Yakın zamanda yapılan bir araştırmanın bulgularına göre, birbirlerine son derece yakın bir yörüngede kilitlendikleri tespit edilen iki yıldızın yörüngeleri her 51 dakikada bir birbirlerinin etrafında dönüyor.
Yörünge mekaniği söz konusu olduğunda, evren kaotik bir yerdir. Kozmosun geri kalanıyla kıyaslandığında, güneş sistemimiz gerçekten sıradan görünüyor. Yıldız merkezimiz olan Güneş sekiz büyük gezegenle çevrilidir ve bunların her birine göklerde çok sayıda uydu ve etkileyici halkalar eşlik eder.
Ancak yapılan bir araştırmaya göre, Samanyolu’ndaki yıldız sistemlerinin çoğu aslında birbirlerine çekimsel olarak bağlı birkaç yıldızdan oluşuyor. Güneşimize en yakın yıldız popülasyonu olan Alpha Centauri sistemi, aslında Dünya’dan yaklaşık 4 ışık yılı uzaklıkta birbirlerinin yörüngesinde dönen üç yıldızdan oluşan bir gruptur.
Yıldızların evrendeki en büyük ve aktif nesnelerden bazıları olduğu düşünüldüğünde, ikili yıldız sistemleri sıklıkla bazı çok uç özellikler sergiler.
Yakın zamanda yapılan bir çalışmada, bir grup araştırmacı “kataklizmik değişken” adı verilen ve birbirlerinin yörüngesinde bir saatten daha kısa bir sürede dönen benzersiz bir yıldız çifti buldu.
Kataklizmik değişken olarak bilinen bir sistem, süper yoğun bir beyaz cüce yıldızın Güneş’e benzer bir yıldızın yörüngesinde döndüğü bir sistemdir. Tüm nükleer yakıtlarını tüketmiş ve dış katmanlarını atmış yıldızların gezegen büyüklüğündeki merkezleri beyaz cüceler olarak bilinir.
Süper yoğun bir beyaz cüce, kataklizmik bir değişken sistemdeki yoldaş bir yıldızın yörüngesinde o kadar yakın bir şekilde dolanır ki, kütleçekimi daha büyük yıldızın atmosferinden hidrojen kapmasına izin verir.
Zwicky Transient Facility (ZTF) araştırmasını inceleyen araştırmacılar, yeni keşfedilen ve ustaca ZTF J1813+4251 olarak adlandırılan yıldız sistemini buldular. Katalogda bir milyardan fazla yıldız yüksek çözünürlükte yer alıyor ve zaman içinde görünür parlaklıklarındaki değişiklikler izleniyor.
Nature bilim dergisinde yayınlanan son araştırmanın yazarlarından Kevin Burdge tarafından ZTF kataloğunda yakın yörüngede dönen iki yıldızın varlığına işaret edebilecek uzak varlıkların ışık imzalarındaki parlamaları aramak için bir bilgisayar tekniği kullanıldı.
Veri tabanındaki milyarlarca yıldızdan yaklaşık bir milyonu bu arama sonucunda ortaya çıkarıldı. Adaylar arasında ZTF J1813+4251 öne çıkıyordu çünkü uzak kaynaktan gelen ışık patlamaları bunun bir ikili sistem olduğunu gösteriyordu.
İki tuhaf yıldızın yarıçapları, kütleleri ve yörüngeleri, İspanya’daki güçlü Gran Telescopio Canarias ve Hawaii’deki W.M. Keck Gözlemevi’nin yardımıyla yapılan ek gözlemlerle belirlendi.
ZTF J1813+4251’in muhtemelen Güneşimizin onda biri kadar kütleye sahip, yaklaşık Jüpiter büyüklüğünde yaşlı bir yıldızdan oluşan kataklismik bir değişken olduğu keşfedildi. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden yapılan açıklamaya göre, bu yıldız kütlesi, Güneş’in neredeyse yarısı kadar kütleye sahip ultra yoğun bir beyaz cüce ile birlikte, onun hacminin 1/100’ü kadar bir alana sıkışmış olarak dönmektedir.
Bu iki yıldız cismi, bugüne kadar tespit edilen kataklismik değişkenler arasında en kısa yörüngeye sahip olup, şaşırtıcı bir şekilde her 51 dakikada bir birbirlerinin etrafında dönmektedir.
ZTF J1813+4251 ile ilgili bilgiler araştırmacılar tarafından çiftin gelecekte 100 milyon yıldan daha uzun bir süre boyunca muhtemel evrimsel seyrini tahmin etmek için kullanıldı. Bulgulara göre, yıldızlar şu anda beyaz cücenin daha büyük yıldızın atmosferinden önemli miktarda hidrojen çıkardığı bir geçiş aşamasındadır.
Bu süreç muhtemelen geriye sadece helyumun hakim olduğu bir çekirdek kalana kadar devam edecek. Bu büyük çekirdek, takip eden 70 milyon yıl boyunca çifti sadece 18 dakikalık daha da yakın bir yörünge periyoduna çekecektir. Bulgular, bu davranışı felaketsel faktörlerden türeten önceki bir çalışmayı doğrulamaktadır.
Kaynak: ign
