Bir uluslararası astronom ekibi, daha önce hiç görülmemiş bir kozmik fenomen keşfetti—iki dakika boyunca eşzamanlı olarak radyo dalgaları ve X-ışınları yayan ve bu döngüyü her 44 dakikada bir tekrarlayan bir obje. Sinyal, ASKAP J1832-0911 olarak adlandırıldı ve Samanyolu galaksimizde, Dünya’dan yaklaşık 15.000 ışık yılı uzaklıkta yer alıyor.
Nature dergisinde yayımlanan bu bulgu, Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi (ICRAR) araştırmacıları tarafından, çeşitli uluslararası kurumlarla işbirliği içinde yapıldı.
Bu, X-ışını yayan bir uzun dönemli geçiş (LPT) objesinin ilk kez tespit edilmesi ve bilim insanlarının evrende yakaladığı diğer gizemli sinyallerin kökenini açıklamaya yardımcı olabilir.
Avustralya’da ulusal bilim ajansı CSIRO tarafından işletilen ASKAP radyo teleskobu, bu objeyi ilk kez tanımlayan oldu. Daha sonra, NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi‘nin neredeyse aynı anda gökyüzünün aynı bölgesini gözlemlediği ve ASKAP J1832-0911’in yüksek enerjili darbeler yaydığını doğruladığı keşfedildi.
Objenin X-ışını yaydığını keşfetmek, samanlıkta iğne bulmak gibiydi, diyor çalışmanın baş araştırmacısı ve ICRAR’daki Curtin Üniversitesi üyesi Dr. Ziteng (Andy) Wang. ASKAP geniş bir görüş alanına sahipken, Chandra sadece gökyüzünün küçük bir kısmını gözlemler. Her iki teleskobun da aynı sinyali yakalaması şanslı bir tesadüftü.
2022’den itibaren, yalnızca yaklaşık bir düzine uzun dönemli geçiş biliniyordu ve bunların tümü, dakika veya saatlerle ayrılmış radyo darbeleri yayıyordu, ancak ASKAP J1832-0911 aynı zamanda X-ışını yayan ilk obje, bu da onu benzersiz bir durum yapıyor.
Bilim insanları, bunun aşırı yoğun manyetik alanlara sahip ölü bir yıldızın çökmüş çekirdeği olan bir magnetar olabileceğine inanıyor. Bir diğer olasılık, normal bir yıldız ve yüksek derecede manyetize bir beyaz cüce içeren bir çift yıldız sistemi olmasıdır. Ancak bu açıklamaların hiçbiri tamamen gözlemlenenlerle uyuşmamaktadır.
Bu obje, şimdiye kadar gördüğümüz hiçbir şeye benzemiyor, dedi Dr. Wang. Henüz bilmediğimiz yeni bir fizik türüne veya bir yıldız evrimi modeline işaret ediyor olabilir.
İspanya Uzay Bilimleri Enstitüsü’nden (ICE-CSIC) Profesör Nanda Rea X-ışınları radyo dalgalarından çok daha enerjiktir, bu yüzden onları üreten mekanizma son derece güçlü olmalıdır şeklinde açıklamada bulundu ve bu keşif, galaksimizde birçok benzer obje olabileceğini gösteriyor. Bir tanesinin bulunmuş olması, keşfedilmeyi bekleyen gizli bir popülasyon olduğu anlamına geliyor şeklinde de açıklamalarına devam etti.
Kaynaklar:
1) labrujulaverde.com/en/2025/05/astronomers-detect-a-strange-cosmic-object-emitting-radio-and-x-ray-pulses-every-44-minutes/
2) Assoc. Prof. Dr. Ali Övgün – https://staff.emu.edu.tr/aliovgun/en
