Karbon, C sembolüne ve atom numarası 6’ya sahip kimyasal bir elementtir (Latince carbo’dan, “kömür” anlamına gelir). Dört değerlikli bir atoma sahiptir, yani elektronlarından dördü kovalent kimyasal bağlar oluşturmak için kullanılabilir. Metalik değildir. Periyodik tablonun 14. grubu onu içerir. Yer kabuğunun yüzde 0,025’i karbon içerir. Doğada 12C, 13C ve 14C olmak üzere üç izotopu bulunur; 12C ve 13C kararlıdır, 14C ise yaklaşık 5.730 yıllık yarı ömrü olan radyoaktif bir elementtir. Günümüzde hala kullanımda olan birkaç elementten biri karbondur.
Hidrojen, helyum ve oksijenden sonra karbon, kütle olarak evrende en yaygın dördüncü, yerkabuğunda ise en bol bulunan on beşinci elementtir.
Karbon, bolluğu, organik bileşiklerin kendine özgü çeşitliliği ve Dünya’nın tipik sıcaklıklarında polimer oluşturma konusundaki olağanüstü kapasitesi nedeniyle bilinen tüm yaşamın ortak bir bileşeni olarak kabul edilebilir. Oksijenden sonra, insan vücudunun toplam kütlesinin yaklaşık %18,5’ini oluşturur.
Karbon atomlarının bağlanabileceği ve farklı karbon allotroplarının ortaya çıkmasını sağlayan çok sayıda yol vardır. Amorf karbon, elmas, fullerenler ve grafit iyi bilinen allotrop örnekleridir. Karbonun allotropik formu çok çeşitli fiziksel özellikler sergiler. Örneğin elmas, opak ve siyah olan grafite kıyasla oldukça şeffaftır.
Adı Yunanca “yazmak” anlamına gelen “v” fiilinden geldiğinden, grafit kağıt üzerinde iz bırakacak kadar yumuşaktır, oysa elmas bilinen en sert doğal olarak oluşan maddedir. Elmas, mükemmel bir elektrik iletkeni olan grafite kıyasla düşük bir elektrik iletkenliğine sahiptir. Bilinen herhangi bir malzemenin en yüksek termal iletkenlikleri, tipik koşullar altında elmas, karbon nanotüpler ve grafende bulunur. Normal koşullar altında, tüm karbon allotropları katıdır ve grafit ortam sıcaklığı ve basıncında termodinamik olarak en kararlı formdur. Kimyasallara karşı dirençlidirler ve oksijenle bile reaksiyona girmek için yüksek sıcaklığa ihtiyaç duyarlar.
İnorganik moleküller tipik olarak +4 oksidasyon durumunda karbon içerirken, karbon monoksit ve geçiş metali karbonil kompleksleri +2 oksidasyon durumunda karbona sahiptir. Kireçtaşları, dolomitler ve karbondioksit inorganik karbonun ana kaynakları olsa da, kömür, turba, petrol ve metan klatratlar gibi organik karbon yataklarında da önemli miktarlarda bulunabilir. Normal koşullar altında teorik olarak mümkün olan sayısız daha fazla bileşik olmasına rağmen, bu yazı itibariyle karbon içeren yaklaşık on milyon farklı bileşik tanımlanmıştır.
Kaynak: Wikipedia
