Mevzuatta yapılan bir değişikliğin ardından İngiltere’de artık ticari olarak üretilen genetiği değiştirilmiş gıdalar üretilebilecek. Teknolojinin savunucuları, iklim değişikliğinin bir sonucu olarak ihtiyaç duyulacak daha dayanıklı mahsullerin yaratılmasını hızlandıracağını iddia ediyor. Eleştirmenlere göre ise bu değişimin ekosistem ve gıda üretimimiz üzerinde yıkıcı etkileri olabilir.
Gen düzenleme, bir organizmanın belirli özelliklerini iyileştirmek için DNA’sında tam değişiklikler yapılmasını gerektirir.
Yeni yasa aynı zamanda genleri değiştirilmiş tarım hayvanlarının yaratılmasını da mümkün kılıyor, ancak şimdilik sadece İngiltere’de; onaylanması için milletvekillerinin ikinci bir oylamasına ihtiyaç duyulacak.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda hükümetleri gen düzenlemenin ticari amaçlarla kullanılmasını yasaklamış durumda.
AB yasaları kapsamında GD ürünlerin ticari gelişimini kısıtlayan aynı katı kısıtlamalar İngiltere’de gen düzenleme için de geçerlidir. Westminster yönetimi Brexit nedeniyle daha yeni teknolojilere yönelik düzenlemeleri azaltabildi.
Bakanlığın baş bilimsel danışmanı Profesör Gideon Henderson, yeni düzenlemelerin gıda üretimini geliştireceğini ve aynı zamanda İngiltere’ye istihdam ve yatırım getireceğini iddia ediyor.
Uzman, değişen şeyin artık laboratuvarda geliştirilen hassas ıslah teknolojisini kullanabilmemiz ve daha iyi ürünler yetiştirmek ve bunları daha hızlı bir şekilde pazara sunmak için tarlalara götürebilmemiz olduğunu, böylece teknolojiyi Birleşik Krallık’ta ve dünya genelinde tarımsal sonuçları ve gıda üretimini iyileştirmek için kullanabileceğimizi söyledi.
Hassas Islah Yasası kapsamında yalnızca kendiliğinden ya da halihazırda uygulanmakta olan geleneksel melezleme programları aracılığıyla da üretilebilecek genetik değişikliklere izin verilmektedir. Farklı türlerden genlerin eklenmesini içeren genetik modifikasyon (GM) yasaklanmıştır.
Gen düzenleme sayesinde bilim insanları bir bitkinin genetik yapısını hassas bir şekilde değiştirebilir, örneğin büyümesini artırmak veya gübreye olan bağımlılığını azaltmak için bir gen ekleyebilir. Çeşitli türlerin melezlenmesi de aynı değişikliğe yol açabilir, ancak bu çok daha uzun zaman alacaktır.
Yeni kural, üretilen mahsulün doğal yollarla elde edilebilecek bir türle aynı olduğu sürece gen düzenleme ve gelecekteki diğer potansiyel tekniklerin kullanımına izin veriyor.
Beyond GM’den Pat Thomas gibi genetiği değiştirilmiş gıdalara karşı çıkanlar, genetiği değiştirilmiş ürünlerin AB’deki GD gıdalarla aynı titiz testlerden geçmesi gerekmeyeceği için zehirlerin ve alerjilerin gıda tedarikine girebileceğinden endişe ediyor.
“Bu yasa tasarısının tüm süreci boyunca hükümet, genellikle biyoteknoloji endüstrisinde çıkarları olan ve yasadaki bu değişikliğin hiçbir sonucu olmayacağı konusunda hükümete güvence veren bilim adamlarına danıştı” dedi.
Tarih, özellikle çevre ve gıda için düzenleyici gözetim kaldırıldığında, felaketin yakın olduğunu göstermiştir.
Defra’nın cevabına göre, Gıda Standartları Ajansı veya FSA, yalnızca sağlık açısından risk oluşturmadığı tespit edilen ürünlerin satışına izin verecek.
Genetiği değiştirilmiş gıdaların etiketlenmesi gerekmiyor ve İngiltere’den GE’li gıdaların hala yasak olduğu Birleşik Krallık’ın diğer bölgelerine girmesinin nasıl engelleneceği belirsiz.
Galler Hükümeti sözcüsüne göre bu durumun “Galler için kaçınılmaz sonuçları” olacaktır.
Grup tarafından yapılan açıklamada, “İngiltere’den genetiği değiştirilmiş bitkiler, hayvanlar ve ürünler, yasalarımızın gerektirdiği izinler olmaksızın burada pazarlanabilecektir” denildi.
Yetki devri konusundaki bu uzlaşmanın altı oyulmuştur. Çabalarımıza rağmen, Birleşik Krallık Hükümeti yasa tasarısı geliştirilirken bizimle işbirliği yapmamayı tercih etti, bu nedenle sonuçları tam olarak dikkate alınmadı.
NFU İskoçya, İskoç hükümetinin yaklaşımına katılmıyor ve bunun İskoç çiftçilerini küresel pazarda dezavantajlı duruma düşürdüğünü iddia ediyor olsa da, İskoç hükümeti uzun zamandır GDO’yu reddediyor ve AB ile uyum sağlamak istiyor.
Kuzey İrlanda hükümeti ile AB arasındaki protokolün, Avrupa’da GDO’lu ürünlerin tanımını düzenleyen ve genetiği değiştirilmiş ürünler için de geçerli olan yönetmeliklere uyması için takip edilmesi gerekiyor.
Ancak İngiltere’deki bazı bitki yetiştiricileri gen düzenlemesini kullanma konusunda hevesli.
Cambridge’in hemen dışında bulunan Ulusal Tarımsal Botanik Enstitüsü, yüzyılı aşkın bir süredir Birleşik Krallık çiftçileri için yeni mahsul çeşitleri yetiştirmektedir.
Daha iyi yetişen ve hastalıklara daha dayanıklı yeni türler yaratmak için çeşitli çeşitleri melezliyorlar. Geliştirme için on ila on beş yıl gerekebilir. BBC News’e konuşan laboratuvar müdürü Profesör Mario Caccamo’ya göre, bu teknolojiyi, iklim değişikliğinin bir sonucu olarak İngiltere’nin giderek daha fazla karşı karşıya kaldığı daha sıcak ve kuru koşullarda gelişebilecek yeni türler yaratmak için kullanmayı umuyor.
Ona göre, “Nüfusun nasıl arttığına ve geleneksel yöntemlerle verimimizi ne kadar arttırdığımıza baktığımızda geride kalıyoruz. Tahminler, dünyayı beslemek için mücadele etmek istemiyorsak mahsul geliştirmek için daha hızlı hareket etmemiz gerektiğini gösteriyor.
Bitki genetiği araştırmalarında dünyanın en önde gelen ülkelerinden biri İngiltere’dir. Ancak teknolojiyi destekleyenler, teknolojinin ticari olarak geliştirilmesinin fiilen yasaklanmış olması nedeniyle uzmanlığın gelişmesine izin verilmediğini iddia ediyor. Yasal reformun yeni yatırımları çekmesi ve bunun sonucunda yeni işletmelerin, işlerin ve mutfakların ortaya çıkması umuluyor.
Bayer Crop Science, 30.000’den fazla çalışanın yardımıyla tüm dünyada kullanılabilecek GD ürünler yaratmıştır.
Ancak, İngiltere’de geleneksel bitki ıslahı alanında çalışan 90 kişi istihdam ediyor. Şirketin İngiltere’deki pazarlama müdürü Lindy Blanchard yasadaki değişikliği memnuniyetle karşılasa da, şirket henüz İngiltere’de yeni bir yatırım planı açıklamaya hazır değil.
“Bu konuya kesinlikle bakacağız, ancak adım adım ilerleyeceğiz” dedi. “Gerçekten çok heyecanlıyız ve çiftçilerin iklim değişikliğinin zorluklarının üstesinden gelmelerine yardımcı olmaya kararlıyız ve toplum için güvenli sürdürülebilir gıda sağlamak istiyoruz.”
Yeni yasa, İskoçya’da geliştirilen hastalığa dirençli domuzlar gibi genetiği değiştirilmiş hayvanların İngiliz çiftliklerinde yetiştirilmesine izin veren bir madde de içeriyor. Ancak hükümetin hayvanların zarar görmeyeceğinden emin olması için Westminster’daki milletvekillerinin konuyu yeniden oylaması gerekecek.
Kaynak: bbc.com/news/science-environment
