang Jin, Çinli dövüş sanatçısı
  • 1975 – Eva Polna, Rus şarkıcı, söz yazarı ve besteci
  • 1975 – Jonas Renkse, İsveçli şarkıcı
  • 1975 – Kentaro Sakai, Japon futbolcu
  • 1975 – Ozan Güven, Türk oyuncu
  • 1976 – Åsa Westlund, İsveçli politikacı
  • 1976 – Kevin Garnett, Amerikalı basketbolcu
  • 1976 – Todor Yançev, Bulgar futbolcu
  • 1977 – Manuel Almunia, İspanyol futbolcu
  • 1977 – Natalia Oreiro, Arjantinli şarkıcı ve oyuncu
  • 1978 – Marcus Bent, İngiliz futbolcu
  • 1979 – Andrea Pirlo, İtalyan futbolcu
  • 1979 – Bérénice Marlohe, Fransız oyuncu ve manken
  • 1979 – Diego Forlán, Uruguaylı futbolcu
  • 1979 – Koray Avcı, Türk futbolcu
  • 1980 – Daniel Ngom Kome, Kamerunlu futbolcu
  • 1980 – Demet Evgar, Türk oyuncu
  • 1980 – Moeneeb Josephs, Güney Afrikalı futbolcu
  • 1981 – Doğukan Manço, Türk şarkıcı ve DJ
  • 1981 – Isabella Ragonese, İtalyan oyuncu
  • 1981 – Luciano Figueroa, Arjantinli futbolcu
  • 1981 – Yo Gotti, Amerikalı rapçi
  • 1983 – Eve Angel, Macar pornografik film oyuncusu
  • 1983 – Facundo Erpen, Arjantinli futbolcu
  • 1983 – Yağmur Atacan, Türk oyuncu
  • 1984 – Jesús Dátolo, Arjantinli millî futbolcu
  • 1984 – Julius Wobay, Sierra Leoneli millî futbolcu
  • 1985 – Jon Kortajarena, Bask model ve aktör
  • 1985 – Tom Budgen, Hollandalı profesyonel güreşçi
  • 1985 – Yavuz Özkan, Türk futbolcu
  • 1986 – Alessandro De Marchi, İtalyan profesyonel yol ve pist bisiklet yarışçısı
  • 1986 – Dame Traoré, Katarlı futbolcu
  • 1986 – Mario Chalmers, Amerikalı profesyonel basketbolcu
  • 1987 – Waldemar Sobota, Polonyalı futbolcu
  • 1988 – Antonija Sandrić, Hırvat basketbolcu
  • 1989 – Alex Cisak, Polonya asıllı Avustralyalı futbolcu
  • 1989 – Dulcita Lieggi, Dominikli manken ve oyuncu
  • 1990 – Víctor Ibarbo, Kolombiyalı futbolcu
  • 1991 – Álvaro Giménez, İspanyol futbolcu
  • 1991 – Moses Sumney, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
  • 1992 – Eleanor Tomlinson, İngiliz aktris
  • 1992 – Marshmello, Amerikalı elektronik müzik yapımcısı ve DJ
  • 1992 – Mehdi Zeffane, Fransız futbolcu
  • 1992 – Ola John, Hollandalı oyuncu
  • 1992 – Sam Smith, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı
  • 1993 – João Schmidt, Brezilyalı futbolcu
  • 1993 – Josef Martínez, Venezuelalı futbolcu
  • 1994 – Alberto Munarriz, İspanyol su topu oyuncusu
  • 1994 – Carlos Guzmán, Meksikalı futbolcu
  • 1994 – Cristian Benavente, Perulu futbolcu
  • 1994 – Gabriela Guimarães, Brezilyalı voleybol oyuncusu
  • 1994 – Shogo Nakahara, Japon futbolcu
  • 1995 – Yahya Hassan, Filistin kökenli Danimarkalı şair ve aktivist (ö. 2020)
  • 1996 – Brenna Harding, Avustralyalı aktris
  • 1996 – Joao Rodríguez, Kolombiyalı futbolcu
  • 1996 – Sarah Grey, Kanadalı oyuncu
  • 2002 – Başar Oktar, Türk artistik buz patenci

Ölümler

  • 1389 – Dmitri Donskoy, 1359’dan itibaren Moskova Büyük Prensi ve 1363’ten itibaren Vladimir Büyük Prensi olarak ölümüne kadar hükmetmiştir (d. 1350)
  • 1526 – Go-Kashiwabara, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 104. İmparatoru (d. 1462)
  • 1536 – Anne Boleyn, İngiltere Kraliçesi (VIII. Henry’nin 2. karısı ve I. Elizabeth’in annesi) (d. 1501)
  • 1647 – Sebastiaen Vrancx, Flaman ressam (ö. 1573)
  • 1762 – Francesco Loredan, Venedik Cumhuriyeti’nin 106. Dükası (d. 1685)
  • 1795 – James Boswell, İskoç avukat ve biyografi yazarı (Dr. Samuel Johnson’ın (“Sözlük Johnson”) biyografi yazarı) (d. 1740)
  • 1825 – Henri de Saint Simon, Fransız filozof ve iktisatçı (d. 1760)
  • 1859 – Heinrich Zollinger, İsviçreli botanikçi (d. 1818)
  • 1864 – Nathaniel Hawthorne, Amerikalı yazar (d. 1804)
  • 1895 – Jose Julian Marti, Kübalı şair ve yazar (Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü) (d. 1853)
  • 1898 – William Ewart Gladstone, İngiliz politikacı ve Birleşik Krallık Başbakanı (d. 1809)
  • 1904 – Camsetci Tata, Hint sanayici (d. 1839)
  • 1918 – Ferdinand Hodler, İsviçreli ressam (d. 1853)
  • 1927 – Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Türk yazar, diplomat ve Millî Edebiyat Akımı’nın öncülerinden (d. 1870)
  • 1932 – Charles Wallace Richmond, Amerikalı ornitolog (d. 1868)
  • 1935 – T. E. Lawrence (Arabistanlı Lawrence), İngiliz arkeolog, asker, casus ve yazar (d. 1888)
  • 1939 – Ahmet Ağaoğlu, Türk siyaset adamı, hukukçu, yazar ve gazeteci (d. 1869)
  • 1945 – Philipp Bouhler, Alman (Nazi) asker (d. 1889)
  • 1958 – Ronald Colman, İngiliz aktör (d. 1891)
  • 1973 – Osman Fuad Efendi, Osmanlı Hanedanı’ndan şehzade (d. 1895)
  • 1986 – Behçet Uz, Türk doktor (d. 1893)
  • 1994 – Jacqueline Kennedy Onassis, 35. Amerika Birleşik Devletleri başkanı John F. Kennedy’nin dul eşi (d. 1929)
  • 2002 – Leyla Yeniay Köseoğlu, Türk siyasetçi ve Anavatan Partisi kurucu üyesi (d. 1926)
  • 2009 – Andrey Yevgenyeviç İvanov, Sovyet-Rus millî futbolcu (d. 1967)
  • 2009 – Herbert York, Amerikalı nükleer fizikçi (d. 1921)
  • 2009 – Robert F. Furchgott, Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1916)
  • 2011 – Garret FitzGerald, İrlandalı siyasetçi (d. 1926)
  • 2011 – Kathy Kirby, İngiliz şarkıcı (d. 1938)
  • 2011 – Paul Henze, Amerikalı strateji uzmanı, tarih ve jeopolitik doktoru (d. 1924)
  • 2013 – Murat Öztürk, Türk akrobasi pilotu ve haber muhabiri (d. 1953)
  • 2014 – Jack Brabham, Avustralyalı Formula 1 pilotu (d. 1926)
  • 2015 – Burhan Muhammed, Endonezyalı diplomat ve bürokrat (d. 1957)
  • 2015 – Happy Rockefeller, Amerikalı hayırsever ve Rockefeller ailesi mensubu (d. 1926)
  • 2016 – Alexandre Astruc, Fransız yönetmen (d. 1923)
  • 2017 – Kid Vinil, Brezilyalı şarkıcı, radyo yayıncısı, besteci ve gazeteci (d. 1955)
  • 2017 – Noşirvan Mustafa, Iraklı Kürt entelektüel politikacı ve yazar (d. 1944)
  • 2017 – Rich Buckler, Amerikalı çizgi roman sanatçısı ve çizer (d. 1949)
  • 2017 – Stanislav Petrov, Sovyet asker (d. 1939)
  • 2018 – Bernard Lewis, İngiliz asıllı Amerikalı tarihçi (d. 1916)
  • 2018 – Harvey Hall, Amerikalı iş adamı ve siyasetçi (d. 1941)
  • 2018 – Houmane Jarir, Faslı millî futbolcu (d. 1944)
  • 2018 – Maya Jribi, Tunuslu siyasetçi (d. 1960)
  • 2018 – Reggie Lucas, Amerikalı müzisyen, söz yazarı ve müzik yapımcısı (d. 1953)
  • 2019 – Carlos Altamirano, Şilili siyasetçi, eski atlet, hukukçu ve yazar (d. 1922)
  • 2019 – Nickey Iyambo, Namibyalı siyasetçi ve fizikçi (d. 1936)
  • 2020 – Annie Glenn, Amerikalı aktivist ve hayırsever (d. 1920)
  • 2020 – Gil Vianna, Brezilyalı siyasetçi ve bürokrat (d. 1965)
  • 2020 – Ken Nightingall, İngiliz ses mühendisi (d. 1928)
  • 2021 – Oğuz Yılmaz, Türk şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (d. 1968)

Tatiller ve özel günler

  • 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı
  • 19 Mayıs Cebel Günü (Bulgaristan)
  • Rum Kırımı Anma Günü (Yunanistan)
  • Fırtına: Kokulya Fırtınası (2 Gün)

Benzer Reklamlar

İlk yorum yapan olun

Yorumunuz