14 Nisan, Miladi takvime göre yılın 104. (artık yıllarda 105.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 261.
Bilim Tarihinde Bugün
- 14 Nisan 1611’de, “teleskop” kelimesi ilk olarak, öncü bilim topluluğu olan Linceans Akademisi tarafından düzenlenen bir ziyafette Prens Federico Cesi tarafından kamuoyunda kullanıldı.
- 14 Nisan 1629 Hollandalı gökbilimci, matematikçi ve fizikçi Christiaan Huygens doğdu.
- 14 Nisan 1863’te, sürekli rulo baskı makinesi için ilk ABD patenti, Philadelphia’dan William Bullock’a verildi.
- 14 Nisan 1932’de atom, bir lityum hedef üzerindeki bir proton ışını tarafından bölündü. İki fizikçi, İngiliz Sir John Douglas Cockcroft ve İrlandalı Errnest Walton, ilk nükleer parçacık hızlandırıcısını (Cockcroft-Walton üreteci için 1951 Nobel Fizik Ödülü’nü paylaştıkları) geliştirdiler.
- 14 Nisan 1943’te, John Grist Brainerd tarafından ABD Ordusu Balistik Araştırma Laboratuvarı’ndaki meslektaşlarına bir elektronik bilgisayar önerisi sunuldu.
- 14 Nisan 1956’da, ilk pratik ticari siyah-beyaz video kaydedici, Chicago’daki bir yayın toplantısında ve aynı anda Redwood City’de gösterildi.
- 14 Nisan 1961’de, insan yapımı element 103, lavrensiyum (Lw), ABD Atom Enerjisi Komisyonu tarafından açıklandı.
Olaylar
- 1205 – Bulgar Çarı Kaloyan komutasındaki Bulgarlar ile Latin İmparatoru I. Baudouin komutasındaki Haçlılar arasında Hadrianapolis Muharebesi yaşandı. Savaş, Kumanlar ve Bizanslı Yunanların desteği ile başarılı bir pusu kuran Bulgarlar tarafından kazanıldı.
- 1828 – Noah Webster, ilk İngilizce sözlük olan An American Dictionary of the English Language’ı yayımladı.
- 1865 – ABD Başkanı Abraham Lincoln’e, John Wilkes Booth tarafından suikast yapıldı. Lincoln ertesi sabah öldü.
- 1894 – Thomas Edison, sinemanın bir öncüsü sayılabilecek “kinetoscope” adlı cihazının ilk gösterisini yaptı.
- 1900 – Paris Uluslararası Fuarı açıldı. Fuarda, Osmanlı Pavyonu da yer aldı.
- 1912 – Bir Alman şirketine 1910’da ısmarlanan Galata Köprüsü hizmete girdi. Köprüden geçiş 1930’a kadar paralı olarak sağlandı. ‘Müruriye’ denilen geçiş parasını, önlükler giyen tahsildarlar topluyordu.
- 1912 – Dönemin en büyük yolcu gemisi RMS Titanic, gece yarısından önce 23:40 sularında bir buzdağı ile çarpıştı ve batmaya başladı.
- 1927 – İsveç’in Göteborg şehrinde Volvo araç şirketi kuruldu.
- 1928 – Eski Ticaret Bakanı Ali Cenani, Bakanlık bütçesinin kullanılmasında usulsüzlük yaptığı gerekçesiyle dokunulmazlığı kaldırılarak Yüce Divan’a verildi.
- 1931 – İspanya’da Kral XIII. Alfonso, tahttan çekildi ve cumhuriyet ilan edildi.
- 1944 – Hindistan’ın Bombay Limanında gerçekleşen büyük patlama, 300 kişinin ölümüne yol açtı.
- 1947 – Güreşçi Yaşar Doğu Avrupa Şampiyonu oldu, Türkiye millî takımı da Avrupa üçüncülüğünü kazandı.
- 1956 – Chicago, Illinois’de video ilk kez halka tanıtıldı.
- 1963 – Türkiye Spor Yazarları ve Spor Kulübü Derneği kuruldu.
- 1979 – Türkiye’de 12 Eylül 1980 Darbesi’ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Beykoz’da 2 polis ve Şekerbank’ın eski müdürü öldürüldü. Öldürülen müdürün baş ucunda, “Beklenen gün geldi. Bir halk düşmanı daha yok oldu. Ya özgürlük ya ölüm, ihtilal yolu Çayanların yolu.” yazılı bir kâğıt bulundu.
- 1981 – Bülent Ersoy, Londra’da geçirdiği ameliyatla cinsiyet değiştirdi.
- 1987 – Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na tam üyelik için resmen başvurdu. Türkiye’nin AET’ye tam üyelik başvurusu, Devlet Bakanı Ali Bozer tarafından Belçika Dışişleri Bakanı ve AET Dönem Başkanı Leo Tindemans’a verildi.
- 1992 – Başbakan Turgut Özal’a silahlı saldırıda bulunan ve 20 yıl hapis cezasına çarptırılan Kartal Demirağ, şartlı tahliyeden yararlanarak serbest kaldı.
- 1994 – ABD jetleri, Irak’ın kuzeyinde, üç Türk subayının da bulunduğu iki helikopteri düşürdü.
- 1994 – Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan’ın grup konuşması hakkında; Devlet Güvenlik Mahkemesi, Ankara Cumhuriyet ve Yargıtay Başsavcılıkları üç ayrı soruşturma açtı.
- 1999 – NATO savaş uçakları, Kosovalı Arnavut mültecilerin konvoyunu bombaladı; 75 kişi öldü.
- 2000 – Rusya, nükleer savaş başlığı sayısının indirimini öngören START II anlaşmasını onayladı.
- 2007 – Ankara’nın Tandoğan meydanında Cumhuriyet Mitingi gerçekleştirildi.
- 2010 – Çin’in Çinghay eyaletinde, 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi. En az 2698 kişi öldü, 12.000’den fazla kişi de yaralandı.
- 2020 – ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin koronavirüs pandemisini ele alma ve Çin ile ilişkisine ilişkin bir soruşturma bekleyen Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) finansmanını askıya aldığını duyurdu.
Doğumlar
- 1126 – İbn Rüşt, Endülüslü Arap felsefeci ve hekim (ö. 1198)
- 1527 – Abraham Ortelius, Flaman haritacı ve coğrafyacı (ö. 1598)
- 1578 – III. Felipe, İspanya kralı (ö. 1621)
- 1629 – Christiaan Huygens, Hollandalı gökbilimci, matematikçi ve fizikçi (ö. 1695)
- 1857 – Beatrice, Britanya prensesi (ö. 1944)
- 1866 – Anne Sullivan, İrlanda-Amerikalı öğretmen (ö. 1936)
- 1886 – Edward William Charles Noel, İngiliz istihbarat subayı (ö. 1974)
- 1889 – Arnold Joseph Toynbee, İngiliz tarihçi (ö. 1975)
- 1891 – Bhimrao Ramji Ambedkar, Hint politikacı, filozof ve hukukçu (ö. 1956)
- 1892 – Gordon Childe, Avustralyalı arkeolog (ö .1957)
- 1904 – John Gielgud, İngiliz oyuncu (ö. 200)
- 1906 – Faysal bin Abdül Aziz, Suudi Arabistan Kralı (ö. 1975)
- 1907 – François Duvalier, Haiti Devlet Başkanı (ö. 1971)
- 1921 – Thomas C. Schelling, Amerikalı ekonomist (ö. 2016)
- 1925 – Rod Steiger, Amerikalı oyuncu (ö. 2002)
- 1926 – Arif Sami Toker, Türk bestekâr ve ses sanatçısı (ö. 1997)
- 1927 – David Akers-Jones, İngiliz siyasetçi (ö. 2019)
- 1930 – Marco Formentini, İtalyan siyasetçi (ö. 2021)
- 1932 – Loretta Lynn, Amerikalı şarkıcı
- 1935 – Erich von Däniken, İsviçreli yazar
- 1936 – Hilmi Yavuz, Türk yazar
- 1938 – Mahmud Esad Coşan, Türk akademisyen, yazar ve din adamı (ö. 2001)
- 1940 – Julie Christie, İngiliz aktris
- 1942 – Valeri Brumel, Rus yüksek atlamacı (ö. 2003)
- 1943 – Fuad Sinyora, Lübnanlı siyasetçi ve Lübnan’ın eski Geçici Cumhurbaşkanı
- 1945 – Ritchie Blackmore, İngiliz gitarist, Deep Purple ve Rainbow gruplarının kurucu üyesi
- 1945 – Besim Tibuk, Türk siyasetçi ve iş insanı, Liberal Demokrat Parti’nin kurucusu ve onursal genel başkanı
- 1947 – Dominique Baudis, Fransız siyasetçiler (ö. 2014)
- 1948 – Berry Berenson, Amerikalı şarkıcı ve manken (ö. 2001)
- 1951 – Gregory Winter, İngiliz biyokimyager
- 1952 – Ahmet Hoşsöyler, Türk yönetmen ve senarist
- 1957 – Ülkü Duru, Türk oyuncu
- 1958 – Tarık Tarcan, Türk oyuncu ve manken
- 1958 – Peter Capaldi, İskoç oyuncu ve yönetmen
- 1961 – Robert Carlyle, İskoç oyuncu
- 1964 – Gina McKee, İngiliz oyuncu
- 1965 – Ümit Ünal, Türk film yönetmeni ve senarist
- 1967 – Julia Zemiro, Fransız-Avustralyalı sunucu
- 1968 – Anthony Michael Hall, Amerikalı oyuncu
- 1970 – Emre Altuğ, Türk şarkıcı ve oyuncu
- 1973 – Adrien Brody, Amerikalı oyuncu
- 1973 – Roberto Ayala, Arjantinli futbolcu
- 1974 – Da Brat, Amerikalı rapçi
- 1975 – Lita, Amerikalı güreşçi
- 1976 – Ali Lukunku, Kongolu millî futbolcu
- 1976 – Serkan Çınar, Türk hakem
- 1977 – Serkan Altuniğne, Türk karikatürist
- 1977 – Sarah Michelle Gellar, Amerikalı oyuncu
- 1979 – Kerem Tunçeri, Türk basketbolcu
- 1981 – Willy William, Fransız müzisyen
- 1981 – Jacques Houdek, Hırvat şarkıcı-şarkı yazarı
- 1982 – Uğur Boral, Türk futbolcu
- 1982 – Claudia Romani, İtalyan model
- 1983 – James McFadden, İskoç eski millî futbolcudur
- 1987 – Erwin Hoffer, Avusturyalı millî futbolcudur
- 1995 – Melike Pekel, Türk kadın futbolcu
- 1996 – Abigail Breslin, Amerikalı aktris
- 1997 – Ante Ćorić, Hırvat futbolcu
Ölümler
- 911 – Papa III. Sergius, 29 Ocak 904’ten 911’de ölümüne kadar Papa idi (860)
- 1759 – George Frideric Handel, Alman besteci (d. 1685)
- 1860 – Eduard Friedrich Eversmann, Alman biyolog ve kaşif (d. 1794)
- 1897 – Émile Levassor, Fransız mühendis (d. 1843)
- 1915 – Süleyman Askerî, Osmanlı asker (d. 1884)
- 1917 – Ludwik Lejzer Zamenhof, Polonyalı göz doktoru ve filolog (yapay dil olan Esperanto’nun yaratıcısı) (d. 1859)
- 1925 – John Singer Sargent, Amerikalı ressam (d. 1856)
- 1930 – Vladimir Mayakovsky, Rus yazar (d. 1893)
- 1935 – Amalie Emmy Noether, Alman matematikçi (d. 1882)
- 1947 – Salvador Toscano, Meksikalı film yapımcısı, yönetmeni ve dağıtımcısı (d. 1872)
- 1950 – Ramana Maharshi, Hindu mistik (d. 1879)
- 1951 – Ernest Bevin, İngiliz devlet adamı (d. 1881)
- 1961 – Émile Henriot, Fransız şair, romancı, denemeci ve edebiyat eleştirmeni (d. 1889)
- 1963 – Arthur Jonath, Alman atlet (d. 1909)
- 1964 – Rachel Carson, Amerikalı yazar (d. 1907)
- 1975 – Fredric March, Amerikalı oyuncu (d. 1897)
- 1980 – Gianni Rodari, İtalyan yazar ve gazeteci (d. 1920)
- 1981 – Faik Kurdoğlu, Türk siyasetçi (d. 1892)
- 1981 – Suavi Süalp, Türk mizahçı (d. 1926)
- 1986 – Simone de Beauvoir, Fransız feminist yazar (d. 1908)
- 1995 – Burl Ives, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1909)
- 1997 – Seniye Fenmen, Türk seramik sanatçısı
- 1999 – Ellen Corby, Amerikalı 3 Emmy Ödülü kazanmış oyuncu (d. 1911)
- 2002 – Abdurrahman Palay, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve senarist (d. 1923)
- 2005 – Esen Ünür, Türk gazeteci ve yazar (d. 1942)
- 2009 – Maurice Druon, Fransız romancı (d. 1918)
- 2010 – Peter Steele, Amerikalı müzisyen, şarkıcı ve söz yazarıydı (d. 1962)
- 2011 – William Nunn Lipscomb, Jr., Amerikalı kimyager (d. 1919)
- 2012 – Jonathan Frid, Kanadalı oyuncu (d. 1924)
- 2012 – Piermario Morosini, İtalyan futbolcu (d. 1986)
- 2013 – Colin Rex Davis, İngiliz orkestra şefi (d. 1927)
- 2015 – Percy Sledge, Amerikalı R&B müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1940)
- 2016 – Liang Sili, Çinli bir uzay mühendisiydi (d. 1924)
- 2017 – Henry Hillman, Amerikalı milyarder iş adamı, yatırımcı, sivil lider ve hayırsever (d. 1918)
- 2017 – Bruce Langhorne, Amerikalı folk (halk) müzisyenidir (d. 1938)
- 2017 – Girish Chandra Saxena, Hint bürokrat (d. 1928)
- 2018 – Isabella Biagini, İtalyan aktris ve şov yıldızı (d. 1943)
- 2018 – Hal Greer, Amerikalı eski profesyonel basketbol oyuncusudur (d. 1936)
- 2018 – Robert Holmes, eski Amerikan futbolcusudur (d. 1945)
- 2018 – Jean-Claude Malgoire, Fransız orkestra şefi (d. 1940)
- 2018 – Jon Michelet, Norveçli gazeteci, yazar ve romancıdır (d. 1944)
- 2019 – Bibi Andersson, İsveçli aktris (d. 1935)
- 2019 – Giuseppe Ciarrapico, İtalyan iş adamı spor yöneticisi ve siyasetçi (d. 1934)
- 2019 – David Brion Davis, Amerikalı eğitimci ve tarihçi (d. 1927)
- 2019 – Mirjana Marković, Sırp siyasetçi ve first lady (d. 1942)
- 2020 – Haydar Baş, Türk siyasetçi, iş adamı, ilahiyatçı, yazar, eğitimci (d. 1947)
- 2020 – Miguel Ángel D’Annibale, Arjantinli Katolik piskopos (d. 1959)
- 2020 – Danny Delaney, Gal futbolu oyuncusu ve yönetici
- 2020 – Margit Feldman, Macar-Amerikan eğitimci, aktivist ve yorumcu (d. 1929)
- 2020 – William H. Gerdts, Amerikalı sanat tarihçisi ve Sanat Tarihi profesörü (d. 1929)
- 2020 – Michael Gilkes, Karayipli edebiyat eleştirmeni, oyun yazarı, şair, film yapımcısı ve üniversite öğretim görevlisiydi (d. 1933)
- 2020 – Cyril Lawrence, İngiliz profesyonel futbolcu (d. 1920)
- 2020 – Kerstin Meyer, İsveçli opera sanatçısı ve akademisyen (d. 1928)
- 2020 – Aldo di Cillo Pagotto Brezilyalı Katolik başpiskopos (d. 1949)
- 2020 – Namık Kemal Şentürk, Türk devlet adamı, bürokrat ve siyasetçi (d. 1922)
- 2020 – Maria de Sousa, Portekizli immünolog, şair ve yazar (d. 1939)
- 2020 – Ella King Russell Torrey, ABD’li insan hakları aktivisti (d. 1925)
- 2020 – Peter Whiteside, İngiliz modern pentatloncu (d. 1952)
- 2021 – Yıldırım Akbulut, Türk avukat ve Türkiye’nin 20. Başbakanı (d. 1935)
- 2021 – Trader Faulkner, Avustralyalı-İngiliz aktör (d. 1927)
- 2021 – Bernard Madoff, dolandırıcı ve eski bir borsacı, yatırım danışmanı, ve finansör olan mahkûm bir Amerikalı (d. 1938)
- 2021 – Monique Pantel, Fransız film eleştirmeni ve gazeteci (d. 1932)
Tatiller ve özel günler
- Kutlu Doğum Haftası (14 – 20 Nisan)
- Şehitler Haftası
- Ağrı’nın Diyadin ilçesinden Rus ve Ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
- Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinden Rus ve Ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
- Ağrı’nın Hamur ilçesinden Rus ve Ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
- Ağrı’nın Patnos ilçesinden Rus ve Ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
- Ağrı’nın Taşlıçay ilçesinden Rus ve Ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
- Ağrı’nın Tutak ilçesinden Rus ve Ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)
- Tıbbi Mümessiller Günü
