Yunan bilim insanları tarafından, yerçekiminin tüm kozmosa ölçeklendirilmesi konusunda şimdiye kadar doldurulmamış bir bilgi boşluğunu doldurmak üzere matematiksel bir çerçeve önerilmiştir.
“Yakın kozmolojik geçmiş” (oldukça göreceli bir terim) ile ilgili olarak, kozmologlar evrenin genişlemesinin hızlanmasına bir açıklama bulamadılar. Bunun nedeni, değişimi ölçmeye yönelik tüm çabaların mevcut matematiksel modellerde sorunlarla karşılaşmasıdır. Yunan araştırmacılar alışılmadık derecede dalgalı bir teori önerdiler: özellikleri boşlukları doldurmalarına izin verebilecek küçük solucan delikleri.
Yeni araştırma, genişleyen evrenimizi ölçmesi beklenen “pozitif kozmolojik sabitin” bunun yerine nasıl matematik sorunlarına neden olduğunu açıklıyor; Amerikan Fizik Derneği’nin hakemli dergisi Physical Review D’de yer alıyor.
Kuantum alanındaki teorik hesaplamalara göre, “gözlemlenen değer tahmin edilenden 120 büyüklük mertebesine kadar daha küçük”.
Bilim insanları, iki alternatif arasında bir denge kurabilmek için yeni ve karmaşık bir bileşenin devreye sokulması gerektiğini açıklıyor. Birincisi, karanlık enerji tarafından açıklanan dinamik bir kozmolojik sabit; ikincisi, yerçekiminin kozmik ölçekteki davranışının daha incelikli bir açıklaması, pürüzsüz bir arka plandan daha sarp, fiyort benzeri bir karmaşıklığa geçiş; bunlar bunun için en önde gelen iki öneridir.
Bu makaleye göre her iki seçenek de birleştirilebilir: Ya cevap, inanılmaz derecede sarp bir arka plan kütleçekiminde yatıyorsa, anlıkonlar ve solucan delikleri onu kaplıyorsa ve daha kayalık arazileri de doğal olarak bir miktar karanlık enerjiyi açıklıyorsa?
Birkaç kelimeyi açıklığa kavuşturmamız gerekiyor.
Topoloji ve manifold teorisi kozmologların kozmosu bileşenlerine ayırmak için kullandıkları araçlardır.
Daha fazla bilgi eksik olduğunda boşluklar bırakarak, o anda yapabildikleri kadar çok değişkeni veya kavramı dahil ederler. Ayrıca, lisede matematik dersinde öğrendiklerinize benzer şekilde, amaç matematiksel modelinizde her zaman herhangi bir denkliğin her iki tarafını da dikkate almaktır.
Çeşitli ölçeklerdeki fizik şu anda birbirine iyi uymuyor.
Görünür dünyayı ve uzayın bir kısmını açıklayan güzel bir teori Albert Einstein ve diğerleri tarafından somut gözlemlerden türetilmişti; ancak kuantum mekaniği bu parçaları artık birbirlerine uymayacakları noktaya kadar büktü.
Fizikçiler, uzay-zamanı bir manifold (büyük ölçekli, birbiriyle bağlantılı matematik tarafından yönlendirilen bir yüzey) olarak görerek, yapbozun belirli bir parçasının yeni konumunu arayabiliyorlar.
Kuantum köpüğü, uzayzamanın yanlış davranışının bir adıdır.
Fizikçilere göre teorik olarak, kuantum fenomenleri bile inanılmaz mikroskobik ölçekte küçük baloncuklara ayrışır.
Devrim niteliğindeki kuantum mekaniğinin bir örneği, bir kişinin hem yazar hem de komedyen olabileceği fikridir. Ayrıca, solucan delikleri bu köpükte herhangi bir üst yasayı ihlal etmeden kozmik kavramları birleştiren bir şekilde var olabilir.
“Solucan deliği” ismi aldatıcıdır çünkü solucan delikleri daha yüksek boyutlarda tüneller ya da gizli geçitler olabilir.
Bilim insanları bu boyutları ekleyebilir ve üç boyutlu insan zihniyle yapılması zor olan manifold teorisini kullanarak bunları rasyonelleştirmeye çalışabilirler.
Bilim insanları raporda, köpükte solucan delikleri olasılığını kabul ettiğimizde, diğer bazı ilgili matematiksel işlemlerin ve dönüşümlerin bunun üzerine inşa edildiğini açıklıyor.
Solucan deliklerini evren modelimize dahil etsek de etmesek de, karanlık enerji evrenin ayrılmaz bir bileşeni olmaya devam etmektedir. Bu senaryoda karanlık enerjinin bir kısmı solucan delikleri ile açıklanabilir: Ortaya çıkan etkin kozmolojik sabit aynı zamanda dinamik bir nitelik kazanır, yani etkin bir karanlık enerji sektörünü temsil eder, çünkü dinamik bir uzayzamanda solucan deliği yoğunluğunun sabit kalması beklenmez.
Başka bir deyişle, mikro solucan deliklerinin türbülansı tarafından değişken bir sabit üretilir. Gözlemlenen kozmolojik sabiti açıklamak için “saniyede metreküp başına” yalnızca “1016 mikroskobik solucan deliğine” ya da 10 katrilyona ihtiyacımız var. Bilim insanları tahminlerine dayanarak bunun son derece makul olduğu sonucuna varmışlardır.
Kaynak: Popular Mechanics – Caroline Delbert – Scientists Say Wormholes Are Secretly Altering Our Reality
