İngiltere’de yapılan yeni bir araştırmaya göre, ‘viral olan şarkılar, gerçek bir virüsün yayılmasına çok benzeyen bir şekilde indiriliyor.
Bu konuyla ilgili veriler veriler müzik yayınından önce toplandı, ancak bulgular bazı ezgilerin düpedüz bulaşıcı olduğunu, bir konakçıdan diğerine bir patojene benzer şekilde atladığını gösteriyor.
Araştırmacılar, 2007 ve 2014 yılları arasında Nokia cep telefonlarından indirilen şarkıların izini sürdüklerinde, bazı melodilerin, duyarlı bulaşıcı hastalık (SIR) modeli olarak bilinen yaygın bir bulaşıcı hastalık modeline tam olarak uyduğunu buldular.
Ortaya çıkan salgın eğriler, ekibin hem hastalığın hem de şarkının yayılması için benzer sosyal mekanizmalar olabileceğini düşünmesine neden oldu.
“Popüler şarkılar genellikle ‘viral’ veya ‘akılda kalıcı’ olarak tanımlanıyor, sanki insanlara ‘bulaşabilecekler’; belki de bu açıklama daha önce tanınandan daha uygundur” diye araştırmacılar ekliyor.
“Aslında, bu çalışmada incelediğimiz birçok popüler şarkının indirme zaman serileri, bulaşıcı hastalıklar için zaman serilerine şekil olarak benziyor.”
SIR modeli, hastalık transferinin altında yatan mekanizmaları vurgulamak için geliştirildi, bu da muhtemelen onu popüler müzik hakkında benzer çıkarımlar yapmak için kullanabileceğimiz anlamına geliyor.
Bu ilk başta çılgınca bir fikir gibi gelebilir, ancak bu, araştırmacıların bir süredir öne sürdüğü bir şey.
Bir müzik ezgisinin doğasında “viral olma” olasılığını artıran bir şey olsa da, ortaya çıkan araştırmalar, bir topluluğun yapısının aynı zamanda bir şarkının popülaritesini etkilediğini öne sürüyor.
Örneğin geçmiş çalışmalarda, aynı müzik grubu farklı gruplarda çalındığında hangi şarkının en popüler olacağını tahmin etmek zordu.
Nörogörüntüleme çalışmalarına göre gençlere başkalarının fikri aktarıldığında bir şarkı hakkındaki fikirlerini değiştirme ihtimalinin yüksek olduğunu da bulmuştur.
Her iki araştırma dizisi de, şarkıların yalnızca şarkının kendisi yeterince bulaşıcıysa ve doğru sosyal koşullar mevcutsa viral hale geldiğini öne sürüyor.
Mevcut çalışmada, örneğin, araştırmacılar çeşitli şarkı türlerini karşılaştırdıklarında, hayranlar arasında farklı türlerde indirme ve müzik paylaşma davranışı belirlediler.
Örneğin, pop müziğin en popüler olduğu düşünülmesine rağmen, Electronica türündeki şarkılar popülerlik kazanmış ve İngiltere ‘de en hızlı yayılma göstermiş.
Yazarlar bunun, Electronica hayranlarının kulaklıkla müzik dinlemede ‘hassas bir topluluk’ olmasından kaynaklandığını düşünüyor.
Daha niş bir tür olduğu için, Electronica hayranları muhtemelen birbirine sıkı sıkıya bağlı ve akılda kalıcı melodinin Pop gibi daha yaygın olarak sevilen türlerden çok daha kolay bir şekilde sunucudan sunucuya geçmesine izin veriyor.
Sonuç, Electronica’nın hit şarkılarının daha kısa, daha hızlı salgın hastalıklar geçirmesi, “bu şarkıların diğer türlerdekilerden daha hızlı popülerlik kazandığı ve duyarlı popülasyonlarını daha hızlı yaktığı anlamına geliyor.”
Benzer bir şey, bulaşıcı bir virüs sıkı sıkıya bağlı bir topluluğa yayıldığında olur. Birincisi, sosyal etkileşimler yoluyla insandan insana bulaşır. Daha sonra duyarlı bireyler havuzu tükendiğinde doruğa ulaşır ve azalmaya başlar.
“Bir hastalık salgınının sonunda, nüfusun büyük bir kısmı hastalığa yakalanmış olacak,” diye açıklıyor yazarlar, “oysa bir hit şarkının aşırı popülerlik döneminin sonunda, nüfusun büyük bir kısmı bunu tanıyacaktır.”
Araştırmacılar daha fazla araştırmacının basit SIR modelini yalnızca hastalık bulaşmalarını değil, aynı zamanda müzik bulaşmalarını da keşfetmek için kullanmaya başlayacağını umuyor.
Kaynak: Sciencealert.com
Derleyen: Hasan Ongan
