Bilim dünyasında iz bırakan isimlerden biri olan Prof. Dr. Belkıs Özdoğan, yalnızca akademik çalışmalarıyla değil, aynı zamanda Türk eğitim sistemine kattıklarıyla da önemli bir yere sahiptir. Bilimsel merakı ve çalışkanlığıyla dönemin birçok zorluğuna rağmen fizik alanında öncü çalışmalar gerçekleştirmiştir.
Fizikçi Belkıs Özdoğan’ın Akademik Süreci
1912 yılında İstanbul’da doğan Belkıs Özdoğan, eğitimine büyük bir tutkuyla bağlandı. Babası hukuk alanında önemli çalışmalar yapmış bir akademisyen, annesi ise ev hanımıydı. Beş çocuklu bir ailenin en küçük ferdi olan Özdoğan, öğrenim hayatına Kandilli Kız Lisesi’nde başladı. Lisedeki eğitimi sırasında fen bilimlerine olan ilgisini fark eden öğretmenleri, onun fizik alanında ilerlemesini teşvik etti.
1939 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü’ne kabul edildi. Lisans eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra, İstanbul Çapa Yüksek Öğretmen Okulu’nda bir süre fizik öğretmenliği yaptı. Ancak akademiye duyduğu ilgi onu tekrar üniversiteye yönlendirdi ve İstanbul Üniversitesi’nin Tecrübî Fizik Kürsüsü’nde asistan olarak göreve başladı. Bu süreçte, aynı bölümde çalışan asistanlardan İhsan Özdoğan ile hayatını birleştirdi.
Belkıs Özdoğan’ın Bilimsel Araştırmaları ve Akademik Başarıları
Prof. Dr. Belkıs Özdoğan, asistanlık yıllarında ünlü Alman fizikçi Harry Dember’in öğrencisi olarak bilimsel araştırmalara katıldı. Dember’in II. Dünya Savaşı öncesinde İstanbul’dan ayrılmasının ardından, çalışmalarına yine bir Alman bilim insanı olan Prof. Dr. Kurt Zuber ile devam etti. Araştırmalarını derinleştirmek için Sorbonne Üniversitesi Optik Laboratuvarı’nda dokuz ay boyunca incelemeler yaptı.
Türkiye’ye döndüğünde, “Karbondioksiti Alınmış Kuru Hava İçinde Ultrasonik Absorpsiyon ve Yansıma Katsayılarının Bulunması” başlıklı teziyle doktorasını tamamladı. Fizik bilimine yaptığı katkılar, onu kısa sürede akademik camiada tanınan bir isim haline getirdi.
1964 yılında Galatasaray Koleji Kimya Mühendisliği Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. Akademik kariyerini sürdürürken, laboratuvar çalışmalarına ve fizik biliminin kimya mühendisliği alanındaki uygulamalarına dair önemli dersler verdi.
Profesörlük ve Bilime Adanmış Bir Ömür
1970 yılında profesör unvanını kazanan Özdoğan, fizik ve mühendislik bilimleri arasındaki kesişim noktalarında çalışmalar yürüttü. “Kimyada Fizik Yöntemleri” adlı kitabı, birçok öğrenciye ve araştırmacıya rehber oldu. Disiplinler arası bilimsel yöntemleri detaylıca ele aldığı bu eseri, günümüzde de bilim insanları tarafından referans olarak kullanılmaktadır.
Bilim dünyasındaki çalışmalarının yanı sıra, eğitimin toplum üzerindeki dönüştürücü gücüne de inanıyordu. Öğrencilerine bilimsel merakı aşılamaya ve onları araştırmaya teşvik etmeye özen gösterdi. Akademik yaşamı boyunca birçok öğrenci yetiştirdi, onların bilim yolculuklarında rehber oldu.
Belkıs Özdoğan’ın Profesör Oğlu Mehmet Özdoğan Anlatıyor
Oğlu Prof. Dr. Mehmet Özdoğan, annesi ve babasının akademik hayata duyduğu bağlılığı şu sözlerle anlatıyor:
“Annem ve babam, üniversitenin sağladığı imkânları bir lütuf olarak görürdü. Laboratuvarlardaki ekipmanlar, onlar için paha biçilemezdi. Üniversitenin laboratuvar binası olan Zeynep Hanım Konağı yandığında, öğrenciler ve akademisyenler el birliğiyle bilimsel malzemeleri kurtarmaya çalıştı. O günleri hiç unutmam. Annem ve babam, bilime duydukları saygıyı her zaman her şeyin önünde tutarlardı.”
Bu anılar, yalnızca Prof. Dr. Belkıs Özdoğan’ın bilimsel çalışmalara olan bağlılığını değil, aynı zamanda akademik dünyanın şekillenmesine yaptığı katkıları da gözler önüne seriyor.
Son Yılları ve Mirası
1982 yılında yaş haddinden emekli olduktan sonra, yıllarca vakit ayıramadığı hobilerine yöneldi. Çocukluğundan beri dağcılığa ve yüzmeye büyük ilgi duyan Özdoğan, boş vakitlerinde doğa yürüyüşleri yaparak kendine yeni bir yol çizdi. Aynı zamanda çizime olan yeteneği de dikkat çekiyordu; bilimsel illüstrasyonlar ve doğa çizimleri yaparak sanata olan ilgisini de gösterdi.
2002 yılında hayata veda eden Belkıs Özdoğan, ardında yalnızca akademik başarılarla dolu bir kariyer değil, aynı zamanda bilim aşkını aşılamış yüzlerce öğrenci bıraktı. Günümüzde bile, onun disiplinli ve çalışkan akademik duruşu, Türk bilim dünyasında ilham kaynağı olmaya devam ediyor.
Kaynaklar:
- cumhuriyetinoncukadinlari.com
- Prof. Dr. Mehmet Özdoğan – (Prof. Dr. Belkıs Özdoğan’ ın Oğlu)
Haberi Hazırlayan: Eylem İZRA – İstanbul Üniversitesi Fizik Bölümü 4.sınıf öğrencisi
