Martha Gonzalez’in neredeyse hiç üniversiteye gitmediğini düşünürsek yaptıklarına inanamayacağız. 1999 UCLA mezunu olan Gonzalez şu anda tanınmış bir müzisyen-aktivist, bir üniversitede öğretim görevlisi ve feminist filozof. Ayrıca Ekim ayında 2022 yılı için prestijli MacArthur Bursu’nu alan 25 kişi arasında yer aldı.
Sıklıkla “dahi bursu” olarak anılan ve 800.000 dolar ödül taşıyan bu ödül, büyük bir yaratıcılık sergileyen ve geçmiş başarıları gelecekte ilginç yaratıcı çalışmalar yapma olasılığına işaret eden akademisyen ve sanatçılara veriliyor.
Gonzalez, uluslararası işbirliği girişimleri ve topluluklar oluşturmak için katılımcı müzik ve sanatın kullanılması yoluyla Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika arasındaki köprüleri teşvik etme konusundaki kararlılığı nedeniyle onurlandırıldı.
Ödülün açıklanmasından birkaç hafta sonra, bu ödüle giden sıra dışı yolculuğunu düşündü.
Los Angeles’ın Boyle Heights mahallesinde büyüyen Gonzalez, annesinin sadece ikinci sınıfı bitirdiğini, babasının ise liseyi bitirmediğini iddia etti. Radarımda üniversite yoktu. Donanmaya yazılmaya çalıştım ama çok gençtim. Benim bir yıl içinde tekrardan başvuru yapmamı istediler.
Bir arkadaşının annesi tarafından Pasadena Şehir Koleji’ne kaydolması tavsiye edildi. Gonzalez orada öğrenciyken yazma ve analitik becerilerini keşfetti.
Gonzalez 30 yıl sonra hâlâ kendisini “Chican@ Artivista” olarak tanımlıyor. Müziğin insanları bir araya getirme, insanlık durumunu keşfetme ve eylemi motive etme yeteneğine sahip olduğuna inanıyor.
Müziğin Gonzalez’in hayatı üzerinde derin bir etkisi var. Babası ona ve kardeşlerine Meksika müziğinin sevilen bir türü olan ranchera şarkı söyleme sanatını öğretmiş. Nota okumak yerine babasını dinleyerek ve onun dizelerini taklit ederek öğrendi. O ve kız kardeşi Claudia, Gonzalez henüz küçük bir çocukken bir süre Gabriel’in turnesinde vokalist olarak sahne aldı; grup Gabrielito González, La Actuación Infantil takma adını kullanıyordu.
Gonzalez bu deneyimlerin müzik ve kültürle dolu olduğunu belirtiyor. Ancak karanlık zamanlar da oldu. Babamın popüler müzik dünyasında başarılı olmak gibi bir takıntısı vardı. Kapitalizmin bir değer sistemi olarak müzik kültürüne yaptığı şey bu: Kariyerde ilerleme ve finansal başarı ile eşitliyor. Aynı zamanda sizi tüketen de bu.
Gonzalez’in babası aşırı derecede içmeye başladı. Annesi dört çocuğunu da yanına alarak kaçtı. Gonzalez, liseyi bitirdiğinde kendisine ve annesine destek olmayı en önemli önceliği haline getirdi.
Pasadena City College’da okuduğu dönemde bir kuzeni onu UCLA’nın etnomüzikoloji programına başvurmayı düşünmeye teşvik etti. Gonzalez, Kuzenime asla giremeyeceğimi söyledim. Müzik okumayı bile bilmiyordum.
Ancak başvuru sürecinde UCLA etnomüzikoloji profesörü Steven Loza, Gonzalez’e müzikal becerilerinin ve deneyimlerinin önemli olduğunu söyleyerek onu rahatlattı. 1993 yılında Gonzalez UCLA’ya kabul edildi.
Kampüste bir yıl geçirdi, ara verdi, 1997’de geri döndü ve 1999’da lisans derecesiyle mezun oldu. Gonzalez’e göre, müziğin topluluğu geliştirme kapasitesi başarısında kilit bir faktördü.
Gonzalez, özellikle etnomüzikoloji bölümünün performans topluluklarında ilgili dersleri alan beş kişi olduğumuzu hatırlıyor. Bir araya gelir ve sınıfta öğrendiklerimizi uygulardık.
Gonzalez, “Müzik, müziği sıklıkla bağlamından koparan ve öğrencileri kendi başlarına öğrenmeleri için izole eden pedagojik bir yaklaşım olan dışlayıcı bir şekilde öğretilmedi” dedi. Müziğin içinde saklı olan değer sistemlerini fark etmemizi sağlayan dostane bir şekilde eğitildik.
Gonzalez mezun olduktan sonra Boyle Heights’ta bir müzik topluluğu kurmaya çalıştı. Bir okul sonrası sanat programı yürüttü ve grubu Quetzal ile sık sık konserler verdi. Gonzalez, grubun kurucusu Quetzal Flores ile ortak.
Gonzalez, grubuyla gerçekleştirdiği performansların ardından toplumsal cinsiyet çalışmaları alanında eğitim almaya karar verdi. Akademik araştırmacılar Quetzal’ın müziğiyle ilgilenmeye başlayınca, içlerinden biri Gonzalez’den bir kitap için bu konuda bir bölüm yazmasını istedi. O da yazdı.
Daha sonra bir üniversite konferansında sahne alırken, Quetzal’ın müziği hakkında öğrencilere ders veren bir profesör olan Michelle Habell-Palán ile karşılaştı. Gonzalez, “Ona lisansüstü eğitimle ilgilendiğimi söyledim ve o da bana Washington Üniversitesi’ne gelmemi önerdi. Danışmanımla da ilk kez böyle tanıştım.
Gonzalez, Washington’da feminist teorisini müziği ve topluluğu ışığında geliştirdiğini, entelektüel incelemeyi yaşanmış deneyimle birleştirdiğini söyledi. Orada, 2013 yılında doktorasını aldı. Gonzalez’in Scripps College fakültesine katıldığı yıl, Quetzal en iyi Latin rock albümü dalında Grammy Ödülü aldı.
Ve müzikal bir topluluk oluşturmaya devam etmek için Flores ve oğullarıyla birlikte Los Angeles’ın kuzeydoğusuna geri taşındı. Quetzal grubu, Meksika’nın Veracruz kentindeki müzisyenlerle birlikte çalışarak sınır ötesi bir performans ve kayıt projesi planlıyor.
Gonzalez, “MacArthur dehası” olarak anılmaya alışırken bile aynı rotada kalmaya niyetli olduğunu söyledi.
Gonzalez, “Müzik ve kültür sadece hobi ya da alınıp satılacak bir şey değildir” dedi. Onlar bizi destekleyebilecek önemli değer sistemleri içeren anlayış biçimleridir. Müzik yoluyla, eleştirel söylemi teşvik edebilir ve hiyerarşik güç yapılarını engelleyebilirsiniz. Müzik grupları kurmak ve sürdürmek çok fazla emek gerektirir, ancak bir grup içinde müzik yapmak temelde üretken olduğu için asla yorucu olmaz.
Kaynak:
