Artan dünya nüfusuyla birlikte sağlık alanında hastalık tanısının sadece insan gücüyle yönetilmesi mümkün görülmemektedir. Maliyetlerin azalması, verimliliğin artması, dikkatsizlik / bilgi eksikliğinden kaynaklanan personel hatalarını azaltmak ya da ortadan kaldırmak ve hızlı, doğru, güvenilir şekilde hastalık teşhisi yapabilmek için yapay zeka teknolojileri kullanılmaktadır. Diğer yandan kanser tanısında rutin olarak kullanılan girişimsel yöntemler, radyolojik ve nükleer tıp tetkiklerinin dışında kolay elde edilebilir, hızlı sonuç veren yöntemlerden elde edilecek yeni biyo-göstergelerin araştırılması halen önemli bir çalışma alanı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu noktada, yürütücülüğünü Altınbaş Üniversitesinden Doç. Dr. Handan Tanyıldızı Kökkülünk’ ün yaptığı TÜBİTAK tarafından desteklenen “Sarkopeni, Yeni Nesil İnflamasyon Belirteçleri ve PET/BT Anatomik-Metabolik Parametreleri ile Makine Öğrenmesi Aracılığıyla Akciğer Kanseri Tanısının Tahmin Edilmesi” isimli, fizik, tıp, fizyoterapi ve yapay zeka disiplinlerinin bir arada olduğu proje çalışmaları devam etmektedir.
Proje ile akciğer kanseri gibi ilerleyişi hızlı, metastaz olasılığı yüksek olan bir kanser türünün makine öğrenmesi aracılığıyla hastalarda hızlı tanı konulmasına hizmet edilecek, ek tedavilere ihtiyaç ortadan kaldırılarak hem hasta sağlığı korunacak hem de ülke ekonomisine katkı sağlanacaktır.
Projede şu an örneklem grupları oluşturularak hastalara ait yaş, vücut kitle indeksi, sigara tüketimi gibi bilgiler soru-cevap ile belirlenmektedir. Hastalardan kas kütlesi- kas gücü- fiziksel performans değerlendirme, bilgisayarlı tomografi görüntüleme ile sarkopeni varlığı/düzeyi belirlenmektedir.
Yine, hastaların mevcut PET/BT görüntülerinden yararlanılarak maksimum BT Hounsfield unit (HU) değeri, nodül/tümör bilgileri, SUVort, SUVmax, MTV, TLG parametreleri belirlenmektedir. Son olarak hastaların mevcut yakın tarihli hemogram sonuçlarından yeni nesil inflamasyon belirteçleri hesaplanmaktadır. Tüm verilerin elde edilmesiyle birlikte makine öğrenmesi basamağına geçilmesi planlanmaktadır.
Projede araştırmacı olarak göğüs hastalıkları uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Tuba Çiftçi Küsbeci, uzman fizyoterapist Öğr. Gör. Şafak Yiğit, medikal fizik uzmanı Dr. Öğr. Üyesi İFFET ÇAVDAR, nükleer tıp uzmanı Uzm. Dr. Reşit Akyel, danışman olarak nükleer tıp uzmanı Doç. Dr. Göksel Alçın bulunmaktadır.
Ek olarak, lisansüstü seviyesinde araştırmacı sayısını arttırmak amaçlı bir fizik yüksek lisans ve bir fizyoterapi ve rehabilitasyon doktora öğrencisi ve bir yönetim bilişim doktora öğrencisi bursiyer olarak görev almaktadır.
Kaynak:
