Bir komedi tekniği ile insanların fikirleri doğrudan gerçeklere dayanan bir sunumdan daha başarılı bir şekilde etkilenebilir.
Fizikçilerin çoğu araştırmalarıyla dalga geçilmesini istemediklerini itiraf edecektir. Gerçekten de, halk ve hükümetler bilimsel verileri veya azaltma planlarını ciddiye almadığında, küresel salgın ve iklim değişikliği gibi sosyal sorunlar daha da kötüleşir. Aslına bakarsanız, bilimle ilgili komedi gerçekten etkili bir iletişim stratejisi olabilir. Komedi kültürel olarak özel olsa veya içeriden bilgiye dayansa bile, gülmek evrensel bir insani duygudur. Ayrıca, yeni kavramları tartışırken bireyleri gruplar halinde bir araya getirmek için de çok etkili bir yol olabilir.
Bir protonun bir kafeye girmesi, bilim mizahı denince akla gelen şaka türlerinin yaygın bir örneğidir. Protonun ne olduğunu anladığınız sürece harika. Grup içi şakalar tipik bir bilimsel mizah kaynağıdır ve sonları bazen sadece bilime zaten aşina olanlar için anlamlıdır.
Yazarımız diyor ki;
Bright Club Ireland’ı işlettiğim on yıl boyunca akademisyenleri, halkın çalışmalarını anlamasına yardımcı olmak amacıyla özellikle kendi çalışmaları hakkında stand-up komedisi yazmaları için eğittim. Barlarda ve festivallerde – “bilim” kelimesinin kullanılmadığı yerlerde- etkinlikler düzenliyoruz ve her alandan konuşmacılar davet ediyoruz.
Her ne kadar hepsi de işlerini ciddiye alsalar da, Scientific American, The New York Times ve dergi makaleleri gibi kamuya açık medya araçlarında bilimin ne şekilde iletilebileceğinin sınırlarının farkındalar. Mizahi bir yaklaşım kullanmak çok çeşitli kitlelere ulaşabilir ve bilimin yanı sıra bilim iletişimi konusunda da yeni bakış açıları sağlayabilir.
Bir fıkra dinlerken ne yaptığınızı düşünün. İyi bir fıkra, yasaların ve prosedürlerin gerçek olarak sunulduğu bir dünyada bir hikaye anlatır ve ardından doğru olduğuna inandığınız şeyi tersine çeviren bir can alıcı noktaya sahiptir. Bakış açınızı tamamen değiştirdiğinizde şaşırırsınız ve hemen gülmeye başlarsınız.
Akıllı bir espri, dinleyicileri proton uzmanı ya da cahil olarak kategorize etmek yerine konuşmacının bilgisine dahil edebilir. Bir espriye gülmek kelimenin tam anlamıyla bakış açınızı değiştirmenizi gerektirir. Kahkaha kapsayıcı olduğunda kolayca yayılır.
Sadece gerçekleri ortaya koymak insanların fikirlerini değiştirmesine neden olmaz; hatta çoğu zaman onları kendi pozisyonlarında kalmaya teşvik eder. Ancak komedinin yanal düşüncesi ve birçok bakış açısını kabul etmesi çoğu zaman çok daha etkili olabilir. Son araştırmalara göre, araştırmaların komik yorumları, dinleyicilerin bilimsel materyalleri onaylamasını güçlendirebilir ve konuşmacının algılanan güvenilirliğini artırabilir.
Yalan haberlere karşı koymak ve bilimin neyi desteklediği konusunda eleştirel düşünmeyi teşvik etmek istiyorsak, komediler gerekli unsurlara sahiptir.
Aslında bilim ve mizah zihniyetleri arasında pek çok benzerlik vardır. Her iki durumda da “Eğer bu doğruysa, başka ne doğrudur?” sorusu yaratıcı bir şekilde araştırılır ve mevcut durumu bağımsız olarak doğrulamadan kabul etmeyi reddeder. Dahası, komedinin kendine özgü yıkıcılığı, bilim insanlarının ulaştığı görünürde nesnel sonuçları etkileyen, bilim ve kimin bilim insanı olarak nitelendirildiği gibi önyargıların sorgulanması için bir forum sunar.
Aynı zamanda bilimsel araştırmanın duygusal ve duygusal değerinin yanı sıra bilim insanlarının ırkçılık, sınıfçılık, homofobi, transfobi, elitizm ve bilim camiasındaki bir dizi başka sorunla yüzleşme deneyimlerini de kabul eder. Bright Club’da konuşma yaptıktan sonra bilim insanları, araştırmalarına dayalı komediler yazmanın bir sonucu olarak kendilerini daha güçlü ve hayatlarının kontrolünü ellerinde tutuyor hissettiklerini belirttiler. Sahte bir pasif sesten kurtuldukları için konuşmaları daha samimi hale geldi ve işyerinde araştırmacı olarak kimliklerini sağlamlaştırdı.
Halkı bilim insanlarıyla etkileşime girmeye davet ederken dikkatli olmalıyız; “uzmanlar” ders anlatıp dururken onların arkalarına yaslanıp her şeyi anlamalarını bekleyemeyiz. Halkın bilimsel tartışmalara katılımı hem mümkün hem de arzu edilen bir durumdur ve halk tarafından dile getirilen endişelerin gerçekten dikkate alınması gerekir. Gerçekten de, iklim iletişimi üzerine yapılan çalışmalara göre, önceden var olan bilgi, duygu ve duygusal şüpheciliğe hitap etmek, halkın bu konuya ilgisini artırmanın çok önemli bir parçasıdır. Bu strateji çok daha önemli ve bölücü konular için de mantıklı olacaktır.
COVID-19 salgını, izleyiciyi doldurulması gereken boş bir levha olarak gören “açık modeline” istenmeyen bir dönüşü beraberinde getirmenin yanı sıra, bilim iletişiminin nasıl önemli bir etkiye sahip olabileceğine dair çok sayıda örnek sundu.
Geçtiğimiz 20 yıl boyunca açık modelinin geçersiz olduğunu biliyorduk. Sesimizi duyurmak istiyorsak hem dinlemeli hem de konuşmalıyız. Dinleyicilerini dinlemeyen ve onlara tepki vermeyen bilim insanları, tıpkı dinleyicilerini dinlemeyen ve onlara tepki vermeyen komedyenlerin nadiren espri yapmaları gibi, nadiren meramlarını anlatabilirler.
Komedi kültürel olarak özel olsa veya içeriden bilgiye dayansa bile gülmek evrensel bir insani duygudur. Ayrıca, yeni kavramları tartışırken bireyleri gruplar halinde bir araya getirmenin çok etkili bir yolu olabilir. Bilimin ortak bir çaba ve kültürün temel taşlarından biri olduğu bir toplumda yaşamak istiyorsak, fizikçilerin kendilerini biraz daha az ciddiye almalarının zamanı gelmiş olabilir.
