Uzun zamandır Neandertallerin vahşi, okuma yazma bilmeyen kuzenlerimiz olduğuna inanılıyordu. Şimdi, çığır açan araştırmalar, varsayımı desteklemese de, modern insan ve Neandertallerin beyin gelişimi arasındaki önemli farklılıkları ortaya çıkardı.
Deney, bir Neandertal beyin geninin, esasen insan kök hücrelerinden yapılmış laboratuvarda yetiştirilen “mini beyinler” olan gelincikler, fareler ve organoidlere implante edilmesini gerektirdi. Çalışmalar, genin Neandertal versiyonunun, gelişmekte olan beynin korteksindeki daha yavaş bir nöron nesline bağlı olduğunu ve araştırmacıların öne sürdüğünün, çağdaş insanın daha büyük bilişsel yeteneğini açıklayabileceğini buldu.
Max-Planck-Institute of Molecular Cell Biology and Genetics’te projeyi yöneten Wieland Huttner, “daha fazla nöron yaratmanın daha yüksek bilişsel performansın temelini oluşturduğunu” belirtti.
Bunun, modern insanların Neandertallere göre üstün bilişsel yeteneklere sahip olduğuna dair ilk ikna edici kanıt olduğuna inanıyoruz.
Yaklaşık 400.000 yıl önce, modern insanlar ve Neandertaller, atalarımızın Afrika’da kalması ve Neandertallerin kuzeye Avrupa’ya göç etmesiyle farklı soylara ayrıldı. Modern insanlar yaklaşık 60.000 yıl önce Afrika’yı çok sayıda terk ettiğinde, iki tür tekrar temasa geçti. Sonuç olarak, bugün Afrika kökenli olmayan kişiler %1-4 Neandertal DNA’sına sahiptir.
Ancak 30.000 yıl önce, uzak akrabalarımızın ayrı bir tür olarak soyu tükenmişti ve bizi onları nasıl alt ettiğimizi merak etmeye bırakmıştı.
“İnkar edilemez bir gerçek, homo sapiens’in gittikleri her yerde diğer türlerle rekabette esasen üstün olduğu.
Liège Üniversitesi’nden Profesör Laurent Nguyen, son araştırmalara katılmamış, bunu “biraz tuhaf” olarak nitelendirdi. “Bu adamlar [Neandertaller] Avrupa’da bizden çok önce yaşadılar ve çevrelerindeki enfeksiyonlara uygun olmalıydılar.
Bazıları atalarımızın bizden daha zeki olduğunu iddia ediyor, ancak bu iddia daha önce ampirik olarak doğrulanamadı.
Son on yılda, Sibirya mağarasında bulunan fosilleşmiş bir ayak parmağı parçasından Neandertal DNA’sının başarılı bir şekilde dizilenmesiyle bu durum değişti. Bu, araştırmacıların Neandertal biyolojisinin bizimkinden nasıl farklı olduğu konusunda yeni bilgiler edinmelerini sağladı.
En son araştırmalar, beyindeki yeni nöronların gelişiminde önemli olan TKTL1 genine odaklanıyor. Genin insan ve Neandertal versiyonları bir harfle ayrılmıştır. Neandertal çeşidi farelere implante edildiğinde, araştırmacılar, özellikle bilişsel aktivitelerin çoğunu barındıran ön lobda daha az nöron üretildiğini keşfettiler.
Araştırmacılar ayrıca, genin, gelişmekte olan beynin temel bileşenlerini taklit eden laboratuarda yetiştirilen doku lekeleri olan yaban gelinciği ve organoidleri nasıl etkilediğini de incelediler.
Araştırmanın baş yazarı Anneline Pinson’a göre, “Bu bize Neandertal beyninin kaç nörona sahip olduğunu bilmesek bile, modern insanın beynin ön lobunda daha fazla nörona sahip olduğunu varsayabiliriz.”
Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi’nde insan kökenleri araştırması başkanı Chris Stringer’e göre bu çaba “öncüydü” ve insan evriminin en büyük gizemlerinden birine değinmeye başladı: neden, geçmişteki tüm insan çeşitliliğine rağmen , artık sadece biz kaldık.
Stringer’a göre daha iyi araçlar, daha büyük silahlar, uygun dil, sanat ve sembolizm, daha iyi zihinler ve diğer fikirler gelip geçti. Bu nihayet beyinlerimizin neden Neandertallerinkinden daha iyi durumda olabileceğine dair bir açıklama sunuyor.
Beynin temel bilgi işlem gücünü etkilese de, daha fazla nörona sahip olmak birini mutlaka daha akıllı yapmaz. İnsan beynindeki nöron sayısı, şempanze ve bonobolarınkinin kabaca iki katıdır.
Nguyen’e göre en son araştırma, modern insanların Neandertallerden daha zeki olduğunu kesin olarak kanıtlamıyor, ancak beyinlerinin farklı şekillerde geliştiğini gösteriyor.
Kaynak: theguardian
