Havadaki toz ve bunun iklim değişikliği üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmaları hızlandırmak amacıyla NASA’nın yörüngeye yerleştirdiği bir cihaz, bir başka önemli yerbilim görevinde de becerikli olduğunu gösterdi. Bu görevi de güçlü bir sera gazı olan önemli küresel metan emisyonlarını tespit etmek.
NASA’nın Salı günü bildirdiğine göre, bir görüntü spektrometresi olan araç, Temmuz ayında Uluslararası Uzay İstasyonu’na kurulduğundan bu yana Orta Asya, Orta Doğu ve Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri’nde 50’den fazla metan “süper yayıcı” tespit etti.
Büyük çöp sahaları ve yaygın petrol ve gaz kompleksleri, bazıları daha önce tanınan ve diğerleri yeni tanımlanan yeni ölçülen metan sıcak noktalarından ikisidir.
Tespit için kullanılan spektrometre, belirli yerlerde yüzey toprağından yansıyan ışığın dalga boylarını ölçerek, başlangıçta Dünya’nın çöllerinden ve diğer kurak bölgelerinden atmosfere taşınan tozun mineral bileşimini belirlemek için inşa edilmiştir.
NASA’s Earth Surface Mineral Dust Investigation, EMIT, Dünya’dan 250 mil (420 km) yüksekte bulunan uzay istasyonunun tepesindeki tüneğinden dünyanın onlarca mil genişliğindeki büyük bölümlerini tarayabilirken, bir futbol sahası kadar küçük alanlara da odaklanabiliyor.
Metan çalışmalarından sorumlu JPL araştırma teknoloğu Andrew Thorpe’a göre EMIT’in keşfettiği bazı (metan) bulutları şimdiye kadar görülen en büyük bulutlar arasında yer alıyor ve uzaydan görüntülenen hiçbir şeye benzemiyor.
Organik maddenin ayrışmasının bir sonucu olan ve enerji santrallerinde kullanılan doğal gazın ana bileşeni olan metan, insanlar tarafından yaratılan tüm sera gazı emisyonlarının sadece küçük bir kısmına katkıda bulunur, ancak birim kütle başına karbondioksitten yüzde 80 daha fazla ısı tutma potansiyeline sahiptir.
CO2 ‘nin yüzlerce yıl boyunca atmosferde kalmasına karşılık metan yaklaşık on yıl boyunca atmosferde kalmaktadır, dolayısıyla metan emisyonlarının azaltılması küresel ısınma üzerinde daha hızlı bir etkiye sahip olacaktır.
Salı günü JPL tarafından yeni fotoğraflanan metan süper yayıcıları arasında, Türkmenistan’ın petrol ve gaz altyapısından kaynaklanan ve bazıları 20 milden (32 km) daha uzak mesafelere ulaşan 12 duman grubu da yer aldı.
Türkmenistan’dan saatte 111.000 pound (50.400 kg) metan salındığı düşünülmektedir ki bu da 2015 yılında Aliso Canyon gaz üretim patlamasından kaynaklanan en yüksek akışla karşılaştırılabilir ki bu da Amerikan tarihindeki en büyük kazara metan sızıntılarından biridir.
İran’daki bir atık işleme tesisi ve New Mexico’daki bir petrol sahası, her biri saatte yaklaşık 60.000 pound (29.000 kg) metan salan iki önemli emisyon kaynağıdır. JPL temsilcilerine göre, ikisi de daha önce bilim insanları tarafından bilinmiyordu.
NASA’ya göre, yörüngedeki 25 Dünya araştırma aracından biri olan EMIT, bir yıl sürecek görevinin bitiminden önce yüzlerce metan süper yayıcısı keşfedebilir.
Kaynak: indiatoday
