Samanyolu’nun en yeni büyük moleküler bulutu gökbilimciler tarafından ortaya çıkarıldı. Samanyolu galaksisinde yeni bir büyük moleküler bulut Green Bank Teleskobu (GBT) kullanan astronomlar tarafından keşfedildi. Yeni keşfedilen bulutun kütlesi yaklaşık 160.000 güneş kütlesi ve çapı yaklaşık 200 ışık yılı.
Samanyolu Galaksisinde Önemli Keşif ve Bulunan Büyük Moleküler Bulut
Keşfi detaylandıran bir rapor 18 Mart’ta arXiv ön baskı servisinde yayınlandı.
Esas olarak moleküler hidrojenden oluşan moleküler bulutlar, galaksiler oluştuktan sonra kalan yıldızlararası gaz ve tozdan oluşan büyük komplekslerdir. Dev moleküler bulutlar, kütleleri 100.000 güneş kütlesinden fazla olan moleküler bulutlar olarak tanımlanır. Tipik olarak, gaz kütleli merkezler(GMC)’ ler yıldızlararası ortamın en yoğun ve en soğuk bölgeleridir ve çapları on beş ila altı yüz ışık yılı arasında değişir.
Yıldız Oluşumu Nasıl Çerçekleşir?
Yıldız oluşumunun büyük çoğunluğu GMC’lerde meydana gelir. Bu nedenle, galaksilerin nasıl geliştiği ve evrimleştiği hakkında daha fazla bilgi edinmek için, yaşam sürelerini ve özelliklerini analiz etmek çok önemlidir.
Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi’nden (NRAO) bir astronomi ekibi tarafından M4.7-0.8 olarak adlandırılan yeni bir GMC keşfedildi. 23,000 ışık yılı civarında bir mesafeye yakın olan bulut, Samanyolu’nun çubuğundaki bir toz şeridinin merkezine yakın bir yerde bulunuyor. Malzeme, Galaktik çubuğun toz şeritleri boyunca diskten Samanyolu’nun merkezine taşınır. Bir kez oraya vardığında, güçlü yıldız oluşumunun yerleri olan kalın halka benzeri oluşumlar oluşturur.
Yakın taraftaki Galaktik çubuk toz şeritlerinin ortasında (M4.7-0.8), daha önce hiç görülmemiş büyük bir moleküler bulut keşfedildi. Araştırmacılar raporlarında 25 GHz’de Galaktik çekirdeğe biriken materyalle ilişkili kalın gazın radyo gözlemlerini yayınladılar.
Bulgulara göre M4.7-0.8 Galaktik boylamda yaklaşık 195 ışık yılı uzunluğunda ve galaktik enlemde yaklaşık 65 ışık yılı genişliğindedir. Bulutun 160.000 güneş kütlesine ve 20 K’lik soğuk bir toz sıcaklığına sahip olduğu belirlendi.
Gökbilimciler tarafından verilerden M4.7-0.8’in iki önemli yönü tespit edildi; bunlar “Nexus” ve “Filament” olarak adlandırıldı. Görünüşe göre toz sürekliliği ve CO emisyonu bağlantı noktaları birbirine bağlı ve bağlantı noktası aynı zamanda en yoğun CO emisyonu ile çakışıyor. Filament ile ilgili olarak, Nexus’un ötesine uzanıyor gibi görünen filamenter bir morfolojiye sahip küçük bir toz süreklilik yapısıdır.
Knot B ve Knot E de M4.7-0.8 bölgesinde yıldız oluşumu için potansiyel yerler olarak bulunmuştur. Araştırmacılara göre, kalın ve kuyruklu yıldız şeklinde olan Knot E, uzayda yüzerken buharlaşan bir gaz küreciği olabilir, ancak bu olasılığı daha fazla araştırmaları gerekiyor.
Verilere göre M4.7-0.8 de kabuğa benzeyen bir yapı içeriyor. Amonyak emisyonunda bu yapının daha parlak bir kenara ve ortasında bir boşluğa sahip olduğu görülüyor.
Kaynak: Natalie Butterfield et al, Discovery of a Giant Molecular Cloud at the Midpoint of the Galactic Bar Dust Lanes: M4.7-0.8, arXiv (2025)

