Rusya, bir savaş başlatarak kendisini uluslararası izolasyona, parya devleti statüsüne mahkum etti. Bu, biz bilim adamlarının görevlerimizi layıkıyla yerine getiremeyeceğimiz anlamına geliyor. Diğer uluslardan meslektaşlarımızla kayda değer bir işbirliği olmadan bilimsel araştırma imkansız olurdu…. Ukrayna’ya yönelik tüm askeri önlemlerin derhal durdurulmasını şiddetle tavsiye ediyoruz.
Yukarıdaki satırlar Ukraynalı bilim insanlarına ait. Ukraynalı bilim adamlarına yardım etmek için güçlü bir istek var. Ancak iletişim kanallarını sürdürürken Rusya’ya yönelik yaptırımları sürdürmekte bir o kadar zor.
Binlerce Rus akademisyen ve bilim gazetecisi, ülkelerinin 24 Şubat’ta Ukrayna’yı işgalini takip eden günlerde bir bildiri imzaladılar. Başta Rus gurbetçi uzmanlardan gelenler olmak üzere daha birçok bilimsel yorum çatışmayı eleştirdi.
Buna rağmen yüzlerce Rus akademik ve araştırma enstitüsünün başkanları tarafından imzalanan bir belgede, savaşa ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e destek verdiği açıklandı.
Savaş devam ederken Kharkiv Bilim ve Teknoloji Enstitüsü ve nötron kaynağı, Mart ayı başlarında Rus füzeleri tarafından ciddi şekilde hasar gördü
Milyonlarca Ukraynalı, Nisan ayı ortasına kadar savaş nedeniyle yerlerinden edilmişti. ABD Ulusal Bilimler, Mühendislik ve Tıp Akademileri’nde politika ve küresel işler genel müdürü Vaughan Turekian’a göre, birçoğu ülkeyi terk eden yaklaşık 15.000 doktora bilimcisi veya ülkenin toplamının altıda biri arasındaydı.
Dünyanın dört bir yanındaki sıradan insanlar Ukraynalı mültecileri kabul ediyor ve belirsiz bir süre için yerleşmelerine yardımcı oluyor, ayrıca para teklif ediyor, çocuk bakımı sağlıyor ve diğer yardım biçimlerini sağlıyor.
Bilim insanları da sorunlu meslektaşlarına iş ve uzaktan kurslar sunmaktan Ukrayna’da bilimin geleceğini planlamaya kadar yardım etmenin yollarını arıyorlar. Bu arada, bilim insanları ve bilimsel enstitüler, Rus üniversiteleriyle ilişkili meslektaşlarıyla nasıl çalışacaklarından emin değiller.
Lazer İnterferometre Yerçekimi Dalgası Gözlemevi direktörü David Reitze’nin açıklamaları da şu şekilde:
“Bilimsel işbirliğinin jeopolitiği aşması gerektiğine inanıyorum. Açık bilimsel işbirlikleri, uluslararası işbirliğinin küresel topluma nasıl fayda sağlayabileceğinin güçlü örnekleri olarak hizmet edebilir.”
“Putin’in Ukrayna ve Ukrayna halkına karşı küstah saldırganlık eylemini destekleyen uzmanlarla çalışmak benim için düşünülemez” diye devam ediyor.
Hamburg’daki Alman Elektron Senkrotron Laboratuvarı Desy’nin yönetim kurulu başkanı Helmut Dosch, “Masum insanlara yaptırımlarla her zaman zarar veriyorsunuz.”
Öte yandan DESY, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden bir gün sonra Rus örgütleriyle işbirliğini durdurdu.
Dosch, “Net bir sinyal göndermek istedik” diye açıklıyor. Bunun DESY için bir ilk olduğunu söylemeye devam ediyor.
“Daha önce hiçbir zaman siyasi düşünceler nedeniyle bilimsel işbirliği durdurulmadı.” Dosch, 2010 yılında aldığı Moskova Kurçatov Enstitüsü’nden fahri doktorasını da iade etti.
Dosch, kendisinin ve DESY’NİN “saldırgan savaşa” karşı çıkan bireysel Rus uzmanlarla temas halinde olduğunu vurguluyor.” Bilim insanlarını korumak için, bu tür ilişkilerin dikkatli bir şekilde yönetilmesi gerektiğine inanıyor. “Gizli servisin bize göz kulak olduğunu varsayıyoruz.”
Kaynak: PhysicsToday
