Aslında bir dönüm noktası olması planlanıyordu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Perşembe ve Cuma günleri yabancı liderleri ve maliye bakanlarını, Napolyon’un emriyle Paris borsasına ev sahipliği yapmak üzere inşa edilen neoklasik bir yapı olan Palais Brongniart’a davet etti. Amaç iklim değişikliğini finanse edecek bir mekanizma bulmaktı. Görüşme umut vaat ederek başladı. Ekonomistler ve aktivistler on yıllardır suskun politikacıları, gelişmekte olan ülkeleri emisyonlarını azaltmaya ve ekonomilerini iklime dayanıklı hale getirmeye ikna etmek için gereken para miktarını kabul etmeye ikna ettiler.
Ekonomist-kampanyacı grubu, Macron, Amerika Hazine Bakanı Janet Yellen ve gelişmekte olan dünyadan 50 lider, sorunun yüz milyarlarca doları kapsayan olgunlaşmamış tahminler yerine trilyonlarca dolarlık bir fiyat etiketi olduğu konusunda hemfikir olduklarında ellerini sevinçle ovuşturuyorlardı.
Ancak zengin ülkeler konuşmaktan fazlasını yapmaya isteksizdi. Bunun bir göstergesi, Afrika ve Asya’dan ödenek talep etmek üzere çok sayıda üst düzey yetkilinin gelmiş olmasına rağmen, Bay Macron ve Bayan Yellen dışında kaynak olacak zengin ülkelerden benzer düzeyde çok az kişinin toplantıya katılmış olmasıydı. İtalya kıdemsiz bir bakanını, İngiltere ise pek çok şeye göğüs germiş olan yorgun Kalkınma Bakanı Andrew Mitchell’i gönderdi. Almanya ve Çin’den temsilciler Perşembe günkü ana toplantıdan sonra sadece akşam yemeklerinde boy gösterdiler.
Gerçek katkılar ise mütevazıydı. Macron ve Kristalina Georgieva’nın gurur duydukları diplomatik girişimlerden biri olan ve ilk kez iki yıl önce duyurulan girişimin bir sonraki aşaması açıklandı IMF’nin her ulusa merkez bankası bilançosunda tutması için tahsis ettiği para birimlerinden oluşan bir sepet. Küresel bir sihirli para ağacına en yakın şey olan bu paralar, planın bir parçası olarak çeşitli kredi fonlarına geri dönüştürülüyor. Zengin ülkelerin 100 milyar dolar değerindeki özel kredi çekme hakları da geri dönüştürülecek. Bilinmeyen miktarlar iklim finansmanına gidecek, ancak şu anda toplamın sadece %5’i herhangi bir kamu fonuna sahip.
Diğer kavramlar, yoksulluğu ortadan kaldırmanın yanı sıra iklim parasını koordine etmekle görevlendirilen kalkınma kuruluşlarının organizasyonunu değiştirdi. Dünya Bankası borç/özkaynak oranını artırabilir ve daha fazla risk üstlenebilir. Başkan Ajay Banga, borçluların doğal bir felaketten etkilenmesi halinde ödemeleri durduran hükümler içeren yeni kredilerin ekleneceğini duyurdu. Banga ayrıca aralarında İngiltere Merkez Bankası’nın eski başkanlarından Mark Carney’in de bulunduğu akademisyen ve önemli kişilerden oluşan yeni bir gruba, uluslararası politika yapıcılar nezdinde kötü bir sicile sahip olan trilyonlarca dolarlık özel sektör finansmanını yönetme görevini verdi.
Küresel bir nakliye vergisi daha geniş kapsamlı bir fikirdir, ancak ticaret bakanlıkları ve Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün yıllarca süren siyasi muhalefetiyle karşı karşıyadır. Dünya çapında bir karbon vergisi, sadece fosil yakıtlara uygulanacak bir vergi ve hatta yeni bir iklim bankası gibi diğer fikirler ise zengin ülkelerin politikaları yüzünden raydan çıkmış durumda.
Toplantı sırasında verilen taahhütler son derece yetersiz. London School of Economics’e bağlı bir düşünce kuruluşu olan Grantham Enstitüsü’ne göre, gelişmekte olan ülkelerin 2030 yılına kadar uyum ve azaltım için yılda 2.4 trilyon dolar harcaması gerekiyor. Enstitü, zengin ülkelerin ve yatırımcıların bu toplamın en az 1 trilyon dolarlık kısmına katkıda bulunması gerektiğine inanıyor. Bayan Yellen’e göre zirvenin tüm fikirlerinin toplam etkisi kalkınma ajanslarından 50 milyar ila 200 milyar dolar arasında olacaktır. Bu miktarın büyük bir kısmının gelmesi tabi gelecek olur ise biraz zaman alacaktır.
Kaynak: economist.com
