Carbon Mapper adlı kar amacı gütmeyen bir kuruluş, metan emisyonları açısından atık sahalarını değerlendirmek için NASA’nın EMIT misyonundan elde edilen bilgilerle birlikte mevcut uçak ve gelecekteki uydu araçlarını kullanacak.
Çöp sahaları gibi katı atık tesislerinden kaynaklanan nokta kaynaklı metan emisyonlarının küresel analizi, Dünya Yüzeyi Mineral Toz Kaynağı Araştırması (EMIT) ve diğer NASA araştırma ekipmanlarından elde edilen gözlemleri içerecektir. Kâr amacı gütmeyen Carbon Mapper grubu bu çok yıllı projeyi tasarladı ve yürütüyor.
Metan, insanların neden olduğu ısınmanın yüzde 25 ila 30’una katkıda bulunan güçlü bir sera gazıdır. Yeni girişimin amacı, büyük miktarlarda metan üreten küresel çöp alanlarının temel bir değerlendirmesini oluşturmaktır.
Gazın atmosferdeki konsantrasyonunu düşürmeye ve iklim değişikliğini yavaşlatmaya çalışan karar alıcılar bu bilgiyi kendi yararlarına kullanabilirler.
İnsanların neden olduğu metan emisyonlarının tahmini %20’si atık sektöründen kaynaklanmaktadır. Metan, atmosferdeki ısıyı tutmada ton başına karbondioksite kıyasla 80 kat daha etkilidir. Ancak metanın atmosferdeki ömrü karbondioksite kıyasla çok daha kısadır ve sadece on ya da iki yıl sürer. Bu da metan emisyonlarının büyük ölçüde azaltılması halinde atmosferik ısınmada geçici bir yavaşlama olacağını göstermektedir.
“Dünya çapında atık sektöründen kaynaklanan metan emisyonları hakkında eyleme geçirilebilir bilgi şu anda çok az. Carbon Mapper CEO’su Riley Duren’e göre, bu emisyonları etkili bir şekilde azaltmak için, atık sahalarındaki yüksek emisyonlu nokta kaynakların tam olarak anlaşılması şarttır. “Yeni teknik kabiliyetler bu emisyonları görünür ve dolayısıyla eyleme geçirilebilir kılıyor ve bazen göz ardı edilen bu sektördeki yakın vadeli beklentilere ilişkin kolektif kavrayışımızı artırarak oyunu değiştirme potansiyeline sahipler.”
Grantham Çevre Koruma Vakfı, Carbon Mapper’a, NASA hava araçlarını kullanarak havadan metan çalışmaları için fon sağlamayı da içerebilecek atık sahası çabasıyla bağlantılı faaliyetlerini desteklemek için nakit sağladı. Proje, 2023 yılında ABD, Kanada ve Latin Amerika, Afrika ve Asya’nın önemli bölgelerindeki 1.000’den fazla yönetilen çöp sahasının uzaktan algılama ön değerlendirmesinin yapılmasını içerecektir. Araştırmacılar bu alanlardan veri toplamak için NASA Jet İtki Laboratuvarı’nın Havadan Görünür/Kızılötesi Görüntüleme Spektrometresi-Yeni Nesil (AVIRIS-NG) gibi uçak tabanlı sensörleri kullanacak. Ayrıca JPL tarafından üretilen bir başka görüntüleme spektrometresi olan Arizona Eyalet Üniversitesi Küresel Keşif ve Koruma Bilimi Merkezi’nin Küresel Havadan Gözlemevi’nden de yararlanacaklar.
EMIT’ten elde edilen metan verileri de Carbon Mapper projesinin bir parçası olarak araştırmacılar tarafından incelenecek. Temmuz 2022’de Uluslararası Uzay İstasyonu, Dünya’daki ana toz üreten yerlerin yüzeyindeki mineral içeriğini değerlendirmek için JPL tarafından yönetilen bir görüntü spektrometresi aldı.
Bilim insanları Ekim ayında EMIT’in metan bulutlarını “süper yayıcılardan” ayırt edebildiğini gösterdi. Araştırmacılar bu sayede NASA’nın sera gazlarını izlemeye yönelik daha büyük çabalarını destekleyecek bir başka araca daha katkıda bulunmuş oldular.
NASA JPL’de EMIT’in baş araştırmacısı olan Robert Green, “NASA JPL, metan nokta kaynaklı emisyonların yüksek kaliteli ölçümlerini üretmek için havadan görüntüleme spektrometrelerini kullanma konusunda on yıllık bir geçmişe sahiptir” dedi. “EMIT ile aynı teknolojiyi uzay kaynaklı bir cihaza uygulayarak yörüngeden lokalize metan kaynakları hakkında veri toplamamıza olanak sağladık.”
Araştırmacılar, projenin ilk yılından sonra dünya çapında 10.000’den fazla çöp sahasının daha geniş bir incelemesini yapmak için Carbon Mapper uydu programındaki iki uyduyu kullanacak. İki uzay aracı için görüntüleme spektrometresi teknolojisi JPL’de oluşturuldu. Ekip, Planet Labs PBC gibi ortaklarla işbirliği içinde 2023’ün sonlarında konuşlandırmayı planlıyor.
EMIT, Pasadena’daki Caltech tarafından denetlenen NASA Jet İtiş Gücü Laboratuvarı’nda oluşturuldu. NASA’nın Bilim Misyonu Direktörlüğü’nün Dünya Bilimi Bölümü altındaki Earth Venture Instrument-4 talebinden seçildi. NASA Kara Süreçleri Dağıtılmış Aktif Arşiv Merkezi (DAAC), aletin verilerini kamu ve diğer araştırmacılar tarafından kullanılmak üzere alacaktır.
JPL, 380 ile 2.510 nanometre arasındaki ışık dalga boylarını ölçebilen Havadan Görünür/Kızılötesi Görüntüleme Spektrometresi-Yeni Nesil’i (AVIRIS-NG) geliştirmiştir. Bitki ekolojisi, mineraloji, kar ve buz hidrolojisi ve çevresel tehlikeler de dahil olmak üzere çeşitli olayları araştırmak için çok sayıda görev gerçekleştirmiştir.
Carbon Mapper adlı kar amacı gütmeyen bir grup, sera gazı emisyonlarını azaltmak için hızlı eylemi teşvik etmeye kendini adamıştır. Amacı, karar ve eyleme dayalı bilimi desteklemek için doğru, zamanında ve erişilebilir tesis ölçeğinde veriler sağlayarak dünya çapında gelişmekte olan metan ve karbondioksit izleme sistemleri ekosistemindeki boşlukları kapatmaktır. Grup, High Tide Foundation, Bloomberg Philanthropies, Grantham Foundation for the Protection of the Environment ve diğer hayırsever bağışçılar tarafından finanse edilen Carbon Mapper uydu takımyıldızının oluşturulmasını denetlemekten sorumludur. Ortaklık Planet Labs PBC, JPL, California Hava Kaynakları Kurulu, Arizona Üniversitesi, Arizona Eyalet Üniversitesi ve RMI’dan oluşmaktadır.
Kaynak: jpl.nasa.gov/news
