17 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 137. (artık yıllarda 138.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 228.
Bilim Tarihinde Bugün
- 17 Mayıs 1792 – New York Borsası kuruldu.
- 17 Mayıs 1839’da Lorenzo Adkins su çarkının patentini aldı.
- 17 Mayıs 1897 Norveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi Odd Hassel doğdu.
- 17 Mayıs 1955’te Amerikalı psikiyatrist Nathan Kline, ilaç reserpiniyle ilgili çalışmalarını açıklamak için ABD Kongresi’nin önüne çıktı. Ruhsal bozukluk psikozunu tedavi etmek için reserpin keşfi ve kullanımıyla psikofarmakoloji alanını kurmasıyla tanınır.
- 17 Mayıs 1954 yılında, Cenevre’deki yeni CERN Laboratuvarı’nın Meyrin sahasında resmi temel atma gerçekleşti.
Olaylar
- 1902 – Yunan arkeologlar, Antik Çağ’ın mekanik analog bir bilgisayarı olarak kabul edilebilecek Antikythera düzeneğini toprak altından çıkardılar.
- 1928 – Türkiye Cumhuriyeti Hıfzısıhha Müessesesi kuruldu.
- 1940 – II. Dünya Savaşı: Alman Orduları Belçika’yı işgal ederek Brüksel’e girdi.
- 1954 – ABD’de siyah çocukların, beyaz çocuklarla aynı okula gitmelerini önleyen yasa yürürlükten kaldırıldı.
- 1967 – İmam Hatip Okulu mezunlarına, üniversitelere girme hakkı tanındı.
- 1970 – Norveçli antropolog ve kâşif Thor Heyerdahl, papirüsten yapılmış olan “Ra II” teknesiyle Fas’tan Atlantik Okyanusu’na açıldı.
- 1971 – THKP-C üyesi dört militan, İsrail’in İstanbul Başkonsolosu Ephraim Elrom’u kaçırdı. Militanlar, “20 Mayıs’a kadar cezaevlerindeki bütün devrimcilerin serbest bırakılmasını” istedi. Hükûmet, pazarlık yapmayacağını açıkladı.
- 1972 – Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nın 991 milyon lirayla, zarar rekoru kırdığı açıklandı.
- 1982 – Türk Silahlı Kuvvetleri Mehmetçik Vakfı kuruldu. Vakıf, Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve diğer Millî Güvenlik Konseyi üyesi komutanların aralarında topladıkları parayla kuruldu.
- 1983 – Ankara Bahçelievler’de 8 Ekim 1978 tarihinde, TİP üyesi yedi kişiyi öldürmekten yargılanan Haluk Kırcı ve Ahmet Ercüment Gedikli ölüm cezasına çaptırıldı.
- 1983 – İsrail, Lübnan ve ABD arasında, 17 Mayıs Antlaşması imzalandı.
- 1989 – Çin’de 1 milyondan fazla gösterici, başkent Pekin’deki Tiananmen Meydanı’nda siyasal özgürlüklerin genişletilmesi için açlık grevi yapan öğrencileri desteklemek amacıyla yürüyüş yaptı.
- 1989 – Çekoslovakya’da dört aydır hapiste olan yazar Vaclav Havel serbest bırakıldı.
- 1992 – Dünya Sağlık Örgütü (WHO), eşcinselliği akıl hastalıkları listesinden çıkardı.
- 1994 – Türkiye ekonomisi, 14 yıl aradan sonra yeniden IMF denetimine girdi.
- 1995 – Nasuh Mahruki, Everest’in zirvesine çıkan ilk Türk oldu. (Bazı kaynaklar 25 Mayıs olarak yazsa da bu tarih, Nasuh Mahruki tarafından teyit edilmiştir.)
- 2000 – Galatasaray, UEFA Kupasını kazanarak Avrupa’da kupa kazanan ilk Türk futbol takımı unvanını aldı.
- 2006 – Danıştay’a avukat Alparslan Arslan tarafından düzenlenen silahlı saldırıda, Danıştay İkinci Dairesi Üyesi Mustafa Yücel Özbilgin yaşamını yitirdi ve dört üye de yaralandı.
- 2010 – CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’ın istifa etmesinden sonra; CHP Grup Başkanvekili Kemal Kılıçdaroğlu görevinden istifa edip Genel Başkanlık için aday olacağını açıkladı.
- 2010 – İran’ın uranyum takasına ilişkin ortak formülle ilgili anlaşma, Türkiye, Brezilya ve İran Dışişleri Bakanları tarafından imzalandı. Uranyum takasının Türkiye’de yapılacağı da, bu imza ile resmileşmiş oldu. İran’ın 1200 kilogram düşük seviyede zenginleştirilmiş uranyumu, yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyumla takas edeceği kaydedildi.
- 2010 – Zonguldak’taki Türkiye Taşkömürü Kurumu, Karadon Müessese Müdürlüğü maden ocağında patlama meydana geldi. 30 işçi göçük altında kaldı. 20 Mayıs 2010 tarihinde 28 işçinin cesedine ulaşıldı.
Doğumlar
- 1749 – Edward Jenner, İngiliz hekim (çiçek aşısını bulan) (ö. 1823)
- 1866 – Erik Satie, Fransız besteci (ö. 1925)
- 1868 – Horace Elgin Dodge, Amerikalı otomobil üreticisi (ö. 1920)
- 1873 – Henri Barbusse, Fransız romancı ve gazeteci (ö. 1935)
- 1886 – XIII. Alfonso, İspanya Kralı (ö. 1941)
- 1897 – Odd Hassel, Norveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1981)
- 1904 – Jean Gabin, Fransız oyuncu (ö. 1976)
- 1907 – Ilona Elek, Macar eskrimci (ö. 1988)
- 1911 – Maureen O’Sullivan, İrlandalı kadın oyuncu (Tarzan filmlerinde Jane’i canlandırmasıyla ünlü) (ö. 1998)
- 1925 – Idi Amin, Ugandalı asker ve Uganda’nın 3. Devlet Başkanı (ö. 2003)
- 1925 – Michel de Certeau, Cizvit tarikatı mensubu olan bilim insanı, tarih, sosyoloji, felsefe, psikanaliz, ve psikoloji üzerine çalışmalar yapmıştır (ö. 1986)
- 1926 – Dietmar Schönherr, Avusturyalı tanınmış oyuncu (ö. 2014)
- 1927 – Gülistan Güzey, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 1987)
- 1929 – Branko Zebec, Yugoslav eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 1988)
- 1935 – Dennis Potter, İngiliz yazar (ö. 1994)
- 1936 – Philippe Boesmans, Belçikalı klasik müzik bestecisi
- Dennis Hopper, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 2010)
- Graham Barnett, İngiliz futbolcu (ö. 2019)
- 1940 – Alan Kay, Amerikalı bilgisayar bilimcisi
- 1945 – Esin Engin, Türk besteci ve müzisyen (ö. 1997)
- 1945 – Renate Krößner, Alman oyuncuydu (ö. 2020)
- 1946 – Udo Lindenberg, Alman rock müzisyeni, yazar ve ressam
- 1948 – Horst Köppel, Alman millî futbolcu ve teknik direktör
- 1950 – Valeriya Novodvorskaya, Rus yazar ve siyasetçi (ö. 2014)
- 1953 – Kasım Cömert Tokayev, Kazak diplomat, siyasetçi ve Kazakistan Devlet Başkanı
- 1954 – Belkıs Akkale, Türk halk müziği sanatçısı, söz yazarı ve besteci
- 1955 – Bill Paxton, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 2017)
- 1956 – Bob Saget, Amerikalı oyuncu ve komedyen
- 1958 – Paul Di’Anno, İngiliz şarkıcı
- 1961 – Enya, İrlandalı şarkıcı
- 1962 – Craig Ferguson, Amerikalı komedyen
- 1965 – Trent Reznor, Amerikalı şarkıcı
- 1966 – Kusay Hüseyin, Saddam Hüseyin’in oğlu (ö. 2003)
- 1967 – Joseph M. Acaba, Porto Riko asıllı eğitmen, hydrogeologist ve NASA astronotu
- 1969 – José Chamot, Arjantinli millî futbolcu
- 1970 – Anjalika Ahurbaş, Beyaz Rus şarkıcı, oyuncu ve eski modeldir
- 1970 – Giovanna Trillini, İtalyan eskrimci
- 1971 – Máxima, Kral Willem-Alexander’ın eşi
- 1972 – Ergün Penbe, Türk futbolcu ve teknik direktör
- 1973 – Matthew McGrory, Amerikalı aktör (d. 2005)
- 1973 – Josh Homme, Amerikalı rock müzisyeni, şarkıcısı, müzik yapımcısı ve oyuncu
- 1974 – Sendhil Ramamurthy, Amerikalı oyuncu
- 1975 – Laura Voutilainen, Fin şarkıcı
- 1979 – Ayda Field, Amerikalı televizyon oyuncusu
- 1979 – David Jarolím, Çek futbolcudur
- 1980 – Ilion Lika, Arnavutluk vatandaşı millî kaleci
- 1981 – Cosma Shiva Hagen, Alman-Amerikalı oyuncu
- 1981 – Şiri Meymon, İsrailli şarkıcı
- 1982 – Clarence Goodson, Amerikan millî futbolcu
- 1982 – Tony Parker, Fransız basketbol oyuncusu
- 1982 – Vjosa Osmani, Kosova Cumhurbaşkanı
- 1983 – Danko Lazović, Sırp forvet eski futbolcu
- 1984 – İgor Denisov, Rus eski millî futbolcu
- 1984 – Michael David Rosenberg, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen
- 1986 – Bojan Jokić, Sloven futbolcu
- 1987 – Ersan Gülüm, Türk futbolcu
- 1988 – Nikki Reed, Amerikalı film oyuncusu ve senarist
- 1988 – Martin Olsson, İsveçli millî futbolcu
- 1989 – Michel Morganella, İsviçreli futbolcu
- 1989 – Tessa Virtue, Kanadalı buz patenci
- 1990 – Ross Butler, Amerikalı oyuncu
- 1990 – Leven Alice Rambin, Amerikalı oyuncu
- 1991 – Moran Mazor, İsrailli şarkıcı
- 1996 – Ryan Ochoa, Amerikalı oyuncu
- 1998 – Abdulrahman Akkad, Suriyeli blog yazarı ve insan hakları aktivisti
Ölümler
- 290 – Sima Yan, Jin Hanedanı’nın ilk imparatorudur (d. 236)
- 1304 – Mahmud Gazan, Moğol İlhanlılar İmparatorluğu’nun 7. Hükümdarı (d. 1272)
- 1336 – Go-Fushimi, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 93. imparatorudur (d. 1288)
- 1395 – Konstantin Dragaš, Osmanlı İmparatorluğu hükümdarlığı altında doğu Makedonya’da büyük bir vilayeti yönetmiş Dejanović Hanedanı’na mensup Sırp asildir (d. 1350)
- 1395 – Marko, 1371-1395 arasında de jure Sırp kralı ve Osmanlı Vasalı (d. 1335)
- 1510 – Sandro Botticelli, İtalyan ressam (d. 1445)
- 1536 – George Boleyn, İngiltere Kralı VIII. Henry’nin ikinci karısı olan Anne Boleyn’in kardeşidir (d. 1504)
- 1551 – Shin Saimdang, Koreli filozof, sanatçı, ressam, yazar, şair (d. 1504)
- 1606 – I. Dmitri, Rusya Çarı (d. 1582)
- 1727 – I. Katerina, Rus Çariçesi (d. 1684)
- 1729 – Samuel Clarke, İngiliz filozof (d. 1675)
- 1750 – Georg Engelhard Schröder, İsveçli portre ve tarih ressamı (d . 1684)
- 1765 – Alexis Clairaut, Fransız matematikçi (d. 1713)
- 1829 – John Jay, Amerikan devlet adamı, yurtsever, diplomat (d. 1745)
- 1838 – Rene Auguste Caillie, Fransız kaşif (d. 1799)
- 1838 – Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord, Fransız siyaset adamı (d. 1754)
- 1875 – John C. Breckinridge, Amerikalı siyasetçi, hukukçu, asker ve ABD’nin 14. başkan yardımcısı (d. 1821)
- 1880 – Ziya Paşa, Türk şair ve siyaset adamı (d. 1826)
- 1886 – John Deere, Amerikalı tarım makineleri üreticisi (d. 1804)
- 1936 – Nahum Sokolow, Siyonist lider, yazar, çevirmen ve gazeteci (d. 1859)
- 1941 – Wil van Gogh, Hollandalı hemşire ve erken feminist (d. 1862)
- 1944 – Milena Jesenska, Çek gazeteci, yazar ve çevirmen (d. 1896)
- 1945 – Robert Sterling Yard, Amerikalı gazeteci, yazar (d. 1861)
- 1947 – George Forbes, Yeni Zelanda Başbakanı (d. 1869)
- 1951 – Ali Şefik Özdemir, Türk siyasetçi (d. 1885)
- 1957 – Nurullah Ataç, Türk yazar ve eleştirmen (d. 1898)
- 1959 – George Albert Smith, İngiliz Kraliyet Astronomi Derneği üyesi, mucit ve öncü film yönetmeni (d. 1864)
- 1964 – Otto Wille Kuusinen, Fin-Sovyet siyasetçi, tarihçi ve şair (d. 1881)
- 1974 – Refik Epikman, Türk ressam (d. 1902)
- 1980 – Gündüz Kılıç, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1918)
- 1986 – Lyudmila Pahomova, Sovyet olimpiyat şampiyonu buz patenci (d. 1946)
- 1987 – Gunnar Myrdal, İsveçli ekonomist ve politikacı (d. 1898)
- 1993 – Handan Adalı, Türk sinema sanatçısı (d. 1922)
- 1999 – João Carlos de Oliveira, Brezilyalı atlet (d. 1954)
- 2002 – Mahzuni Şerif, Türk halk ozanı (d. 1938)
- 2002 – Dave Berg, Amerikalı karikatürist (d. 1920)
- 2004 – Tony Randall, Amerikalı oyuncu (d. 1920)
- 2005 – Melahat Pars, Türk besteci (d. 1918)
- 2006 – Mustafa Yücel Özbilgin, Türk hukukçu (d. 1942)
- 2009 – Mario Benedetti, Uruguaylı gazeteci, yazar ve şair (d. 1920)
- 2009 – Daniel Carasso, Fransız iş adamı (d. 1905)
- 2009 – Muhammed Taki Behcet Fumeni, İranlı Taklit Mercii’dir (d. 1913)
- 2010 – Bobbejaan Schoepen, Belçikalı şarkıcı (d. 1925)
- 2011 – Johann Sterr, Alman güreşçi (d. 1933)
- 2012 – Warda Al-Jazairia, Cezayirli şarkıcı ve oyuncu (d. 1939)
- 2012 – France Clidat, Fransız piyanist (d. 1932)
- 2012 – Donna Summer, Amerikalı şarkıcı (d. 1948)
- 2013 – Kenneth Venturi, Amerikalı golfçü (d. 1931)
- 2013 – Jorge Rafael Videla, Arjantinli asker ve eski Devlet Başkanlarından (d. 1925)
- 2013 – Atanas Zabaznoski, Makedon komünist aktivist, Yugoslavya Cephesi’nde savaşan asker, Halk Kahramanı Nişanı sahibi (d. 1926)
- 2014 – Gerald Edelman, Amerikalı biyolog (d. 1929)
- 2015 – Chinx, Amerikalı rapçi (d. 1983)
- 2016 – Guy Clark, Amerikalı şarkıcı ve müzisyen (d. 1941)
- 2016 – Paulo Emilio, Brezilyalı eski teknik direktör (d. 1936)
- 2016 – Yūko Mizutani, Japon aktris, seslendirme sanatçısı ve şarkıcı (d. 1964)
- 2016 – Xavier de Planhol, Fransız öğretmen (d. 1926)
- 2016 – Müzahir Sille, Türk güreşçi (d. 1931)
- 2017 – Roxcy Bolton, Amerikalı feminist sivil ve kadın hakları aktivisti (d. 1926)
- 2017 – Viktor Gorbatko, Sovyet-Rus kozmonot (d. 1934)
- 2017 – Firuz Kazemzadeh, Rusya doğumlu Amerikalı tarihçi (d. 1924)
- 2017 – Payidar Tüfekçioğlu, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1962)
- 2017 – Rhodri Morgan, Galli siyasetçi ve devlet adamı (d. 1939)
- 2017 – Moji Olaiya, Nijeryalı aktris (d. 1975)
- 2017 – Todor Veselinović, Yugoslav futbolcu ve teknik direktör (d. 1930)
- 2018 – Nicole Fontaine, Fransız siyasetçi ve Avrupa Parlamentosu Başkanı (d. 1942)
- 2018 – Jürgen Marcus, Alman şarkıcı (d. 1948)
- 2018 – Mait Riisman, Eston-Sovyet sutopu oyuncusu (d. 1956)
- 2018 – Mehdi Tebatebayi, İranlı Şii din adamı ve siyasetçi (d. 1936)
- 2019 – Peter Dahl, Norveç doğumlu İsveçli ressam ve baskı sanatçısı (d. 1934)
- 2019 – Rallapalli, Hint sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1945)
- 2019 – Herman Wouk, Amerikalı romancı ve Pulitzer Ödülü sahibi (d. 1915)
- 2020 – Wilson Braga, Brezilyalı siyasetçi, hukukçu ve iş adamı (d. 1931)
- 2020 – Shad Gaspard, Amerikalı profesyonel güreşçi ve aktör (d. 1981)
- 2020 – Ratnakar Matkari, Hint yazar, film ve oyun yapımcısı ve yönetmen (d. 1938)
- 2020 – Monique Mercure, Kanadalı oyuncu (d. 1930)
- 2020 – Lucky Peterson, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1964)
- 2020 – Yuri Zisser, Rus iş adamı, girişimci ve blog yazarı (d. 1960)
Tatiller ve özel günler
- Dünya Telekomünikasyon ve Bilgi Toplumu Günü
- Uluslararası Homofobi ve Transfobi Karşıtlığı Günü
- Fırtına: Filizkıran Fırtınası
