- Mısır’ın Batı Çölü’ndeki Ebu Tartur Platosu’nda, Geç Kretase dönemine ait beş farklı soyu tükenmiş köpek balığı türüne ait 14 diş fosili bulundu.
- Keşfedilen türlerden biri olan Scapanorhynchus cf. raphiodon‘un Afrika’da bilinen ilk örneği olabileceği belirtiliyor.
- Bulgular, bölgede 70 milyon yıl önce tropikal bir deniz ekosisteminin var olduğunu ve köpek balıklarının farklı ekolojik nişlerde yaşadığını gösteriyor.
Mısır’ın bugün çöllerle kaplı Batı Çölü’ndeki Ebu Tartur Platosu’nda, 70 milyon yıldan daha eski bir tropikal deniz ekosisteminin izleri ortaya çıkarıldı. Kahire Üniversitesi’nden Tarek Yassin ve Mohamed Abdel-Gawad liderliğindeki araştırmacılar, Duwi Formasyonu’ndaki fosfat tabakalarında soyu tükenmiş beş farklı köpek balığı türüne ait 14 diş fosili buldu. Cretaceous Research dergisinde yayımlanan çalışma, bölgede tespit edilen köpek balığı türü sayısını en az yediye yükseltti.
Keşif, Kahire Üniversitesi’nde bir lisans projesi olarak başladı ve ardından uluslararası bir araştırma programına dönüştü. Araştırmacılar, Ebu Tartur’da bulunan dişlerin Geç Kretase döneminde Kuzey Afrika’daki lamniform köpek balıklarının paleoçeşitliliğine, stratigrafik ve paleoçevresel yapısına yeni bir ışık tuttuğunu belirtti.
Farklı Diş Morfolojileri Farklı Beslenme Stratejilerini Gösteriyor
Bulunan dişlerin şekilleri birbirinden belirgin şekilde farklıydı. S. raphiodon küçük olmasına rağmen vampir dişlerini andıran uzun, ince dişlere sahipti. S. serrata‘nın dişleri ise asimetrik köklerden çıkan kısa ve sivri uçlardan oluşuyordu. Bu tür geniş bir alana yayılmıştı; fosillerine Afrika’nın yanı sıra Madagaskar, Orta Doğu, Karayipler ve Amerika’da da rastlanmıştı.
S. bassanii ise testere dişli bir ağza sahipti. Mısır’daki kaya ve kumların milyonlarca yıl boyunca aşındırdığı dişler arasında, daha az testere kenarlı olanların aslında daha ölümcül olduğu düşünülüyor. S. pristodontus‘un dişleri geniş ve yassı olmakla birlikte hâlâ tehlikeli derecede keskin kenarlara sahipti; fosilleri Ürdün, Fas, Madagaskar ve Filistin’de de bulundu.
Ebu Tartur: Mısır’ın En Zengin Köpek Balığı Fosil Alanlarından Biri
Yassin’e göre Ebu Tartur platosu, Mısır’daki en çeşitli köpek balığı dişi fosil topluluklarından birini barındırıyor. Araştırmacılar, bulunan dişlerin farklı şekillerinin köpek balıklarının aynı besin kaynağı için rekabet etmek yerine farklı avları hedeflediğini ve besin zincirinde ayrı ekolojik rollere sahip olduğunu gösterdiğini belirtti. Bu da bölgede yalnızca köpek balıklarının değil, farklı deniz canlılarının da yaşadığı anlamına geliyor.
Araştırmacılar, bulunan dişlerin aynı anda yaşamış ve aynı olayda ölmüş farklı köpek balığı türlerinin “mezarlığını” temsil etmediğine dikkat çekti. Bölgede tortul birikiminin düşük olması nedeniyle fosfat tabakasındaki dişlerin farklı dönemlerde ve farklı ekolojik alanlarda yaşamış köpek balıklarının zaman içinde biriken kalıntıları olduğu değerlendiriliyor.
Abdel-Gawad, bulguların Ebu Tartur’un “yalnızca geçici bir deniz ortamı değil, zengin ve çeşitli bir deniz sistemine ev sahipliği yaptığını” gösterdiğini belirterek, bölgenin Mısır’ın antik denizlerinde yaşamış köpek balıkları için büyük bir mezarlık olarak değerlendirilebileceğini söyledi.
📂 İlgili Diğer Haberler
| Yayın Tarihi | 2026-09-11 |
| Yazar | Fizikhaber Editör Ekibi |
| Kaynak | Cretaceous Research |
Kaynak: popularmechanics.com

