1976-1990 yılları arasında İsviçre Alpleri’nde ortaya çıkarılan fosiller arasında şimdiye kadar bulunmuş en büyük iktiyozor dişi bulunmaktadır. İktiyozorlar, Triyas, Jura ve Kretase dönemlerinde milyonlarca yıl boyunca dünya okyanuslarında bulundular. Uzun bir gövdeye ve nispeten küçük bir kafaya sahiplerdi. Fakat çoğu 200 milyon yıl önce soyu tükenmeden kısa bir süre önce devasa formlara dönüştüler. Sadece tanıdık yunus benzeri türler 90 milyon yıl öncesine kadar hayatta kaldı.
Bonn Üniversitesi Yerbilimleri Enstitüsü’nde araştırmacı olan Profesör Martin Sander, ”Tahmini ağırlığı 80 ton ve uzunluğu 20 m’den fazla olan bu tarih öncesi devler bir sperm balinasına rakip olacaktı” dedi.
“Ancak, neredeyse hiç fosil kalıntısı bırakmadılar; bunun nedeni bu güne kadar büyük bir gizem olmaya devam ediyor.”
Buluntular 210 ila 200 milyon yıl arasındadır ve taç kısmının çoğundan yoksun çok büyük bir diş, çok büyük bir omur ve on kaburga parçasından oluşan bir postkraniyal kemik birlikteliği ve yedi çok büyük omur merkezinin bir birleşimini içerir.
Paleontologlar bu malzemeyi kısmi iskeletlerden bilinen en büyük iki iktiyozorla, sırasıyla Nevada ve Britanya Kolumbiyası’ndan Shonisaurus popularis (15 m uzunluğunda) ve Shastasaurus sikkanniensis (21 m) ile karşılaştırdılar.
Ekibe göre, Kössen Formasyonundaki eksik diş, en azından bazı dev iktiyozorların dişleri olduğunu doğruluyor.
Orantılı farklılıklarına bağlı olarak, iki iskelet kalıntısı grubu, iki farklı Shastasaurus benzeri iktiyozor türünü temsil edebilir.
Çalışma ilgili olarak ABSTRACT bilgisini sizler ile paylaşalım.
Geç Triyas döneminde, bugüne kadar bilinen en büyük iktiyozorlar tarafından yaşamaktaydı ve uzunlukları 20 m’yi aşmaktaydı. Son keşifler arasında doğu İsviçre Alpleri’nin Austroalpine naplarından dev iktiyozorların kalıntıları yer almaktadır. Buluntular Kössen Formasyonu’nun alt iki üyesinden (geç Noriyen’den Rhaetian’a kadar) gelmektedir. Materyal, Rhaetian Schesaplana Üyesinden gelen taç kısmının çoğundan yoksun çok büyük bir dişten, çok büyük bir omurun postkraniyal kemik birleşiminden ve yine Schesaplana Üyesinden on kaburga parçasından ve üstten yedi çok büyük vertebra merkezinden oluşan bir birliktelikten oluşur.
Norian, Rhaetian Alplihorn Üyesini düşürecek. Bu gruplar orta Norian’dan daha genç olan büyük ila dev iktiyozorların yayınlanmış tek kısmi iskeletlerini temsil eder. Malzemeyi, kısmi iskeletlerden bilinen en büyük iki ichthyosaur ile karşılaştırıyoruz, Shonisaurus popularis (15 m) ve Shastasaurus sikkanniensis (21 m), Nevada’nın geç Karniyen (yaklaşık 230 My) ve orta Norian (yaklaşık 218 My) Sırasıyla Britanya Kolumbiyası. Eksik diş, en azından bazı dev iktiyozorların dişleri olduğunu doğruluyor. Orantılı farklılıklarına bağlı olarak, iki kemik birliği, Shastasaurus benzeri iktiyozorların iki farklı taksonunu temsil edebilir. Daha büyük ve jeolojik olarak daha genç olan örnek, neredeyse S. sikkanniensis boyutunda ve daha küçük olan S. popularis boyutunda olabilir. Doğu İsviçre Alpleri’ndeki bu dev iktiyozorlar, bu tür iktiyozorların batı Tethys’i de kolonize ettiğini gösteriyor. Buluntular ayrıca dev iktiyozorların en son Triyas’a kadar devam ettiğini kesin olarak belgeliyor.
Yazımıza tekrardan dönersek;
Ekibe göre, Kössen Formasyonundaki eksik diş, en azından bazı dev iktiyozorların dişleri olduğunu doğruluyor.
Orantılı farklılıklarına bağlı olarak, iki iskelet kalıntısı grubu, iki farklı Shastasaurus benzeri iktiyozor türünü temsil edebilir.
Daha büyük ve jeolojik olarak daha genç olan örnek, neredeyse Shastasauru sikkanniensis’in ve daha küçük olanın boyutu Shonisaurus popularis’in büyüklüğünde olabilir.
Profesör Sander, “Daha büyük her zaman daha iyidir” dedi.
“Büyük beden ölçüsünün belirgin seçici avantajları var. Mümkünse hayat oraya gidecek.”
10-20 tondan daha büyük kütleye sahip sadece üç hayvan grubu vardı: uzun boyunlu dinozorlar (sauropodlar); balinalar; ve Triyas’ın dev iktiyozorları.”
“Bu canavar sürüngenler, yaklaşık 205 milyon yıl önce Geç Triyas döneminde süper kıta Pangea’yı çevreleyen dünya okyanusu Panthalassa’da devriye gezdi.”
“Ayrıca Pangea’nın doğu tarafındaki Tethys’in sığ denizlerine akınlar yaptılar.”
Bulgular üzerine bir makale Journal of Vertebrate Paleontology’nde yayınlandı.
Kaynak: sci-news
