Beyin ameliyatı gereken epileptik bir hastada nöbetlere neden olan bölgelere erişilmek istenir. Bu sebeple beyin cerrahı sıklıkla beynin en üst katmanından bir küp şeker büyüklüğünde bir doku parçası çıkarır. Hastalıklı bölgeden uzak olması nedeniyle, çıkarılan bu kitle rutin olarak tıbbi çöp olarak atılır.
Ancak bu beyin parçası, Jonathan Ting, Ph.D. gibi sinirbilimciler için “evrendeki en değerli madde parçasıdır”.
Allen Enstitüsü’nün bir kolu olan Allen Beyin Bilimi Enstitüsü’nde Yardımcı Araştırmacı olan Ting ve grubu, canlı insan beyin hücrelerinin nasıl çalıştığı hakkında daha fazla bilgi edinmek için ameliyat sırasında alınan hasta bağışlı beyin dokusunu kullanıyor.
Ting ve Allen Beyin Bilimi Enstitüsü’ndeki diğer araştırmacılar, beyni biyolojik bileşenlerine göre sınıflandırabilmek için farklı beyin hücresi türlerinden oluşan bir “periyodik tablo” oluşturmak istiyor.
Bilim insanları, daha büyük zihinsel olayları daha iyi kavramak için öğrenme, bilinç ve hatta psikedelik deneyimlerin arkasındaki hücresel süreçler hakkında daha fazla bilgi edinebilirler.
Beyin örnekleri son iki yıldır Ting ve çalışma arkadaşları tarafından sihirli mantarlarla yapılan yolculuklarda taşınıyor.
Ekibin amacı, beynin çıkarılan bölümlerine halüsinasyonlara neden olan halüsinojenik mantar olan psilosibin dozlayarak belirli nöronların ilaca nasıl tepki verdiğini öğrenmek.
Ting’e göre, artan araştırmalara ve devam eden klinik deneylere göre, psilosibin depresyon, anksiyete, TSSB ve diğer akıl hastalıkları için olası bir tedavi olabilir. Bununla birlikte, psilosibinin halüsinojenik etkilerinin altında yatan mekanizmalar veya insan beynindeki psikiyatrik sorunları tedavi etme potansiyeli hakkında çok az şey bilinmektedir.
İlaçlar Beyin Hücrelerinin Belirli Türlerinde Nasıl Etki Ediyor?
Ting, ilacın moleküler eylemleri hakkında kapsamlı bir bilgi olmadan, “tüm bu çalışmaların klinikte insan hastalar üzerinde devam ediyor olması çarpıcı” dedi. “Planımız bunları tek hücre düzeyinde araştırmak ve bu ilaçların beyin hücrelerinin belirli türlerinde nasıl etki ettiğini anlamaya çalışmak.”
Ting’in meslektaşı ve Allen Beyin Bilimi Enstitüsü’nde nörobilimci olan Meanhwan Kim’e göre psilosibin, farklı beyin hücrelerindeki belirli serotonin reseptörlerine bağlanıyor ve hücrelerin ruh halini düzenlemek için ürettiği nörokimyasal bir haberci olan serotonini taklit ediyor.
Bilim insanları, ilaca maruz kalan hücrelere ne olduğunu incelemek için psilosibinle yıkanan tek tek nöronların elektriksel aktivitesini, 3D yapısını ve gen ifadesini kaydetmek için Patch-seq adı verilen bir yöntem kullandılar.
İlk tahminlerinin aksine, belirli serotonin reseptörünü içeren hücrelerin bazıları aktive oldu, bazıları devre dışı kaldı ve en önemlisi, çoğunluk psychedelic maddeye yanıt vermedi.
Araştırmacılar şimdi, beynin çeşitli bölgelerinden hücre toplamanın yanı sıra farelerde aynı nöronları incelemek için araştırmalarını genişletiyor ve bu belirli hücre türlerine odaklanmak için yeni araçlar yaratıyorlar. Bu reseptörler beynin çeşitli yerlerinde bulunuyor.
Ekip, bulgularını San Diego’daki Society for Neuroscience 2022 toplantısında rapor etti. Bilim insanlarının şu anda bu sonuçlar için bir açıklaması olmasa da, psilosibinin ayırt edici hücresel mekanizmaları hakkında farkındalık yaratmak, ilacın etkisi ve potansiyel uygulamaları hakkında daha fazla çalışmayı teşvik etmelidir.
Kontrollü Maddeler Yasası kapsamında Program I olarak sınıflandırılan bir kimyasal olan psilosibinin son derece bağımlılık yapıcı olduğu ve tıbbi kullanım ve çalışma için elde edilmesinin zor olduğu düşünülmektedir. Ekip, ilacı laboratuvarda şifre korumalı bir kasada saklamak zorunda çünkü araştırmacıların ilacı kullanma ruhsatını almaları bir yıldan fazla sürdü.
Ancak Allen Enstitüsü MindScope Programı direktörü ve ilacın etkilerini araştıran grubun bir üyesi olan Christof Koch’a göre, psilosibin ve diğer psychedelics’e yönelik tutumlar değiştikçe, “psychedelic araştırmalarında bir rönesans” yaşanıyor.
Koch’a göre, ilacı kullanan hastalar psikoterapistlerin rehberliğinde benlik duygularını kaybettiklerini ve kendilerini evrene bağlı hissettiklerini, hayata karşı olumlu bir tutum geliştirdiklerini anlatıyor. Psychedelics’in kaygı ve umutsuzluk belirtilerini hafifletme kapasitesinin temelinde bu tür süreçler yatıyor olabilir.
Koch’a göre bu mistik deneyimler sonucunda “hasta umutsuzluğunun üstesinden gelebilmekte ya da depresyonu yeniden çerçeveleyerek daha temel bir zihinsel duruma dönebilmektedir”. “Gerçekten de hastanın sağlık duygusunu ve hayattaki dengesini yeniden sağlıyor gibi görünüyor. Bu gerçekten büyülü bir şey.
Ting, yolculuğu ilaçtan ayırmanın mümkün olup olmadığını sorguluyor. Eğer durum böyle olsaydı, psychedelics artık damgalanmazdı. Ancak Koch bu iki özelliğin birbirinden ayrılamayacağını düşünüyor.
“İkisini birbirinden ayıramayacağınızı kuvvetle tahmin ediyorum ama henüz bilmiyoruz. Koch’a göre bu ilaçların işleyiş biçimi temelde halüsinasyonlara bağlı.
Bu terapötik etkilerin ne kadar süre devam ettiği henüz bilinmiyor. Koch, birçok çalışmanın sadece tedaviyi takip eden ilk altı ayı incelediğini ve psilosibinin uzun vadeli etkinliğini ve güvenliğini değerlendirmek için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtti. Psychedelics’e yönelik bilimsel ilgi ve sosyal kabul artsa bile, yoğun deneyimlere yol açabilecekleri için yine de dikkatli kullanılmaları gerektiğini belirtti.
Bunlar güçlü bileşiklerdir. Güçlü ilaçlardır, bu nedenle dikkatli kullanılmaları gerekir” diye ekledi.
Kaynak: neurosciencenews –
