Media Lab’de Sharifa Alghowinem adlı bir araştırmacı bilim insanı, duyguları hem İngilizce hem de Arapça olarak açıklayabilen kişisel robot teknolojisini araştırıyor.
MIT Medya Laboratuvarı’nda Kişisel Robotlar Grubu’nda (PRG) araştırmacı bilim insanı olan Sharifa Alghowinem, küçük bir çocukken diğer insanların duygularını kendisine açıklayabilecek bir robot istediğini hatırlıyor. Alghowinem, Suudi Arabistan’da büyürken bir gün MIT’ye gidip Arapça tabanlı teknolojiler üzerinde çalışmayı ve karmaşık bir ortamda kendisine ve başkalarına yardımcı olabilecek bir robot yapmayı hayal ettiğini söylüyor.
Alghowinem ilk yıllarında sosyal ipuçlarını kavramakta zorlanmış ve standart testlerde hiçbir zaman başarılı olamamış, ancak hayalleri tüm bunların üstesinden gelmesine yardımcı olmuş.
Avustralya’da lisansüstü eğitimine devam etmek için evinden ayrılmadan önce, bilgisayar alanında lisans derecesiyle mezun oldu. MIT Makine Mühendisliği Bölümü’nde yer alan Suudi Arabistanlı Kadınlar için İbn Haldun Bursu ile MIT’ye postdoc olarak gelene kadar, nihayet başkalarının duygularını İngilizce ve Arapça olarak açıklama potansiyeline sahip bir teknoloji üzerinde çalışabildi. Avustralya Ulusal Üniversitesi’nde ilk olarak duygusal bilişimi keşfetti ve yapay zekanın insan duygularını ve ruh hallerini tespit etmesine yardımcı olmak için çalışmaya başladı. Çalışmalarını çok keyifli bulduğu için artık laboratuvardan “oyun alanım” diye söz ediyor.
Yenilikçi bir girişim Alghowinem için reddedilemeyecek kadar iyi. Kişisel Robotlar Grubu’nu (PRG) ve sosyal robot şirketi Jibo Inc’i de kuran MIT profesörü ve dijital öğrenme dekanı Cynthia Breazeal tarafından yaratılan sevimli bir robot arkadaş olan Jibo ile çalışmak, robotları insanlara daha yararlı hale getirme konusunda büyük bir potansiyele sahip olan bu robotu bulmak için ona harika bir fırsat verdi. Breazeal’in araştırması, yardımcı robotların hava durumunu sormak ya da alışveriş listelerine öğeler eklemek veya ışıkları düzenlemek gibi talimatları yerine getiren işlemsel asistanlardan çok daha fazlası olma olasılığını inceliyor. MIT Media Lab’deki PRG ekibi, Jibo’yu sosyal robotik teknolojilerini ve araştırmalarını teşvik etmek için anlayışlı bir koç ve yol arkadaşı olarak geliştirmek amacıyla yarattı. Jibo’nun sevimli kişiliğine MIT Müzesi’ndeki konuklar da erişebiliyor.
Alghowinem’in araştırmaları, diğer yüksek lisans öğrencileri ve Lisans Araştırma Fırsat Programı katılımcılarıyla işbirliği içinde, sıklıkla ruh sağlığı sorunlarının tedavisi ve eğitimi üzerine odaklanmıştır. Bir çalışmada Jibo, hem genç hem de yaşlı kişilere koçluk yapmak için pozitif psikolojiyi kullandı. Deneklerde fark ettiği sözlü ve sözsüz tepkilere dayanarak tedavilerini değiştirdi. Örneğin Jibo, uzun duraklamalar ve kendini kucaklama gibi sözel olmayan ipuçlarını katılımcının konuşmasındaki sözel ipuçlarıyla birleştirdi. Yoğun duyguların açığa çıktığını tespit ederse, Jibo empati ile tepki verir. Jibo, katılımcı paylaşmadığında “Bana daha fazlasını anlatabilir misin?” gibi bir soruyla nazikçe takip eder.
Bir başka araştırmada ise bir robotun birlikte kitap okurken ebeveyn ve çocuk ilişkilerini desteklemedeki etkinliği incelenmiştir. PRG araştırması, bir robotun insanların sosyal ve duygusal durumlarını anlaması için ne tür bilgilerin gerekli olduğunu belirlemek için bir araya geliyor.
Alghowinem, “Jibo’nun tüm aile için bir arkadaş olmasını istiyorum” diyor. Jibo, çocuklar için bir oyun arkadaşı ya da ilaçlarını alması hatırlatılması gereken bir yaşlı gibi farklı aile üyeleri için çeşitli işlevler üstlenebilir. Alghowinem’i en çok harekete geçiren şey, Jibo’nun ruh sağlığını desteklemede ve depresif bozukluk ve hatta intiharı önleme aracı olarak hizmet etmede oynayabileceği ayırt edici rol. Jibo, günlük hayata entegre edildiğinde yeni endişeleri ortaya çıktıklarında fark etme ve harekete geçme, özel bir kaynak veya ruh sağlığı koçu olarak hizmet etme yeteneğine sahiptir.
Alghowinem, robotları kullanmanın yanı sıra başkalarına mentorluk yapma ve onları eğitme konusunda da tutkulu. Desteklediği öğrencilerin her biriyle haftada bir kez bire bir görüşmeye özen gösteriyor ve bu yılın başlarında Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Üniversitesi’nden iki lisans öğrencisinin MIT’ye gelmesinde kilit rol oynadı. İki öğrencinin birbirlerine destek olabilmeleri için MIT’ye birlikte seyahat etmelerini sağlama çabaları, onların sosyal-duygusal deneyimlerinin farkında olmasıyla motive oldu. Misafir öğrencilerden biri olan Tasneem Burghleh, yabancılara olanaklar sağlamak için her şeyin ötesine geçen kişiyle tanışmak istediğini ve onda “bunu başkalarına da aktarmak ve vermek istemesine neden olan sonsuz bir arzu” bulduğunu belirtiyor.
Alghowinem’in bir sonraki çabası Suriyeli mülteci gençlere fırsatlar sunmak. Fikir, çocuklara İngilizce sosyal-duygusal ve dil becerilerini öğretmek için sosyal robotlar donatmak ve aynı zamanda kültürel mirası ve Arapça yeteneklerini korumak için faaliyetler sağlamaktır. Bağış toplama çalışmaları halen devam ediyor.
Alghowinem’e göre, Jibo’nun Arapça ve diğer bazı dilleri akıcı bir şekilde konuşabilmesini sağlayarak temel atılmış oldu. Şimdi Jibo’yu benim gibi çevreleriyle nasıl ilişki kuracaklarını öğrenirken yardıma ihtiyaç duyan çocuklar için nasıl gerçekten yararlı hale getirebileceğimizi bulabileceğimizi umuyorum.
Kaynak: MIT News
