Kozmik gökcisimlerine benzersiz bir bakış, gökbilimciler için önemli gelişmelere yol açabilir. Gökbilimciler, iki gök cisminin hizalanması sayesinde kozmosun ilk ne zaman genişlemeye başladığı hakkında daha fazla bilgi edinebilirler.
Büyük Patlama’ya yakın bir zamanda oluşan birkaç kompakt yıldız kümesi, evren tarihinin şimdiye kadar bilinmeyen bir döneminin kilidini açmanın anahtarını elinde tutabilir. Ve sadece astronomik bir anomali sayesinde onları görebiliyoruz.
Sadece güçlü merceklenme olarak bilinen bir mekanizma sayesinde görülebilen bir galaksi olan Cosmic Gems Arc’ın keşfi, Nature dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada anlatılıyor. Büyük bir nesne bizim bakış açımızdan daha uzaktaki bir nesnenin önünde olduğunda, bir şey meydana gelir.
Daha yakın olan nesnenin çekim gücü uzayı bir mercek gibi çarpıtarak daha uzaktaki nesneyi ortaya çıkarır.
Her biri yaklaşık 3¼ ışık yılı genişliğinde olan ve küresel kümelere dönüşen beş nesne Cosmic Gems Arc içinde astronomlar tarafından tespit edilmiştir. Evrendeki ilk yıldızlardan bazıları bu kümelerde bulunabilir. Ayrıca astronomlar tarafından Reiyonizasyon Çağı olarak bilinen zaman dilimini de açıklığa kavuşturabilirler.
Evren bir zamanlar tamamen nötr hidrojenden oluşuyordu. Bu “kozmik sis” nedeniyle şu anda erken evreni incelemek zordur. Ancak, bir şey sonunda bu hidrojen atomlarının bir elektron almasına ya da kaybetmesine yol açarak iyonize hidrojene neden oldu ve sisi dağıttı.
Evrenimizin başlangıcı olan Büyük Patlama’yı, kozmik şafak olarak bilinen o anda mümkün olduğunca yakından izleyebiliyoruz. Bu küresel kümeler gibi bir şey çok önemli olabilirdi.
Galaksinin tüm yıldızlararası toz ve gazını uçurmuş olabilecek bu yıldız kümelerinin bir sonucu olarak birçok fotonun galaksiler arası ortamdan kaçabildiğine ve yeniden iyonize olabildiğine inanıyoruz. Makalenin başyazarı ve Stockholm Üniversitesi’nde astronom olan Angela Adamo, “Ama bunun kanıtını bulmamız gerekiyor” diye ekliyor.
Evren bir zaman makinesi gibidir çünkü ışığı taşıyan fotonlar ışık hızında hareket eder. Bir nesne kaç ışık yılı uzakta olursa olsun, biz onu olduğu gibi görürüz.
Cosmic Gems Arc, kozmosun ilk başlangıcından sadece 460 milyon yıl sonra bize görünür hale gelmiştir. Günümüzde gökbilimciler evrenin 13,7 milyar yaşında olduğunu tahmin etmektedir. Reiyonizasyon Büyük Patlama’dan yaklaşık 375 milyon yıl sonra başladığından, Cosmic Gems Arc’ dan daha eski herhangi bir şeyin bulunması olası değildir. Büyük olasılıkla Büyük Patlama’dan bir milyar yıl kadar sonra sona ermiş ve galaksimizi reiyonizasyonun gerçekleştiği döneme yerleştirmiştir.
Yıldız kümeleri, yerçekimi tarafından bir arada tutulan kompakt yıldız gruplarıdır. Tek tek yıldızların çevresinde çok fazla gaz bulunduğundan, yıldız oluşumu sıklıkla artar. Adamo’ya göre Cosmic Gems Arc’ daki kümeler kompakt ve küçük olmalarına, yıldız yaratmak için yeterli malzemeye sahip olmalarına rağmen, bir süre gerçek küresel yıldızlar olmayabilirler.
Sonunda küresel kümelere dönüşebilmeleri için çok uzun bir süre dayanmaları ve ev sahibi galaksinin oluşumuna eşlik etmeleri gerekiyor. Adamo, Cosmic Gems Arc’ ın büyük olasılıkla büyük bir galaksiyle birleşeceğini öngörüyor.
Bu yıldız fidanlıkları, küçük boyutları nedeniyle Dünya ile en yakın yıldız arasındaki mesafeden daha yakın konumdadır. Bu yakınlık bazı oldukça tuhaf yıldızların gelişmesine neden olabilir.
Adamo’ya göre, “sayısal simülasyonlar bize yıldızların ve kara deliklerin bu yıldız yoğunluklarında yıldız kümelerinin çekirdeğinde birleşebileceğini gösteriyor.” Bu da süper kütleli kara deliklerin bu yıldız kümelerinde ortaya çıkabileceğini ve kendi evrenimizde bulunmayan son derece büyük yıldızları içerebileceklerini gösteriyor.
Kaynak: astronomy.com/science
