Utah Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından “şimdiye kadar üretilmiş” en ileri yapay zeka destekli protezler yaratıldı ve dünyanın en büyük protez üreticisi Ottobock, projeyi uluslararası düzeyde başlatmak için onlarla ortaklık kurdu.
“Bugüne kadar üretilen en gelişmiş biyonik bacak @LabBionic [Biyonik mühendislik laboratuarı] tarafından yaratıldı ve “Utah Biyonik Bacağı” olarak adlandırıldı. Bunu alt ekstremite ampütasyonu olan insanlara ulaştırmak için şimdi protez sektöründe dünya lideri olan @OttobockUK ile ortaklık kurduk.” Cuma günü üniversitenin resmi hesabı bir tweet attı.
Üniversitenin Makine Mühendisliği Bölümü’nde doçent olan ve Biyonik Mühendislik Laboratuarı’nın başkanlığını yürüten Tommaso Lenzi’ye göre bu ittifak, en son teknolojiyi hasta bakımı, üretim ve sağlık hizmetleriyle bütünleştirerek “yeteneği geliştirmeyi” amaçlıyor.
“En yeni teknolojilerin laboratuvardan çıktıktan sonra mümkün olan en kısa sürede pazara ulaşmasını sağlamak istiyoruz. Bu ilişki sayesinde tam da bunu yapabileceğiz.”
Girişim, üniversite araştırmacılarının yanı sıra öğrencilerden gelen girdiler de dahil olmak üzere birkaç yıldır geliştirilme aşamasındadır.
Yapay Zeka Destekli Protezler Nasıl Çalışıyor?
Utah Biyonik Bacak, motorları, bilgisayarları ve son teknoloji yapay zekayı (AI) bir araya getirerek ampute kişilere normal bir insanın hafife alabileceği görevleri yerine getirme gücü ve hareket kabiliyeti sağlıyor.
Ottobock’un sahibi ve yönetim kurulu başkanı Hans Georg Näder, Çarşamba günü yapılan ortak tanıtım sırasında, “Bu, şu anda mevcut olan hiçbir ürünle kıyaslanamayacak kadar üstün bir protez diz” dedi.
Ampüteler, protezin destek eksikliğini telafi etmek için sağlıklı bacaklarına ve üst vücutlarına güvenirler. Utah Biyonik Bacak ile bu durum daha az sorun teşkil ediyor çünkü protezin daha güçlü olması hareket kabiliyetini kolaylaştırıyor.
“Daha hızlı hareket ederseniz daha çabuk hareket edersiniz ve daha fazla enerjiye sahip olursunuz. Alternatif olarak, merdivenin basamak yüksekliğine göre otomatik olarak ayarlanıyor. Bariyerleri aşmak için bile kullanabilirsiniz” diyor Lenzi.
Teknoloji kas hücrelerine benzer şekilde çalışıyor. Utah Biyonik Bacak, iddia edilen daha yüksek teknolojik seviyesi nedeniyle önerilen diğer protezlerden ayrılıyor.
Lenzi’ye göre biyonik bacağı yaratmak için kullanılan teknoloji “temelde bacağın nörolojik sistemindeki kas hücreleri gibi çalışıyor.”
Bacağın uzaydaki konumunu belirlemek için özel yapım kuvvet ve tork sensörlerinin yanı sıra ivmeölçerler ve jiroskoplar kullanılıyor. Bu sensörler, üniversiteye uygun olarak sensör girdilerini protez eklemlerinin hareketlerine dönüştüren bir bilgisayar işlemcisine bağlıdır.
Bacak, eklemlerdeki motorlara güç sağlayarak yürüme, ayağa kalkma, merdiven inip çıkma ya da “bu gerçek zamanlı verilere dayanarak” engelleri aşma konusunda yardımcı olmalarını sağlıyor.
Robotik eklemler ve elektrik motorları protez bacağın “akıllı iletim sistemi” ile birbirine bağlanıyor. Bisiklette vites değiştirmeye benzer şekilde, bu gelişmiş sistem her görev için eklem hareketlerini özelleştiriyor.
Robotik diz, ayak bileği ve ayak parmağı eklemleri, kullanıcıların protezi tıpkı doğal bir uzuvda olduğu gibi uzun süreler boyunca kullanabilmelerini sağlıyor.
“Basitçe oldukça farklı. Teknolojik olarak çok daha gelişmiş, size çok daha fazla esneklik sağlıyor ve çok az enerji tüketiyor. Benim için en büyük faydası bu” diyor ampute ve bir okulda futbol antrenörü olan ve son beş yıldır proje üzerinde yakından çalışan Alec McMorris.
Utah Biyonik Bacağının kullanıcılara nasıl hizmet ettiğini değerlendirmek ve teknolojilerindeki potansiyel iyileştirmeleri tespit etmek için işbirliği, kuvvet algılayan bir merdiven ve koşu bandı, 3D hareket yakalama kameraları ve diğer araçları içeren son teknoloji ürünü bir hareket analiz sistemini destekleyecek.
Tesiste gelecekte yaratılacak buluşlar da Ottobock ve üniversitenin ortak mülkiyetinde olacak.
Kaynak: interestingengineering
