Süper kütleli kara delikler nasıl olurda bu kadar büyük olabiliyorlar? Uluslararası bir astronom ekibi tarafından, Ulusal Bilim Vakfı Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi (NSF NRAO) araştırmacıları da dahil olmak üzere güçlü, dönen manyetik bir rüzgar keşfedildi. Bu rüzgarın bir galaksinin merkezindeki süper kütleli kara deliklerin büyümesine yardımcı olduğu düşünüyor.
Samanyolu da dahil olmak üzere galaksilerin çoğu merkezlerinde süper kütleli bir kara delik içerir. Astronomlar bu kara deliklerin nasıl büyüdüğünü anlamak için çabalıyorlar. Bilim insanlarından oluşan bir ekip, Dünya’dan sadece 120 milyon ışık yılı uzaklıkta olan ESO320-G030 galaksisini araştırmak için seçtiler. Bu galaksi son derece aktif, Samanyolu galaksimizden on kat daha hızlı yıldız üretiyor. Astronomlar galaksinin çekirdeğinden gelen rüzgarlar tarafından taşınan moleküllerin getirdiği ışığı süper kütleli kara deliğe ait bir takım izler bulmak ümidiyle incelediler. ALMA, toz ve gazın kalın katmanları altında saklanan hidrojen siyanür (HCN) molekülleri tarafından yayılan ışığı analiz etmek için kullanıldı.
ESO320-G030 galaksisindeki spiral rüzgar, süper kütleli kara deliğin manyetik alanlar yardımıyla genişlemesine yardımcı olur. Bu resimde galaksinin çekirdeği, merkezindeki gizli süper kütleli kara delikten yayılan yoğun gaz rüzgarı tarafından yönetiliyor. Hidrojen siyanür moleküllerinden gelen ışıkla incelenen gazın hareketleri Atacama Large Millimeter/submillimeter Array kullanılarak ölçüldü.
ALMA , gazdan elde edilen verileri inceleyerek manyetik ve dönen rüzgarın varlığına işaret eden desenleri ortaya çıkardı. Galaksilerin merkezlerinde oluşan diğer rüzgarlar ve jetler maddeyi çekirdeklerinden çıkarırken, yeni keşfedilen rüzgârın kara deliği beslenmesine ve onun gelişmesine izin verdiğini düşünüyorlar.
Bu mekanizma, uzaydaki çok daha küçük ölçekli bir ortamla karşılaştırılabilir: Yeni yıldızları ve gezegenleri doğurmaya neden olan dönen gaz ve toz dalgaları. Bu çalışmanın baş yazarı ve Northwestern Üniversitesi Astrofizik Disiplinlerarası Araştırma Merkezi’nde görev yapan Mark Gorski, “Yıldızların oluşumlarının ilk aşamalarında, bu galaksinin rüzgarına benzeyen manyetik alanlar tarafından hızlandırılan dönen rüzgârların yardımıyla büyümeleri iyi bilinmektedir. Bulgularımız, süper kütleli kara deliklerin ve küçük yıldızların çok farklı ölçeklerde olsalar bile benzer süreçler ile büyüyebileceğini gösteriyor.” şeklinde ifade ediyor.
Haberin Kaynağı: https://www.almaobservatory.org/en/press-releases/supermassive-black-hole-appears-to-grow-like-a-baby-star/
Haberi Derleyen: Yaren Doruk
