James Webb Uzay Teleskobu (JWST) tarafından bir ilk daha gerçekleştirildi: başka bir gezegenin gökyüzünün kapsamlı bir moleküler ve kimyasal analizi.
Yaklaşık 700 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın yörüngesinde dönen WASP-39 b gezegeni “sıcak Satürn” olarak biliniyor ve atmosferi teleskobun son derece hassas ekipman dizisinin odak noktasıydı. JWST ve Hubble ve Spitzer gibi diğer uzay gözlemevlerinden elde edilen ve bu kavurucu gezegenin atmosferinin yalnızca birkaç bileşenini ortaya çıkaran önceki bulguların aksine, en son okumalar atomlar, moleküller ve hatta aktif kimya ve bulutların göstergelerinden oluşan bir menü sunuyor.
Yeni bulgulara katkıda bulunan araştırmacılardan biri de Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi’nde astronom olan Mercedes López-Morales. “Verilerdeki bir dizi farklı molekülden gelen sinyallerin netliği hayret verici” diye ekliyor.
López-Morales sözlerini şöyle sürdürüyor: “Bu sinyallerin çoğunu görmeyi bekliyorduk ama yine de verileri ilk gördüğümde hayretler içinde kaldım.
En son veriler aynı zamanda dış gezegenlerdeki bu bulutların yakından nasıl görüneceğine dair bir fikir veriyor: gezegeni eşit bir şekilde kaplamak yerine parçalanmış.
Sonuçlar, JWST’nin ötegezegenler -diğer yıldızların etrafındaki gezegenler- üzerinde bilim insanlarının umduğu geniş yelpazedeki çalışmaları gerçekleştirme potansiyeli açısından cesaret vericidir. TRAPPIST-1 sistemindeki gibi daha küçük, taşlı gezegenlerin atmosferleri bunun bir parçası olarak incelenebilir.
Yeni araştırmaya katkıda bulunan ve koordinasyonuna yardımcı olan Santa Cruz’daki Kaliforniya Üniversitesi’nden gökbilimci Natalie Batalha’ya göre, “Dış gezegeni, birlikte kızılötesi spektrumun geniş bir alanını ve JWST’ye kadar erişilemeyen bir dizi kimyasal parmak izi sağlayan birden fazla araçla gözlemledik.” “Bunun gibi veriler oyunu değiştiriyor.”
Ön baskı web sitesi arXiv’de bulunan ve yakın zamanda dosyalanmış beş bilimsel yayından oluşan bir koleksiyon, keşiflerin tam bir açıklamasını sunmaktadır. Çığır açan keşiflerden biri, bir ötegezegenin atmosferinde ilk kez sülfür dioksitin keşfedilmesidir. Bu molekül, gezegenin ana yıldızından gelen yüksek enerjili ışık tarafından başlatılan kimyasal süreçlerin sonucudur. Benzer süreçler Dünya’da da üst atmosferdeki koruyucu ozon tabakasını oluşturmak için kullanılıyor.
NASA Hubble bursiyeri, Astrofizik Merkezi’nde astronom ve sülfür dioksit keşfini yapan ekibin önemli bir üyesi olan Diana Powell’a göre sülfür dioksitin beklenmedik keşfi, “nihayet fotokimyanın ‘sıcak Satürnlerin’ ortamını belirlediğini gösteriyor” diye ekliyor. Fotokimya iklimi de etkilediğinden, Dünya’nın “sıcak Satürnler” ile daha önce düşünülenden daha fazla ortak noktası var.
Kaynak: phys.org/news/
