15 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 135. (artık yıllarda 136.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 230.
Bilim Tarihinde Bugün
- 15 Mayıs 1501’de Venedikli Ottaviano Petrucci, hareketli tipten yapılmış ilk müzik kitabını üreterek ilk modern tarzda müzik yayınevini kurdu.
- 15 Mayıs 1618’de Johannes Kepler, beş ciltlik Harmonices Mundi (Dünyaların Uyumu, 1619) adlı çalışmasında yayınlanan harmonik yasasını keşfetti.
- 15 Mayıs 1718’de, bir “Savunma” hızlı ateş silahı, Londralı bir avukat olan James Puckle tarafından patentlendi.
- 15 Mayıs 1859 – Fransız fizikçi Pierre Curie doğdu.
- 15 Mayıs 1935’te Philadelphia’daki Franklin Enstitüsü’nde Albert Einstein, teorik fiziğe, özellikle de görelilik teorisine yaptığı olağanüstü temel katkılarından dolayı Benjamin Franklin Madalyası ile ödüllendirildi.
- 15 Mayıs 1935’te Moskova metrosu açıldı ve o gün tahminen 285.000 kişiyi taşıdı. Yeraltı mekanlarında hala avizeler, mermerler, mozaikler, duvar resimleri ve kahramanca heykeller bulunuyor.
- 15 Mayıs 1923’te Listerine bir ticari marka olarak tescil edildi. Modern Listerine bir gargaradır, ancak orijinal amber renkli ürün, cerrahi prosedürler için bir dezenfektandı ve 1879’da Dr Joseph Lawrence ve Jordan Wheat Lambert tarafından formüle edilmesine kadar uzanıyordu.
- 15 Mayıs 1951 – Nobel Fizik ödülü sahibi Amerikalı kuramsal fizikçi Frank Wilczek doğdu.
- 15 Mayıs 2008 – Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi Willis Eugene Lamb öldü.
- 15 Mayıs 2016 – Fransız bir astrofizikçi André Brahic öldü.
- 15 Mayıs 2019 – Amerikalı fizikçi Charles Kittel öldü.
Olaylar
- 1648 – Otuz Yıl savaşlarını bitiren Vestfalya Antlaşması imzalandı.
- 1756 – Kuzey Amerika’daki egemenlik mücadelesinde Büyük Britanya’nın Fransa Krallığı’na savaş açmasıyla, Fransa-Kızılderili savaşı olarak da bilinen Yedi Yıl Savaşı başladı.
- 1856 – Anadolu Feneri ve Rumeli Feneri, Fransızlar tarafından inşa edilerek işletilmeye başlandı.
- 1873 – Darüşşafaka Lisesi kuruldu.
- 1919 – Mustafa Kemal, Yıldız Sarayı Küçük Mabeyn Köşkü’nde Sultan VI. Mehmed Vahideddin ile görüştü.
- 1919 – İtilaf Devletleri desteğindeki Yunanlar, İzmir’i işgal etti. Gazeteci Hasan Tahsin ve Askerlik Şubesi Başkanı Albay Süleyman Fethi, Yunan askerleri tarafından öldürüldüler ve Türk Kurtuluş Savaşı’nın ilk şehitleri oldular.
- 1924 – Sanayi-i Nefise Mektebi öğrencileri, ilk resim sergilerini İstanbul’da açtı.
- 1928 – Walt Disney’in yarattığı Miki Fare karakterinin ilk kez gözüktüğü çizgi film olan Plane Crazy gösterime girdi.
- 1932 – Kürtçeyi latin alfabesi ile ilk kez yayınlayan Hawar dergisi yayın hayatına başladı.
- 1933 – Rus romancı Maksim Gorki, İtalya’dan Rusya’ya geçerken, İstanbul’a geldi ve Süleymaniye Camii ile bazı müzeleri gezdi.
- 1935 – Josef Stalin tarafından 1931’de inşası başlatılan ve dünyanın en büyük metrolarından biri olan Moskova metrosu hizmete açıldı.
- 1940 – McDonald’s, Amerika’da kuruldu.
- 1958 – Sovyetler Birliği, Sputnik 3 uydusunu fırlattı.
- 1960 – Sovyetler Birliği, Sputnik 4 uydusunu fırlattı.
- 1963 – Amerikalı astronot Gordon Cooper, ‘Mercury-Atlas 8’ adlı kapsülle o güne kadar yapılmış en uzun uzay uçuşunu gerçekleştirmek üzere uzaya fırlatıldı. Cooper, uzayda 34 saat 19 dakika kaldı.
- 1966 – Washington, DC’de Vietnam Savaşı’nı protesto eden 8000 kişi, iki saat boyunca Beyaz Saray çevresinde gösteri yaptı.
- 1969 – Anayasa değişikliğinin Meclis’te kabul edilmesiyle, eski Demokrat Partililere siyasal haklarını iade etme imkânı tanındı.
- 1972 – 1945 yılından beri ABD işgali altında bulunan Okinawa adası, yeniden Japonya’nın idaresine verildi.
- 1980 – Türkiye’de 12 Eylül 1980 Darbesi’ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Regaip Kandili için İstanbul’da bir camide okunan ve televizyondan canlı yayımlanan mevlit sonunda yapılan duada Atatürk’ün ismi geçince bir grup tarafından yuh çekildi ve “Lanet olsun!” diye bağırıldı. Olayın ardından Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve komutanlar toplantı yaptı.
- 1984 – 1256 aydın, “Türkiye’deki demokratik düzene ilişkin gözlem ve istekler” başlıklı dilekçeyi Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e verdi. Aydınlar Dilekçesi olarak bilinen girişime karşı dava açıldı.
- 1988 – 8 yıldan fazla süren çarpışmalardan sonra Sovyet Kızıl Ordusu, Afganistan’dan çekilmeye başladı.
- 1990 – Vincent Van Gogh’un yapıtı olan Dr. Gachet’nin Portresi adlı tablo, o güne kadar bir resim için ödenen en yüksek fiyatla, 82,5 milyon dolara satıldı.
- 1991 – Edith Cresson, Fransa’nın ilk kadın Başbakanı oldu.
- 1995 – Almanya’da, Türkiye ve Atatürk aleyhinde kampanyalar yürüten ve kendisini halife ilan eden ve Türkiye’de ‘Kara Ses’ olarak adlandırılan Cemalettin Kaplan öldü.
- 1996 – Gözcü gazetesi yayın hayatına başladı.
- 1997 – Alman Kitap Yayımcıları Birliği Barış Ödülü, Yaşar Kemal’e verildi.
- 2004 – İstanbul’da yapılan 49. Eurovision Şarkı Yarışması’nda, Ruslana, Ukrayna’ya ilk birinciliği getirdi.
- 2011 – Düsseldorf’ta yapılan 56. Eurovision Şarkı Yarışması’nda, Eldar Kasımov ve Nigar Camal ikilisi, Azerbaycan’a ilk birinciliği getirdi.
Doğumlar
- 1567 – Claudio Monteverdi, İtalyan besteci (ö. 1643)
- 1633 – Sébastien Le Prestre de Vauban, Fransız mimar (ö. 1707)
- 1848 – Viktor Vasnetsov, Rus ressam (ö. 1926)
- 1859 – Pierre Curie, Fransız fizikçi (ö. 1906)
- 1890 – Katherine Anne Porter, Amerikalı öykü yazarı (ö. 1980)
- 1891 – Mikhail Bulgakov, Rus romancı (ö. 1940)
- 1900 – Reşit Rahmeti Arat, Türk akademisyen ve dil bilimci (ö. 1964)
- 1903 – Maria Reiche, Alman matematikçi ve arkeolog (ö. 1998)
- 1904 – Sadi Irmak, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Türkiye’nin eski Başbakanlarından) (ö. 1990)
- 1909 – James Mason, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1984)
- 1911 – Max Frisch, İsviçreli yazar ve mimar (ö. 1991)
- 1915 – Paul A. Samuelson, Amerikalı iktisatçı ve 1970 Nobel İktisat ödülü sahibi (ö. 2009)
- 1923 – Richard Avedon, Amerikalı fotoğrafçı (ö. 2004)
- 1923 – Angel Mojsovski, Makedon komünist aktivist, Yugoslavya Cephesi’nde savaşan asker, Halk Kahramanı Nişanı sahibi (ö. 2001)
- 1925 – Dündar Taşer, Türk asker, 27 Mayıs darbecisi ve Millî Birlik Komitesi üyesi (ö. 1972)
- 1926 – Anthony Shaffer, İngiliz oyun yazarı, romancı ve senarist (ö. 2001)
- 1926 – Peter Shaffer, İngiliz oyun yazarı ve senarist (ö. 2016)
- 1926 – Sabahattin Zaim, Türk iktisatçı ve akademisyen (ö. 2007)
- 1932 – Turgay Şeren, Türk futbolcu ve teknik direktör (ö. 2016)
- 1933 – Kemal İnci, Türk sinema oyuncusu, yönetmen ve senarist
- 1934 – Enver Asfandiyarov, Sovyet Rus/Başkurt bilim insanı, tarihçi, profesör (ö. 2014)
- 1935 – Sezgin Burak, Türk karikatürist ve çizgi roman sanatçısı (ö. 1978)
- 1936 – Ralph Steadman, Amerikalı yazar
- 1937 – Madeleine Albright, 64. ABD Dışişleri bakanı
- 1937 – Trini López, Amerikalı şarkıcı, gitarist ve aktör (ö. 2020)
- 1938 – Mireille Darc, Fransız manken ve oyuncu (ö. 2017)
- 1939 – Gilberto Rincón Gallardo, Meksikalı politikacı (ö. 2008)
- 1940 – Roger Ailes, Amerikalı siyasetçi (ö. 2017)
- 1940 – Çetin Doğan, Türk asker
- 1941 – Özdemir Sabancı, Türk iş adamı (ö. 1996)
- 1942 – Barnabas Sibusiso Dlamini, Esvatinili siyasetçi (ö. 2018)
- 1944 – Ulrich Beck, Alman sosyolog, hekim ve yayımcı (ö. 2015)
- 1946 – Serdar Gökhan, Türk aktör
- 1947 – Paulo de Carvalho, Portekizli şarkıcı ve söz yazarı
- 1947 – Aydan Siyavuş, Türk basketbolcu ve basketbol antrenörü (ö. 1998)
- 1947 – Niall Duthie, İskoç roman yazarı
- 1948 – Brian Eno, Britanyalı kompozitör, prodüksiyoncu, klavyeci ve şarkıcı
- 1949 – Ersan Erdura, Türk şarkıcı ve oyuncu
- 1951 – Frank Wilczek, Nobel Fizik ödülü sahibi Amerikalı kuramsal fizikçi
- 1952 – Chazz Palminteri, İtalyan asıllı Amerikalı oyuncu
- 1953 – Mike Oldfield, İngiliz şarkıcı ve besteci
- 1954 – Eric Gerets, Belçikalı futbolcu ve teknik direktör
- 1955 – Muhammed El-Brahmi, Tunuslu muhalif, siyasetçi (ö. 2013)
- 1955 – Claudia Roth, Alman siyasetçi
- 1958 – Berhan Şimşek, Türk sinema oyuncusu, yönetmen ve siyasetçi
- 1959 – Andrew Eldritch, İngiliz vokalist
- 1959 – Ronald Pofalla, Alman siyasetçi
- 1961 – Katrin Cartlidge, İngiliz aktris (ö. 2002)
- 1961 – Melle Mel, Amerikalı hip hop kayıt sanatçısı
- 1965 – İrina Kirillova, Rus kökenli Hırvat millî voleybolcu
- 1965 – Raí, Brezilyalı eski futbolcu
- 1967 – Simen Agdestein, Norveçli satranç büyükustası ve eski millî futbolcu
- 1967 – Madhuri Dixit, Hint oyuncu
- 1967 – Andrea Jürgens, Alman müzisyen ve şarkıcı (ö. 2017)
- 1970 – Frank de Boer, Hollandalı eski millî futbolcu
- 1970 – Ronald de Boer, Hollandalı futbolcu
- 1971 – Zübeyir Beye, Tunuslu eski futbolcu
- 1972 – Ulrike C. Tscharre, Alman oyuncu
- 1975 – Peter Iwers, İsveçli bass gitarist (In Flames)
- 1976 – Jacek Krzynówek, Polonyalı millî futbolcu
- 1979 – Adolfo Bautista, Meksikalı futbolcu
- 1981 – Patrice Evra, Fransız eski futbolcu
- 1981 – Renato Dirnei Florêncio, Brezilyalı orta saha oyuncusu
- 1982 – Segundo Castillo, Ekvadorlu millî futbolcu
- 1982 – Veronica Campbell, Jamaikalı sprinter
- 1982 – Jessica Sutta, Amerikalı şarkıcı ve bestekâr
- 1983 – Sibel Mirkelam, Türk şarkıcı
- 1983 – Josh Simpson, Kanadalı eski futbolcu
- 1985 – Carl Medjani, Cezayirli futbolcu
- 1987 – Doruk Çetin, Türk yönetmen, fotoğrafçı ve yapımcı
- 1987 – Ersan İlyasova, Türk millî basketbolcu
- 1987 – Kevin Constant, Gineli futbolcu
- 1987 – Thaisa Daher De Menezes, Brezilyalı voleybolcu
- 1987 – Andy Murray, İskoç tenisçi
- 1989 – James Holland, Avustralyalı millî futbolcu
- 1989 – Sunny, Güney Kore merkezli Amerikalı şarkıcı, aktris
- 1996 – Jasmine Lucilla Elizabeth Jennifer van den Bogaerde, sahne adı ile Birdy, İngiliz müzisyen
- 1997 – Ousmane Dembélé, Fransız futbolcu
Ölümler
- 392 – II. Valentinianus, 375-392 yılları arasında Roma’nın imparatorluğunu yapmıştı
- 884 – I. Marinus, Papa
- 1036 – Go-Ichijō, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 68. imparatorudur (d. 1008)
- 1174 – Nureddin Mahmud Zengi, Büyük Selçuklular’ın Halep Atabeyi (d. 1118)
- 1634 – Hendrick Avercamp, Hollandalı ressam (d. 1585)
- 1782 – Sebastião José de Carvalho e Melo, Portekizli devlet adamı (d. 1699)
- 1850 – Nükhetsezâ Hanım, Abdülmecid’ın dokuzuncu eşi (d. 1827)
- 1886 – Emily Dickinson, Amerikalı şair (d. 1830)
- 1914 – Bahâ Tevfik, Osmanlı fikir adamı ve yazar (d. 1884)
- 1919 – Hasan Tahsin, Türk gazeteci (İzmir’in işgalinde ilk kurşunu atan) (d. 1888)
- 1919 – Süleyman Fethi Bey, Türk asker (İzmir’in işgalinde, 22 süngü darbesi ile öldürülen Osmanlı subayı) (d. 1877)
- 1929 – Rebeca Matte Bello, Şilili heykeltıraş (d. 1875)
- 1935 – Kazimir Maleviç, Rus ressam ve sanat teorisyeni (d. 1879)
- 1941 – Ulrich Grauert, Alman Luftwaffe generali (d. 1889)
- 1991 – İhsan Yüce, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1929)
- 1994 – Gilbert Roland, Meksika asıllı Amerikalı aktör (d. 1905)
- 1997 – Turhan Oğuzbaş, Türk şair (d. 1933)
- 1998 – Naim Talu, Türk bürokrat, siyasetçi ve Türkiye’nin eski Başbakanlarından (d. 1919)
- 2003 – June Carter Cash, Amerikalı müzisyen (d. 1929)
- 2008 – Willis Eugene Lamb, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1913)
- 2009 – Susanna Agnelli, İtalyan siyasetçi (d. 1922)
- 2011 – Samuel Wanjiru, Kenyalı atlet (d. 1986)
- 2012 – Carlos Fuentes Macías, Meksikalı yazar (d. 1928)
- 2012 – Zekeriya Muhiddin, Mısırlı asker ve devlet adamı (d. 1918)
- 2013 – Henrique Rosa, Eski Gine-Bissau başbakanı (d. 1946)
- 2014 – Jean Luc Dehaene, Belçika Krallığı’nın 46. Başbakanı (d. 1940)
- 2015 – Bob Hopkins, Amerikalı eski basketbol oyuncusu ve baş antrenörü (d. 1934)
- 2016 – İsmail Hakkı Akansel, Türk asker, İstanbul Belediyesi eski başkanı (d. 1924)
- 2016 – Oya Aydoğan, Türk sinema oyuncusu (d. 1957)
- 2016 – Erika Berger, Alman televizyon sunucusu ve yazar (d. 1939)
- 2016 – André Brahic, Fransız bir astrofizikçi (d. 1942)
- 2017 – Karl-Otto Apel, Alman filozof ve profesör. (d. 1922)
- 2017 – Herbert Richard Axelrod, Rus asıllı Amerikalı tropikal balık uzmanı, evcil hayvan kitapları yazarı, yayıncısı ve girişimci (d. 1927)
- 2017 – Nasır Giveçi, İranlı güreşçi (d. 1932)
- 2017 – Chu Ke-liang, Tayvanlı komedyen, oyuncu, Tv sunucusu ve şarkıcı (d. 1946)
- 2017 – Subrahmanyan Ramaswamy, Hint siyasetçi ve bürokrat (d. 1937)
- 2017 – Oleg Vidov, Sovyet Rus-Amerikalı oyuncu, film yapımcısı, yönetmeni ve seslendirme sanatçısı (d. 1943)
- 2019 – Robert LeRoy Diamond, Amerikalı oyuncu ve hukukçu (d. 1943)
- 2019 – Ikuo Kamei, Japon siyasetçi (d. 1933)
- 2019 – Charles Kittel, Amerikalı fizikçi (d. 1916)
- 2019 – Eduardo Alejandro Roca, Arjantinli hukukçu, akademisyen ve diplomat (d. 1921)
- 2020 – Claes Gustaf Borgström, İsveçli hukukçu ve siyasetçi (d. 1944)
- 2020 – Ezio Bosso, İtalyan besteci, orkestra şefi ve klasik müzik sanatçısı (d. 1971)
- 2020 – Denny DeMarchi, Kanadalı çok enstrümanlı rock müzisyeni ve söz yazarı (d. 1962)
- 2020 – Sergio Denis, Arjantinli pop şarkıcısı, söz yazarı, müzisyen, besteci ve aktör (d. 1949)
- 2020 – Franco Nenci, İtalyan orta siklet boksör (d. 1935)
- 2020 – Phil May, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1944)
- 2020 – Henrik Pontén, İsveçli hukukçu (d. 1965)
- 2020 – Olga Savary, Brezilyalı yazar, şair ve edebiyat eleştirmeni (d. 1933)
- 2020 – Frederick Charles “Fred” Willard, Amerikalı komedyen ve oyuncu (d. 1933)
Tatiller ve özel günler
- Uluslararası Aile Günü
- Vicdani Ret Günü
- Havacılık Şehitlerini Anma Günü
