23 Mart, Miladi takvime göre yılın 82. (artık yıllarda 83.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 283.
Bilim Tarihinde Bugün
- 23 Mart 1749 – Fransız matematikçi ve gök bilimci Pierre-Simon Laplace doğdu.
- 23 Mart 1795 – Norveçli matematikçi Bernt Michael Holmboe doğdu.
- 23 Mart 1829 – İngiliz astronom N. R. Pogson doğdu.
- 23 Mart 1881 – Alman kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi Hermann Staudinger doğdu.
- 23 Mart 1903 – Wright Kardeşler, ilk sabit kanatlı uçakları için patent başvurusunda bulundular.
- 23 Mart 1958 – Florian Znaniecki, Polonyalı filozof ve sosyolog öldü.
- 23 Mart 1989 – Utah Üniversitesi’nden Stanley Pons ve Martin Fleischmann, soğuk füzyon konusundaki buluşlarını açıkladılar.
- 23 Mart 2001 – Sovyet uzay istasyonu Mir’in görevi sonlandırıldı.
Olaylar
- 625 – Arabistan’da Müslümanlarla Kureyşler arasında, Uhud Savaşı başladı.
- 1791 – Hollandalı kadın hakları savunucusu Etta Palm d’Aelders, Gerçeğin Dostları Konfederasyonu olarak bilinen kadın kulüplerini kurdu.
- 1801 – I. Aleksandr, Rus İmparatorluğu’nun Çarı oldu.
- 1839 – “OK” sözcüğü, (oll correct) Boston Morning Post gazetesinde ilk kez kayıtlara geçti.
- 1848 – Macaristan, Avusturya’dan bağımsızlığını ilan etti.
- 1855 – Dolmabahçe Camii ibadete açıldı.
- 1903 – Wright Kardeşler, ilk sabit kanatlı uçakları için patent başvurusunda bulundular.
- 1918 – Rus İç Savaşı kapsamında Beyaz Ordu’nun bölgeden çekilmesinin ardından Don Sovyet Cumhuriyeti ilan edildi.
- 1919 – Benito Mussolini, İtalya’da Faşist Mücadele Birliklerinin İttifakı (Fasci Italiani di Combattimento) partisini kurdu. 9 Kasım 1921’de ise Ulusal Faşist Parti kuruldu.
- 1921 – II. İnönü Muharebesi başladı. Yunan birlikleri, Uşak ve Bursa üzerinden, Afyon ve Eskişehir’e doğru iki koldan taarruz başlattı.
- 1923 – Mübadele sonucu Selanik’ten gelen Türkler, Didim’e ulaştılar.
- 1925 – Sessiz sinema döneminin en pahalı filmi olan (3.9 milyon dolar) “Ben Hur”, gösterime girdi.
- 1931 – Türk çocuklarının ilk öğrenimlerini Türk okullarında yapmalarını zorunlu kılan kanun kabul edildi.
- 1933 – Alman Millî Meclisi Reichstag, Adolf Hitler’e kararnamelerle ülkeyi yönetme yetkisi verdi.
- 1946 – Zekeriya Sertel ile Sabiha Sertel, Cami Baykut ve Halil Lütfi Dördüncü, çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı. Daha sonra karar, Yargıtayca bozuldu ve gazeteciler serbest bırakıldılar.
- 1956 – Pakistan, ilk İslam Cumhuriyeti oldu.
- 1959 – Ankara’da yayınlanan Öncü gazetesi, süresiz olarak kapatıldı.
- 1971 – Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu liderlerinden Deniz Gezmiş’in arkadaşları, Hüseyin İnan ve Mehmet Nakipoğlu yakalandı.
- 1972 – Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkında verilen idam cezalarını onayladı.
- 1974 – Hükümet, İmralı Adası’nda gömülü olan Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan’ın mezarlarının başka bir yere taşınabilmesine izin verdi.
- 1977 – Liselerde okutulan “Felsefeye Başlangıç” adlı kitabın yazarı Prof. Nebahat Küyel, Aleviler’i küçük düşürme iddiasıyla yargılandı.
- 1979 – MSP eski Milletvekili Halit Kahraman, eroin kaçırırken Yunanistan’da yakalandı.
- 1982 – Uğur Mumcu, köşesinde, “Terör, öncelikle demokrasinin düşmanıdır. Bu açıdan bakarsak, «12 Eylül 1980 öncesinde Türkiye’de düşünce özgürlüğü vardır, Anayasa yürürlüktedir, demokrasi tastamam işlemektedir» diyemeyiz, dersek: inandırıcı olamayız.” yazdı.
- 1989 – Utah Üniversitesi’nden Stanley Pons ve Martin Fleischmann, soğuk füzyon konusundaki buluşlarını açıkladılar.
- 1990 – Cizre’de binlerce kişi yürüyüş yaptı.
- 1992 – Şırnak’ın Cizre ilçesinde çıkan olaylarda, güvenlik güçleri ile göstericiler arasındaki çatışmaları izleyen Sabah Gazetesi muhabiri İzzet Kezer, başından vurularak öldü.
- 1994 – Meksika Başkan adayı Luis Donaldo Colosio, seçim hazırlıkları sırasında düzenlenen bir suikast sonucu öldürüldü.
- 1994 – Rus Havayolları Aeroflot’a ait Airbus A310 tipi bir yolcu uçağı, Sibirya’da düştü; 75 kişi öldü.
- 1996 – Ankara’da öğrenciler harçları protesto eylemi yaptılar. Çıkan olaylar sonrasında Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi binasına giren Polis, 127 öğrenciyi gözaltına aldı. Olaylarda 51 polis ve 100 öğrenci yaralandı.
- 1996 – Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Oğuzhan Asiltürk, Türk Silahlı Kuvvetleri’ni din düşmanlığı yapmakla suçladı.
- 1998 – Bakanlar Kurulunda irticayla mücadelede alınması gereken önlemleri içeren yasa tasarılarının büyük bölümü imzalandı.
- 1999 – Paraguay Başkan Yardımcısı Luis María Argaña, suikast sonucu öldürüldü.
- 2000 – Galatasaray futbol takımı, UEFA Kupası çeyrek finalinde deplasmandaki ilk maçta 4-1 yendiği Mallorca’yı, Ali Sami Yen Stadı’nda da yenip, yarı finalist oldu.
- 2001 – NATO, Kosova Savaşında seyreltilmiş uranyum mermisi kullandığını itiraf etti.
- 2001 – Sovyet uzay istasyonu Mir’in görevi sonlandırıldı.
- 2004 – Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı’nda Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü’nce yürütülen “Şehitler Coğrafyası” projesi kapsamında yapılan araştırmalar sonucu, iki bin askerin gömüldüğü gerçek şehitlik bulundu.
- 2008 – “Ergenekon” soruşturması kapsamında gözaltına alınan İlhan Selçuk, savcılık sorgusunun ardından serbest bırakıldı ve yurt dışına çıkışı yasaklandı.
Doğumlar
- 1614 – Cihanara Begüm, Babür İmparatoru Şah Cihan’ın kızı (ö. 1681)
- 1643 – María de León Bello y Delgado, Katolik rahibe ve mistik (ö. 1731)
- 1749 – Pierre-Simon Laplace, Fransız matematikçi ve gök bilimci (ö. 1827)
- 1795 – Bernt Michael Holmboe, Norveçli matematikçi (ö. 1850)
- 1823 – Schuyler Colfax, Amerikalı gazeteci, iş adamı ve siyasetçi (ö. 1885)
- 1825 – Theodor Bilharz, Alman doktor (ö. 1862)
- 1829 – N. R. Pogson, İngiliz astronom (ö. 1891)
- 1853 – Muzaffereddin Şah, İran Şahı (ö. 1907)
- 1858 – Ludwig Quidde, Alman pasifist ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1941)
- 1864 – Sándor Simonyi-Semadam, Macar Başbakanı (ö. 1946)
- 1868 – Dietrich Eckart, Alman politikacı (ö. 1923)
- 1876 – Ziya Gökalp, Türk şair (ö. 1924)
- 1878 – Henry Weed Fowler, Amerikan zoolog (ö. 1965)
- 1881 – Hermann Staudinger, Alman kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1965)
- 1881 – Roger Martin du Gard, Fransız yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1958)
- 1882 – Amalie Emmy Noether, Alman matematikçi (ö. 1935)
- 1883 – Andrey Bubnov, Ekim Devrimi önderlerinden Bolşevik devrimci, Sol Muhalefet üyesi (ö. 1938)
- 1887 – Josef Čapek, Çek ressam ve yazar (ö. 1945)
- 1887 – Juan Gris, İspanyol ressam ve heykeltıraş (ö. 1927)
- 1887 – Edward Courtney Boyle, Kraliyet Donanması subayı (ö. 1967)
- 1892 – Walter Krüger, Nazi Almanyası ve Saksonya Krallığı’nda asker (ö. 1973)
- 1893 – Cedric Gibbons, Amerikalı sanat yönetmeni ve yapım tasarımcısı (ö. 1960)
- 1898 – Erich Bey, Nazi Almanyası’nın muhrip filosu komutanı (ö. 1943)
- 1899 – Louis Adamic, Amerikalı gazeteci ve yazar (ö. 1951)
- 1900 – Erich Fromm, Amerikalı psikoanalizci ve toplum felsefecisi (ö. 1980)
- 1903 – Frank Sargeson, Yeni Zelandalı yazar ve romancı (ö. 1982)
- 1904 – Joan Crawford, Amerikalı aktris (ö. 1977)
- 1905 – Lale Andersen, Alman şarkıcı (Lili Marleen ile tanınan) (ö. 1972)
- 1907 – Daniel Bovet, İsviçreli farmakolog (ö. 1992)
- 1909 – Ahmet Ahundov, edebiyat eleştirmeni, yazar, şair, çevirmen ve Türkmen üniversite profesörü (ö. 1943)
- 1910 – Akira Kurosawa, Japon film yönetmeni (ö. 1998)
- 1912 – Wernher von Braun, Alman bilim adamı (ö. 1977)
- 1913 – Abidin Dino, Türk ressam, karikatürist, yazar ve film yönetmeni (ö. 1993)
- 1915 – Vasiliy Zaytsev, SSCB’li keskin nişancı (ö. 1991)
- 1927 – Şükran Kurdakul, Türk şair, yazar ve araştırmacı (ö. 2004)
- 1933 – Hayes Alan Jenkins, SSCB’li buz patenci
- 1933 – Philip Zimbardo, Amerikalı psikolog (Stanford hapishane deneyi ile tanınan)
- 1936 – Yalçın Otağ, Türk oyuncu ve komedyen (ö. 2014)
- 1937 – İbrahim Ebuleyş, Mısırlı iş insanı (ö. 2017)
- 1939 – Pervin Par, Türk sinema oyuncusu (ö. 2015)
- 1942 – Michael Haneke, Avusturyalı film yönetmeni
- 1944 – Michael Nyman, İngiliz minimal müzik bestecisi
- 1945 – Leyla Demiriş, Türk soprano ve opera sanatçısı (ö. 2016)
- 1948 – Chantal Lauby, Fransız sinema oyuncusu, senarist ve film yönetmeni
- 1952 – Rex Tillerson, Amerikalı iş adamı, inşaat mühendisi ve siyasetçi
- 1953 – Chaka Khan, Amerikalı şarkıcı
- 1955 – İsmail Rüştü Cirit, Türk hukukçu
- 1956 – Jose Manuel Durao Barroso, Portekizli politikacı
- 1956 – Talat Bulut, Türk tiyatrocu ve seslendirme sanatçısı
- 1959 – Numan Kurtulmuş, Türk akademisyen, yazar ve siyasetçi
- 1963 – Míchel, İspanyol futbolcu ve teknik direktör
- 1964 – Okan Bayülgen, Türk televizyon programcısı ve oyuncu
- 1965 – Aneta Kręglicka, Polonyalı 1989 Dünya Güzeli
- 1966 – Caner Beklim, Türk radyo yapımcısı ve müzik direktörü
- 1968 – Fernando Hierro, İspanyol futbolcu
- 1971 – Yasmeen Ghauri, Kanadalı manken
- 1973 – Jason Kidd, Amerikalı basketbolcu
- 1973 – Jerzy Dudek, Polonyalı futbolcu
- 1975 – Burak Gürpınar, Türk müzisyen
- 1976 – Michelle Monaghan, Amerikalı aktris
- 1977 – Maxim Marinin, Rus buz patenci
- 1978 – Bora Duran, Türk şarkıcı
- 1978 – Walter Samuel, Arjantinli futbolcu
- 1981 – Mesut Süre, Türk radyo programcısı ve stand up sanatçısı
- 1983 – Hakan Kadir Balta, Türk futbolcu
- 1985 – Bethanie Mattek-Sands, Amerikalı tenisçi
- 1985 – Memphis Monroe, Amerikalı porno oyuncusu
- 1991 – Bensu Soral, Türk oyuncu
- 1993 – Aytaç Kara, Türk futbolcu
- 1993 – Buğrahan Tuncer, Türk basketbolcu
- 1995 – Ozan Tufan, Türk futbolcu
Ölümler
- 0059 – Genç Agrippina, Roma İmparatoriçesi (d. 15)
- 1022 – Zhenzong, Çin’in Song Hanedanı’nın üçüncü imparatoru (d. 968)
- 1589 – Marcin Krome, Polonyalı haritacı, diplomat ve tarihçi (d. 1512)
- 1801 – I. Pavel, Rus Çarı (d. 1754)
- 1819 – August von Kotzebue, Alman oyun yazarı ve yazar (d. 1761)
- 1829 – Richard Anthony Salisbury, İngiliz botanikçi (d. 1761)
- 1842 – Stendhal, Fransız yazar (d. 1783)
- 1854 – Johannes Søbøtker, Danimarka Batı Hint Adaları’ndaki bir tüccar (d. 1777)
- 1891 – Anne Lynch Botta, Amerikalı şair, yazar ve öğretmen (d. 1815)
- 1923 – Karekin Pastırmacıyan, Ermeni siyasetçi (d. 1872)
- 1923 – Hovhannes Tumanyan, Ermeni şair ve romancı (d. 1869)
- 1945 – Napier Shaw, İngiliz meteorolog (d. 1854)
- 1953 – Raoul Dufy, Fransız ressam (d. 1877)
- 1956 – Evariste Lévi-Provençal, Fransız ortaçağ tarihçisi, oryantalist, Arap Dili ve Edebiyatı uzmanı ve İslam tarihçisi (d. 1894)
- 1958 – Florian Znaniecki, Polonyalı filozof ve sosyolog (d. 1882)
- 1960 – Said Nursi, İslam düşünürü ve tefsir yazarı (Risale-i Nur Külliyatı’nın yazarı ve Nur Cemaati’nin kurucu lideri) (d. 1878)
- 1964 – Peter Lorre, Avusturya-Macaristan asıllı Amerikalı aktör (d. 1904)
- 1964 – Mehmet Necati Lugal, Türk edebiyat profesörü (d. 1878)
- 1973 – Şevkiye May, Türk tiyatro, operet ve sinema oyuncusu (d. 1915)
- 1986 – Étienne Mattler, Fransız eski millî futbolcu (d. 1905)
- 1986 – Anastasiya Platonovna Zuyeva, Sovyet oyuncu (d. 1896)
- 1987 – Nevzat Süer, Türk satranç oyuncusu (d. 1925)
- 1990 – John Dexter, İngiliz tiyatro, film ve opera yönetmeni (d. 1925)
- 1992 – Friedrich August von Hayek, Avusturyalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1899)
- 1992 – İzzet Kezer, Türk gazeteci (d. 1954)
- 1993 – Robert Crichton, Amerikalı roman yazarı (d. 1925)
- 1994 – Giulietta Masina, İtalyan aktris (d. 1921)
- 1995 – Cevad Memduh Altar, Türk sanat tarihçisi (d. 1902)
- 2006 – Pío Leyva, Kübalı müzisyen (d. 1917)
- 2011 – Ali Teoman, Türk yazar (d. 1962)
- 2011 – Elizabeth Taylor, İngiliz aktris (d. 1932)
- 2012 – Abdullahi Yusuf Ahmed, Somalili politikacı ve 6. Devlet Başkanı (d. 1934)
- 2014 – Adolfo Suárez, İspanyol siyasetçi (d. 1932)
- 2015 – Lee Kuan Yew, Singapurlu devlet adamı (d. 1923)
- 2017 – Lola Albright, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1924)
- 2017 – Julien Serge Doubrovsky, Fransız yazardır (d. 1928)
- 2017 – William Henry Keeler, Amerikan kardinaldir (d. 1931)
- 2017 – Denis Nikolayeviç Voronenkov, Rus siyasetçi (d. 1971)
- 2018 – Ercüment Balakoğlu, Türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1937)
- 2019 – Lawrence G. Cohen, Amerikalı film yapımcısı, yönetmeni ve senaristtir (d. 1941)
- 2020 – Lucia Bosè, İtalyan aktris ve model (d. 1931)
- 2021 – George Segal, Jr., Amerikalı tiyatro, sinema, dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı, komedyen ve müzisyen (d. 1934)
Tatiller ve özel günler
- Dünya Meteoroloji Günü
- Kozkavuran Fırtınası
