Verileri analiz etmek için küresel bir strateji gerekecek çünkü uzay tabanlı bir gözlemevi aynı anda pek çok farklı türden kaynaktan gelen yerçekimi dalgalarını bulacak. 2037’de fırlatılacak olan Lazer İnterferometre Uzay Anteni (LISA) kütleçekim dalgalarına karşı mevcut dedektörlerden çok daha hassas olacaktır. Veri analizine yönelik geniş bir yaklaşım, bu gürültü arasında belirli kaynakları tanımlamaktan daha faydalı olabilir. Böyle bir strateji Montana Eyalet Üniversitesi’nden Neil Cornish ve NASA’nın Alabama’daki Marshall Uzay Uçuş Merkezi’nden Tyson Littenberg tarafından oluşturuldu.
Görevi oluşturan üç LISA uzay aracı, her biri diğer ikisinden 2,5 milyon kilometre uzakta olacak şekilde üçgen bir düzende Dünya’nın arkasında Güneş’in yörüngesinde dönecek. Uzay araçları, birbirlerine lazer ateşleyerek yerçekimi dalgalarını tespit etmek için devasa bir üç kollu interferometre işlevi görecek. Bol miktarda kaynağa sahip olan milihertz aralığı LISA’nın tatlı noktasıdır. Süper kütleli kara delik ikilileri gibi bazı türler beklenmektedir. Ancak kozmik şişme sırasında oluşan yerçekimi dalgaları gibi başka, daha sıra dışı kaynaklar da ortaya çıkabilir.
Veri analizindeki zorluğun farkında olan LISA ekibi, potansiyel galaktik ve ekstragalaktik kaynakların yanı sıra dedektör gürültüsünden oluşan simüle edilmiş bir veri seti üretti. Bu veri seti Littenberg ve Cornish tarafından GLASS sistemini (Global LISA Analysis Software Suite) test etmek için kullanıldı. Bloklanmış Markov zinciri Monte Carlo, GLASS’ın temelini oluşturmaktadır. GLASS verileri tüketirken, tam bir uyum elde edilene kadar diğer parametreleri sabit tutarken bir blok içindeki bazı parametreleri değiştirir. Bloklar beklenen kaynak türleriyle eşleşir. Böyle bir uyumu elde etmek için araştırmacıların yüz binlerce parametre ile deney yapması gerekir.
Veri setindeki hem kaynaklar hem de arka plan gürültüsü GLASS tarafından başarılı bir şekilde tanımlanabilir. Ancak, hem olası kaynak havuzunu genişletmek hem de beş günlük çalışma süresini kısaltmak için daha fazla iyileştirme yapılması gerekmektedir.
Kaynak: physics.aps.org/articles/v16/s26
