NASA Artemis II fırlatılışı, 50 yılı aşkın bir sürenin ardından Ay çevresindeki ilk mürettebatlı uçuş için dört astronotu uzaya göndererek tarihi bir görevi başlattı. Bu önemli gelişme, insanlı uzay keşfinde ileriye dönük büyük bir adımı temsil ederken, aynı zamanda Dünya yörüngesinin ötesindeki derin uzaya dönüşün de güçlü bir sinyalini veriyor.
NASA Artemis II Fırlatılışı ve İlk Kritik Manevralar
- Zaman ve Konum: NASA’nın devasa SLS (Uzay Fırlatma Sistemi) roketi havalandı. Fırlatma, 1 Nisan 2026 Çarşamba günü yerel saatle 18:35’te (EDT) gerçekleşti. Roket, Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nin 39B fırlatma rampasından yükseldi.
- Yörüngeye Yerleşme ve “Integrity”: Kalkıştan yaklaşık 49 dakika sonra, roketin üst aşaması ateşlendi. Bu işlem Orion uzay aracını eliptik bir yörüngeye yerleştirdi. Ardından ikinci bir ateşleme gerçekleştirildi. Mürettebatın “Integrity” (Dürüstlük) adını verdiği kapsül, yüksek bir yörüngeye oturtuldu. Bu yörünge Dünya’dan 46.000 mil (yaklaşık 74.000 km) yüksekliğe ulaşıyordu. Bu manevranın tamamlanmasıyla Orion, roket aşamasından ayrıldı. Yolculuğuna bağımsız olarak devam etti.
- Güç ve Sistem Aktivasyonu: Uzay boşluğuna ulaşıldığında Orion, güneş paneli kanatlarını başarıyla açtı. Güneş’ten enerji üretmeye başladı. Mürettebat ve yer ekipleri eş zamanlı olarak çalıştı. Kritik sistemlerin kontrolünü yaparak normal uçuş operasyonlarına geçiş sağladılar.
Mürettebatın Görevi ve NASA Artemis II Fırlatılışı Vizyonu
Yaklaşık 10 gün sürmesi planlanan bu tarihi görevde dört isim yer alıyor. NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı’ndan (CSA) Jeremy Hansen görevdeler. NASA’nın Artemis programının ilk mürettebatlı görevi olan Artemis II, astronotlar araçtayken temel sistemleri test etmek ve Ay’da uzun vadeli bir insan varlığı oluşturmayı, nihayetinde ise Mars’a seyahat etmeyi amaçlayan gelecekteki görevlere hazırlık yapmak için tasarlanmıştır. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, bu anı şu sözlerle ölümsüzleştirdi:
“Bugünkü fırlatma, ulusumuz ve keşfe inanan herkes için tanımlayıcı bir andır. Artemis II, Başkan Donald J. Trump tarafından belirlenen vizyon üzerine inşa edildi. İnsanlığı 50 yılı aşkın bir süreden sonra ilk kez Ay’a geri döndürüyor. Apollo’nun ötesindeki Ay keşfinin bir sonraki bölümünü açıyor. Orion’daki dört olağanüstü kaşif, bu roket ve uzay aracının ilk mürettebatlı uçuşuna hazırlanıyor. Bu, gerçek bir test misyonudur. Onları bir nesildir hiçbir insanın gitmediği kadar uzağa ve hızlıya taşıyacak. Artemis II, Ay’a sadece ziyaret etmek için değil, sonunda Ay Üssümüzde kalmak üzere geri dönüşümüzü işaret ediyor. Gelecekteki dev sıçramaların temelini atıyor.”
Uluslararası İş Birliği ve CubeSat Görevleri
Ayrılmadan birkaç saat sonra, roketin üst aşaması dört adet CubeSat uydusunu serbest bıraktı. Bu bilimsel uydular uluslararası ortaklar tarafından inşa edildi. Bu uydular şu kurumların katkılarıyla geliştirilmiştir:
- Arjantin: Comisión Nacional de Actividades Espaciales
- Almanya: Alman Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR)
- Güney Kore: Kore Havacılık ve Uzay İdaresi (KASA)
- Suudi Arabistan: Suudi Uzay Ajansı
Test Süreci: NASA Artemis II Fırlatılışı Sonrası Manuel Kontrol
Orion, yaklaşık bir gün boyunca yüksek Dünya yörüngesinde kalacak. Bu süre zarfında astronotlar Orion’u manuel (elle) kontrol ederek test edecekler. Aracın manevra kabiliyetini ve uçuş performansını ölçecekler. Houston’daki Johnson Uzay Merkezi, sistem değerlendirmeleri için mürettebatla yakın temas halinde çalışıyor. NASA İlişkili Yöneticisi Amit Kshatriya, bu aşamanın önemini şu sözlerle vurguladı:
“Artemis II bir test uçuşudur ve test daha yeni başlamıştır. Bu aracı inşa eden, onaran ve hazırlayan ekip, mürettebatımıza bir makine verdi. Onlara neler yapabileceğini kanıtlamaları için ihtiyaç duydukları imkanı sağladı. Önümüzdeki 10 gün boyunca Reid, Victor, Christina ve Jeremy, Orion’un sınırlarını zorlayacaklar. Böylece onlardan sonra gelecek ekipler Ay yüzeyine güvenle inebilecek. Biz uzun bir kampanyanın henüz bir misyonundayız. Önümüzdeki iş, arkamızda bıraktığımız işten daha büyüktür.”
Ay Yakın Geçişi ve Bilimsel Gözlemler
- 2 Nisan Perşembe: Tüm sistemler beklendiği gibi çalışırsa bir hamle daha yapılacak. Orion’un Avrupa yapımı servis modülü yaklaşık 6 dakika sürecek bir ateşleme gerçekleştirecek. “Trans-lunar injection” (Ay’a geçiş) adı verilen bu işlem, aracı Ay rotasına sokacak.
- 6 Nisan Pazartesi (Ay Geçişi): Astronotlar, Ay’ın uzak tarafındaki (karanlık yüzü) bölgeleri görecekler. Bu bölgeleri doğrudan çıplak gözle gören ilk insanlar olacaklar. Yüzey sadece kısmen aydınlanmış olacak. Bu durum, tam güneş ışığı altında görülmesi zor olan detayları vurgulayacak. Sırtlar, yamaçlar ve krater kenarları üzerinde uzun gölgeler oluşturacak.
- Sağlık Araştırmaları: Ekip bilimsel çalışmalarda yer alacak. Gelecek görevlere hazırlık kapsamında insan sağlığını inceleyen AVATAR gibi projelere katılacaklar.
Dönüş ve Gelecek Hedefleri
Ay yörüngesindeki turunu tamamlayan Orion, Dünya’ya geri dönecek. Ay’ın yerçekimini bir sapan gibi kullanarak yol alacak. Pasifik Okyanusu’na iniş yaparak görevi tamamlayacak. Bu misyon, NASA’nın stratejisinin en kritik yapı taşıdır. Ay’da kalıcı insan varlığı oluşturmayı ve ekonomik kalkınma sağlamayı hedefler. Sonuç olarak astronotları nihayetinde Mars’a gönderme hedefinin temelidir.
Haberi Derleyen: Dilara SİPAHİ
KAYNAKÇA:
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/04/260402004721.htm