Andromeda ve Samanyolu Galaksisi Çarpışması, Sanılandan Daha Geç Olabilir

Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre, Samanyolu’nun önümüzdeki 10 milyar yıl içinde yakındaki bir galaksiyle çarpışma ihtimali %50/%50. Ancak bu ihtimal korkutucu görünse de yapılan bir araştırma, yıkıcı çarpışmanın daha önce tahmin edilenden hatrı sayılır derecede daha az olası olduğunu gösteriyor.

Yaklaşık 2.5 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan Andromeda (M31) galaksisi, saniyede 68 mil (saniyede 110 kilometre) hızla Samanyolu’na yaklaşıyor. Sonuç olarak, bilim insanları uzun zamandır iki galaksinin kaçınılmaz olarak çarpışacağını ve önümüzdeki birkaç milyar yıl içinde yeni bir galaksi oluşturmak üzere birleşeceğini düşünmekteydi. Bununla birlikte 31 Temmuz’da arXiv’de yayınlanan yeni bir analiz, iki galaksinin birbirlerini kıl payı kaçırma olasılığının eşit olduğunu gösteriyor.

Çalışmanın yazarları “Tüm galaksilerin mevcut konumları, hareketleri ve kütlelerindeki belirsizliklerin, önümüzdeki 10 milyar yıl boyunca Samanyolu-Andromeda birleşmesinin olmayacağına dair yaklaşık %50’lik bir olasılık da dahil olmak üzere, önemli ölçüde farklı sonuçlar için alan sağladığını gösteriyoruz” diye belirttiler.

1912 yılında Amerikalı astronom Vesto Slipher, Andromeda galaksisinin ışığının kendi galaksimize yaklaşırken ışık spektrumunun mavi bölümüne doğru “Doppler Kayması” gösterdiğini fark etti. Dahası, araştırmalar Andromeda’nın önümüzdeki 5 milyar yıl içinde Samanyolu ile çarpışacağını ve güneş sistemimizi yeni birleşmiş galaksinin bir dış koluna fırlatacağını gösteriyordu.

Hubble telekskobu ile görüntülenen Andromeda disk-galaksisi, Kredi: NASA/JPL-Caltech

Ancak yeni çalışmanın arkasındaki araştırmacılara göre, önceki çalışmalar “karmaşık bir faktörü” hesaba katmamıştı – Samanyolu ve Andromeda’nın ait olduğu Yerel Grup içindeki diğer, daha küçük galaksilerin
kütleçekimsel etkileri, galaksileri olası bir çarpışmadan tamamen uzaklaştırabilir.

Bilim insanları en büyük dört Yerel Grup galaksisinin kütlelerini, hareketlerini ve kütleçekimsel etkileşimlerini tahmin etmek için Gaia ve Hubble uzay teleskoplarından elde edilen verileri kullandılar. Sonrasında bu verileri çeşitli senaryoları simüle eden bir modele aktardılar. Yerel gruptaki en büyük dört galaksinin (Samanyolu, Andromeda, Triangulum galaksisi ve Büyük Macellan Bulutu) etkileşimlerini göz önünde bulundurduktan sonra Samanyolu-Andromeda çarpışması olasılığının yazı tura atmaya indirgendiğini keşfettiler. Ve eğer birleşme gerçekleşirse, bu en az 8 milyar yıl sürecek.

Yazarlar, “Bir sonraki en büyük Yerel Grup üyesi galaksilerin -yani M33 [Triangulum] ve Büyük Macellan Bulutu’nun- Samanyolu-Andromeda yörüngesini belirgin ve radikal bir şekilde etkilediğini bulduk” dedi. “Tüm galaksilerin mevcut konumları, hareketleri ve kütlelerindeki belirsizlikler, büyük ölçüde farklı sonuçlara yer bırakıyor.”

Buna rağmen araştırmacılar, çalışmalarının “Milkdromeda” birliği konusunda kesin bir sonuca varmaktan uzak olduğunu kabul ediyorlar. Bilim insanları hesaplamalarını iyileştirmek için yakın zamanda kalibre edilen Gaia uzay teleskobundan yeni verilerin gelmesini bekliyorlar. Araştırmacılara göre “Gelecek Gaia veri yayınları uygun hareket kısıtlamalarını iyileştirecek ve kütle modelleri sürekli olarak rafine edilecek. Bununla birlikte, galaktik eskatolojinin [son zamanların incelenmesi] hala emekleme aşamasında olduğu ve Yerel Grup’un nihai kaderinin herhangi bir hassasiyetle tahmin edilebilmesi için kapsamlı bir çalışma yapılması gerektiği açıktır. Galaksimizin yaklaşmakta olan ölümüne ilişkin bildiriler oldukça abartılı görünmektedir.”

Yerel Grup’taki tüm galaksiler eninde sonunda çarpışacak ve birleşecek ancak bu süreç evrenin şu anki yaşından çok daha uzun sürebilir.

Bu yazımızda da Galaksimizdeki En Büyük Karadeliğin Keşfinden söz etmiştik.