Gökbilimciler, evren haritalarını karşılaştırarak, bir yıldızı tüketen bir kara deliğin şimdiye kadar bulunan en yakın örneğini buldular. NGC 7392 galaksisinin merkezindeki bir yıldız, çok uzak olmayan bir galakside uzun zaman önce süper kütleli bir kara delik tarafından parçalara ayrılmıştı. 2014 yılında, kara deliğin akşam yemeğinden gelen ışık bilgisi nihayet Dünya’ya ulaştı ve gökbilimciler kısa bir süre önce verilerinde bunun kanıtını buldular.
Bir yıldızın bir kara deliğin güçlü çekim gücü tarafından parçalandığı gelgit bozulması olayının (TDE) şimdiye kadarki en yakın örneği, NGC 7392’nin merkezinden yakın zamanda keşfedilen bu patlamadır. Sonuçlar 28 Nisan’da The Astrophysical Journal Letters’da yayımlandı.
Yaklaşık 137 milyon ışık yılı uzaklıkta, yani Güneş’in en yakın komşusu Proxima Centauri’den 35 milyon kat daha uzakta aç bir kara delik keşfedildi. Kulağa ne kadar uzak gelse de, bugüne kadar bu tür olaylardan sadece 100 kadarı görüldü ve bu olay Dünya’ya bir önceki rekor sahibinden dört kat daha yakın. Genellikle X-ışınları, ultraviyole ve optik ışıkta meydana gelen tipik TDE tespitlerinin aksine, bilim insanları TDE’yi kızılötesinde tespit etti.
“Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde astronom olan başyazar Christos Panagiotou yaptığı açıklamada, “Bu yakın TDE’yi bulmak, istatistiksel olarak, geleneksel yöntemlerin kör olduğu bu olayların büyük bir popülasyonu olması gerektiği anlamına geliyor. Bu nedenle, kara deliklerin ve ev sahibi galaksilerin tam bir resmini istiyorsak, bunları kızılötesinde bulmaya çalışmalıyız.
Panagiotou ve meslektaşları, NEOWISE uzay teleskobundan alınan görüntülerde TDE’yi ilk kez tespit ettikten sonra, NGC 7392’deki süper kütleli kara delik hakkında ek bilgileri ortaya çıkarmak için çok sayıda gözlemevi ve uzay teleskobundan alınan verileri taradılar. Kendi türündeki diğer TDE’lerin aksine, bu TDE’nin neden yalnızca kızılötesi spektrumda göründüğünü anlamaya çalışıyorlardı.
Daha önce tanımlanan TDE’lerin çoğunluğu, kırmızı galaksiler gibi tamamen yıldız üretmeyen ancak daha aktif olan mavi galaksiler kadar çok yıldız üretmeyen yeşil galaksilerde bulunmuştur. NGC 7392 ise sürekli yeni yıldızlar ve çok miktarda toz üreten mavi bir galaksidir. Optik ve morötesi ışıkta bu toz, galaksinin merkezinde bulunan süper kütleli kara deliği engelleyebilir. Ancak gökbilimciler kızılötesi ışık sayesinde tozun içini görebiliyor ve neler olup bittiğini gözlemleyebiliyor.
Bu bulgu, TDE’lerin gökbilimciler tarafından kızılötesi ışıkta da aranması gerektiği anlamına geliyor.
Çalışmada yer almayan Uzay Teleskop Bilim Enstitüsü’nden gökbilimci Suvi Gezari yaptığı açıklamada, “Gizlenmiş TDE’lerin toz yankısını yakalamak için kızılötesi araştırmaları kullanmak bize tozlu, yıldız oluşturan galaksilerde kaçırdığımız bir TDE popülasyonu olduğunu gösterdi” dedi.
Kızılötesi spektrumda TDE’lerin araştırılması, araştırmacıların kara deliklerin yıldızları nasıl tükettiğini daha iyi kavramalarına yardımcı olabilir.
Kaynak: LiveScience
