Yazımızın bugünkü konuğu daha önce başarı öyküsünü sizlerle paylaşmış olduğumuz Yasemin Özkan gibi başarılı bir Türk kadını Betül Kaçar. Betül Kaçar, 16 Kasım tarihinde, Stanley Miller Erken Kariyer Ödülünü kazandı. Stanley Miller Ödülü, özellikle astrobiyolojide deneysel ve/veya teorik çalışmalar yapanlar olmak üzere, yaşamın kökeni araştırmalarına katkılarından dolayı gelecek vadeden genç bilim insanlarına verilmektedir. Çalışmalarıyla bu ödüle layık görülen Türk Bilim İnsanı Betül Kaçar’ın başarısı hepimizin gurur kaynağı olmuştur.
NASA’nın konu ile ilgili yapmış olduğu duyuru metni aşağıda yer almaktadır :
University of Wisconsin Madison’dan Dr. Betül Kaçar, International Society of the Study of the Origin of Life (ISSOL) tarafından Stanley L. Miller Erken Kariyer Ödülü’ne layık görüldü. Bu ödül, erken kariyer bilim adamlarının yaşamın kökeni çalışmalarına yaptığı olağanüstü katkılara ithafen verilmektedir.
Kaçar, NASA Astrobiology tarafından Disiplinlerarası Astrobiyoloji Araştırmaları Konsorsiyumu (ICAR) hibesi ile desteklenmektedir. MUSE (Metal Utilization and Selection Across Eons) konsorsiyumunun direktörüdür. Kaçar’ın araştırması, antik enzimler ve metabolik yollar hakkındaki bilgilerini ilerletiyor ve Dünya’daki yaşamın kullandığı kilit süreçlerde yer alan atalardan kalma genleri incelemek için yeni deneysel teknikler geliştirdi.
Betül Kaçar’ın Çalışma Alanları
Yaşamın kökenleri, astrobiyoloji, erken yaşam ve evrim, sistemler ve sentetik biyoloji, moleküler paleobiyolojidir. Çalışma alanlarını belirttikten sonra kısaca “Astrobiyoloji Nedir?” sizlere onu tanıtalım.
Astrobiyoloji Nedir?
Eskiden ekzobiyoloji olarak bilinen Astrobiyoloji, evrendeki yaşamın kökenlerini, erken evrimini, dağılımını ve geleceğini inceleyen disiplinler arası bir bilim alanıdır.
Astrobiyoloji, dünya dışı yaşamın var olup olmadığı ve varsa insanların bunu nasıl tespit edebileceği sorusunu ele alır.
Astrobiyoloji, diğer dünyalarda yaşam olasılığını araştırmak ve Dünya’dakinden farklı olabilecek biyosferleri tanımaya yardımcı olmak için moleküler biyoloji, biyofizik, biyokimya, kimya, astronomi, fiziksel kozmoloji, ekzoplanetoloji, jeoloji, paleontoloji ve iknolojiden yararlanır.
Yaşamın kökeni ve erken evrimi, astrobiyoloji disiplininin ayrılmaz bir parçasıdır.
Astrobiyoloji, mevcut bilimsel verilerin yorumlanmasıyla ilgilenir ve öncelikle mevcut bilimsel teorilere sıkı sıkıya uyan hipotezlerle ilgilenir.
Bu disiplinlerarası alan, gezegen sistemlerinin kökeni, uzaydaki organik bileşiklerin kökenleri, kaya-su-karbon etkileşimleri, Dünya’daki abiyogenez üzerine araştırmaları kapsar.
Gezegensel yaşanabilirlik, yaşam tespiti için biyo-imzalar üzerine araştırma ve yaşamın Dünya’daki ve uzaydaki zorluklara uyum sağlama potansiyeli üzerine çalışmalar.
Betül Kaçar Laboratuvarı Çalışmaları
Kaçar Laboratuvarı, yaşamın kökenlerini, erken Dünya’nın biyolojisini ve yaşamın ortaya çıkışını ve erken mekanizmaları anlamanın Dünya’nın ötesinde yaşam bulmaya nasıl yardımcı olabileceğini araştırıyor.
Çevre, evrim ve yaşam arasındaki dinamikleri araştırmak için bir NASA Astrobiyoloji Merkezi MUSE DISCOVERY’e ev sahipliği yapıyor. Bütünleştirici yaklaşımımız, milyarlarca yıllık tarihi kapsayan biyomolekül ölçekli makroevrimsel eğilimlerin incelenmesini sağlar ve yaşamın kökenlerini ve erken evrimini incelemek için temelde yeni bir metodolojidir.
Çalışmalarının genel amacı, biyolojik aktiviteyi kaydeden küresel ölçekte imzalar üzerindeki antik enzimlerin olası çevresel etkilerini değerlendirmektir.
Çalışmalarının yer aldığı medya kuruluşları UN Women, UNICEF, Kongre Kütüphanesi, Avrupa Birliği Eğitim Delegasyonu, NOVA Science, BBC, NPR Science Friday, MIT Technology Review, Vice News, Wired, PBS, CNN ve diğerleri.
Bireysel çalışmalarının ayrıntılarına tekrar dönersek;
Alzheimer ile ilgili uluslararası bir konferansta gönüllü çalışırken, enzimlerin moleküler özelliklerinin yaşla nasıl değişebileceğini öğrenmiştir.
20 yaşında “Parkinson” ve “Alzheimer” üzerine doktora çalışmasına başlamış ve 2010 senesinde, Atlanta’daki Emory Üniversitesi’nden doktora derecesi almıştır. Evrimin moleküler mekanizmalarına yönelik çalışmalarla ilgilenen Kaçar, doktora sonrası çalışmalarını NASA’da sürdürmüş ve bu alanda başarılı olabildiğini kanıtlamıştır.
Kaçar aynı zamanda NASA’nın burs verdiği ilk Türk kadın bilim insanıdır.
Kaçar, eğitim ve bilgiye ulaşım sıkıntısı çeken gençler için dünyadaki tek astrobiyoloji eğitim platformu olan NASA – SAGAN’ın kurucuları arasında yer almaktadır. NASA Astrobiyoloji Enstitüsü’nün ‘önde gelen üyelerinden biri’ olarak tanımlanmaktadır.
Marmara Üniversitesi Kimya Bölümü’nü bitirdikten sonra 20 yaşında ABD’ye giden Prof. Betül Kaçar, 2011 yılından beri NASA bünyesinde çalışıyor. Arizona Üniversitesi Astronomi ve Moleküler Hücre Biyolojisi alanında çalışmalarını sürdürmüştür.
2012 yılında “Harvard Üniversitesine katılmış ve burada Organizma ve Evrimsel Biyoloji Departmanı’nda görev almıştır. 2014 yılından 2017 yılına kadar Harvard Üniversitesi’nde Organizma ve Evrimsel Biyoloji Bölümü’nde Araştırma Görevlisi olarak grup liderliği yaptı. Türk bilim insanı, 2017 yılında Arizona Üniversitesi Astronomi ve Moleküler Hücre Biyolojisi alanında görev almıştır.
Betül Kaçar, 2018 – 2021 yıllar arasında Arizona Üniversitesi’nde Astronomi ve Moleküler Biyoloji bölümünde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 1 Eylül 2021 itibariyle University of Wisconsin-Madison’a katıldı.
Prof. Kacar, aynı zamanda Japon Tokyo Teknoloji Enstitüsü Yer-Yasam Bilimleri kurumunda öğretim üyesi. 2019’da NASA Genç Araştırmacısı ödülünü aldı. NASA Astrobiyoloji Enstitüsü’nün önde gelen üyelerinden biri olan Prof. Kaçar astronomi ve biyoloji alanında aynı anda çalışan ABD’de ilk ve tek bilim insanı.
Ayrıca NASA’ya kabul edilen Türk bilim insanı Betül Kaçar, NASA’nın evrende yeni yaşam arama projesine liderlik ediyor. Kendisini başarıları için kutluyoruz. Genç kızlarımıza bu çalışmayı aktarmak için sabırsızlanıyoruz.
